donderdag, december 30, 2010

woensdag, december 29, 2010

RO Theater: Moord in de Kerststal

Het jaarlijkse familieuitje rond Kerst is altijd de Kerstvoorstelling van het RO Theater. Vorig jaar vond ik Snorro iets aan de flauwe kant maar dit jaar is het RO helemaal in topvorm met Moord in de Kerststal. Een waanzinnige dolkomische voorstelling rond het aloude Kerstverhaal rond Jozef en Maria, gemengd met een Agatha-Christie-who-dunnit-moordverhaal. Jack Wouterse is geweldig als de oude Agatha Christie die komt uitrusten in hotel De Goede Afloop, een hotel dat gedreven wordt door een op geld beluste herbergier, een op de boze buurman uit Ja Zuster Nee Zuster gelijkende rol, gespeeld door Arjan Ederveen.

Bij dit hotel komen Jozef en de zwangere Maria aan. Ze krijgen toch nog een plekje in de stal waar het kindeke Jezus geboren moet worden in een bakske vol met stro. Maar er vindt een moord plaats. Eén van de drie koningen wordt vermoord en wie heeft het gedaan? Niet Agatha Christie lost de moord op en zelfs Baantjer weet niet wie de schuldige is, maar gelukkig wordt de dader toch nog gepakt.

Een lange voorstelling met veel grappen en mooie poppen: de kamelen, de os en de ezel worden bewogen door in het zwart geklede mannen. Zeven spelers spelen zo'n dertig rollen en zijn zich achter de coulissen heel vaak aan het omkleden. Daarnaast is er nog een stel kinderen dat figureert als kerststerren en engeltjes en in die rol vrolijke dansjes maakt.

Aanrader!

zaterdag, december 25, 2010

Skroetsj voorbij

De laatste voorstelling zit er op en vier avonden Skroetsj zijn voorbij. Ik heb er van genoten en ik denk het grootste gedeelte van het publiek ook. Mijn Vrouw vond er weinig aan maar dat was over het algemeen niet de reactie van het publiek.

Op de laatste avond speel ik nog even stiekem voor partycrasher op het feestje van Neef Fred en doe in die scène mee aan het namenraadspel, maar helaas, Reinier, de regisseur, zit zelf niet in de zaal en ziet het me niet doen. Van te voren twijfel ik nog even of ik deze eigen ingreep in het stuk zal doen of laten want Reinier waarschuwt van te voren op strenge toon dat we een serieuze voorstelling moeten spelen omdat de derde voorstelling nogal rommelig was. In dat laatste heeft hij gelijk. We mogen van hem niet stiekem een drol op het toneel leggen maar moeten geconcentreerd deze vierde en laatste voorstelling spelen. Maar een laatste voorstelling is en blijft een laatste voorstelling dus ik doe het toch in de wetenschap dat ik het ritme van de voorstelling er niet mee zal verstoren. Het geeft mezelf juist iets extra's en een kick als het gelukt is. Ik ben op tijd om de dia's te wisselen die ik voorafgaand en volgend op de scène moet wisselen, een belangrijke extra taak die ik naast het spelen van het hondje Flops goed en op het juiste moment moet vervullen.

Mijn dochters geloven niet dat ik de man ben die in het hondenpak zit omdat ik zo'n goede koprol maak. Toch een goede indruk gemaakt en me van een andere kant laten zien.

P.S. Nu is het eerste Kerstdag en wens ik iedereen die dit leest een heel fijne Kerst.

donderdag, december 23, 2010

Johan Thorn Prikker in Boymans

Even op de gratis woensdag naar Boymans om kunst te kijken. Zie daar een intrigerende tentoonstelling van Johan Thorn Prikker. De schilder van de kunstwerken in de Burgerzaal van het Rotterdams' Stadhuis. Waarover Minnekus de Groot ooit samen met Willy Hilverda een voorstelling maakte, over de geheime liefde tussen de schilder en de vrouw van de opdrachtgever. Lees nu dat het vooral dankzij toenmalig Boymans-directeur Hannema is dat de schilderingen er kwamen en er nog steeds hangen. Mijn indruk dat Johan Thorn Prikker een tamelijk vergeten en onbekend schilder was blijkt niet juist. Integendeel. Van anarchist in zijn jonge jaren maakt hij op latere leeftijd als religieus kunstenaar een groot aantal glas-in-lood-ramen voor een groot aantal kerken in Duitsland.

woensdag, december 22, 2010

Skroetsj en hondje Flops

De voorstelling Skroetsj in 't Kapelletje, waarin ik de rol van de hond Flops speel, is tot nu toe een groot succes. Een volle zaal met lachende mensen. Van hoogstaande en elitaire cultuur is geen sprake, het is een gezellige avond voor het hele gezin zonder al te veel diepgang. Een groepje huisvrouwen van huisvrouwentoneelvereniging Borst Vooruit! speelt Scrooge van Charles Dickens maar door de slechte weersomstandigheden valt een aantal speelsters uit. Gelukkig brengt een stel verhuizers uitkomst. Begeleid door een levend orkest volgt een vrolijke muzikale komedie. Nog vanavond en morgenavond te zien in 't Kapelletje, Van der Sluysstraat 176, Rotterdam. Kom niet speciaal voor mij want mijn rolletje duurt ongeveer één minuut en is dus razendsnel voorbij, maar kom wel voor een avondje ongecompliceerde lol.

Regisseur Reinier van Mourik schrijft een weblog over Skroetsj

dinsdag, december 21, 2010

Mysterieuze tekst

Op weg naar 't Kapelletje om daar het hondje Flops te spelen in het toneelstuk Skroetsj (naar A Christmas Carol) kom ik langs dit spandoek met een voor mij onleesbare tekst. Ik heb geen idee wat het spandoek daar doet en wat er op staat.

Poekie

Tekening van Poekie, gemaakt op de mobiel.

maandag, december 20, 2010

Kapitein Runderhart

The Captain is dead. Vorige week overleed Captain Beefheart, één van de meest kleurrijke en mysterieuze figuren in de popmuziek. Ik was niet echt een fan, maar hield wel van zijn muziek en zijn bijzondere persoonlijkheid. Helaas heb ik hem nooit zien optreden en slechts één cd van hem in mijn collectie die de twee elpees The Spotlight Kid en Clear Spot bevat. Twee schitterende albums met de onsterfelijke regel "Mr Zoot Horn Rollo hit that long lunar note and let it float" in het even geweldige als onbegrijpelijke nummer Big Eyed Beans From Venus.

Naar aanleiding van de dood van een groot man ging ik in Spotify op zoek naar meer muziek van The Captain en beluisterde ik zijn laatste album Ice Cream for Crow en ontdekte dat zowel mijn twee elpees als het unaniem als meest originele en beroemde (dubbel)album geroemde Trout Mask Replica niet te vinden is in de collectie. Ook in iTunes zijn deze drie albums niet terug te vinden, terwijl de door de fans verafschuwde commerciële albums uit de zeventiger jaren waarmee The Captain het tot een optreden in Van Oekel's Discohoek bracht, wel te vinden zijn. Eigenlijk een schande.

Ik kwam voor het eerst in aanraking met Captain Beefheart en Trout Mask Replica op de middelbare school in Groningen. Daar kreeg ik les van een tekenleraar die mij ooit beloonde met een tien op het eindrapport,voor het vak tekenen uiteraard. Hij was een Indonesië geboren jonge man met een snor, nog hipper en moderner dan wij scholieren die wel naar een als een rood bolwerk bekend staande middelbare school gingen maar bij schaduwverkiezingen voor het grootste deel op de VVD bleken te stemmen.

Op zekere dag had een leerling Sgt Pepper van The Beatles meegenomen want tijdens de tekenlessen werd altijd popmuziek gedraaid. Volgens onze leraar, zijn naam is Peter Kouthoofd, konden we beter naar We're only in it for the money luisteren van Frank Zappa & The Mothers of Invention. In de tijd dat ik de middelbare school doorliep had onze leraar een expositie in Groningen van een serie van 28 zeefdrukken, alle met een titel van één van de songs van het album Trout Mask Replica. Want hij was niet alleen een liefhebber van Zappa maar ook van The Captain.

Jaren later werd ik aan mijn oude en meest geliefde tekenleraar en aan deze expositie herinnerd toen ik in de lifthal op één van de verdiepingen van het H-gebouw van de Erasmus Universiteit Rotterdam een zeefdruk uit dezelfde serie ontdekte, de prent Veteran's Day Poppy (illustratie).

Gelukkig is het wereldwijde web groot en uitgestrekt zodat ik nu tijdens het schrijven via Grooveshark zit te luisteren naar en te genieten van het weerbarstige meesterwerk Trout Mask Replica.

zondag, december 19, 2010

Panoramafoto

Sinds kort heb ik ontdekt hoe ik panoramafoto's kan maken met mijn mobiel. Eigenlijk maakt het toestel losse foto's, gaat dan even rekenen en plakt alle foto's vervolgens aan elkaar. Dit is de L-hal van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hier gaat Francien Schraal volgend jaar misschien een voorstelling maken voor Erasmus Cultuur.

zondag, december 12, 2010

Metropolitan Opera in Pathé

In bioscoop Pathé op het Schouwburgplein wordt een opera vertoond die op hetzelfde moment live in de Metropolitan Opera in New York wordt opgevoerd. Een wonder van technisch vernuft en schitterend om te zien. Om half zeven Nederlandse tijd en half één 's middags in New York wordt er verbinding gemaakt met het beroemde operahuis in de Verenigde Staten dat als bijnaam The Met heeft.

De opera die wordt opgevoerd is Don Carlo van Verdi en de dirigent is onze eigen chefdirigent van het Rotterdams Philharmonisch, Yannick Nézet-Séguin. Een vier en een half uur durend spektakel over de zoon van de Spaanse koning Philips De Tweede, toentertijd zo'n beetje heerser van de wereld. Zoon Carlo raakt vertoornd als zijn vader trouwt met de voor hem bestemde bruid, de Franse prinses Elisabeth. Marina Poplavskaya, de Russische sopraan die deze rol speelt is ongetwijfeld de ster van deze uitvoering van de opera.

Vier en een half uur is wel een lange zit in de stoelen van de bioscoop en aan het einde moest ik vaak verzitten maar ik heb me geen moment verveeld gedurende de gehele opera. Prachtige muziek en prachtige zang. Wat een wonder dat dit tegenwoordig mogelijk is.

vrijdag, december 10, 2010

Aliefka Bijlsma: Mede namens mijn vrouw

Enigszins sceptisch begon ik aan dit boek dat gratis als ebook is te verkrijgen via de website van de schrijfster Aliefka Bijlsma. Een typische eigenschap van de mens, iets wat niks kost kan ook niks zijn. In Amerikaanse reclametermen: "There is no such thing as a free lunch" om aan te geven dat er altijd wel een addertje onder het gras zit als je iets voor niets krijgt.

De tweede moeilijkheid die me deed afvragen of ik dit boek uit zou lezen was dat ik voor het eerst een compleet boek zou lezen met de ereader van mijn nieuwe slimme telefoon, de Nokia N900. Ik had geen flauw idee hoeveel pagina's het boek heeft en was er niet zeker van of ik die allemaal achter elkaar zou willen uitlezen op het kleine scherm (wel groter dan het scherm van mijn vorige Nokia).

Maar het boek is echt zo'n boek dat je het liefst in één adem uit wilt lezen. Het verhaal van Melchior T. Steenbergen, de 59-jarige consul in Rio die niet inziet hoe de door hem zelf gefantaseerde wereld om hem heen langzamerhand in puin uiteen valt. Een tragikomische geschiedenis. Hij wordt bekeken door Nikki, een jonge assistente op het consulaat, en tegengewerkt door de tweede man, Tygo, de man zijn uiteindelijke val veroorzaakt. In zijn eigen visie is zijn val daarentegen de schuld van zijn vrouw, Leandra, die lijdt aan de geheimzinnige ziekte ME.

Terwijl wij als lezers en toeschouwers net als Nikki zien hoe Melchior zich krampachtig vasthoudt aan zijn oude leventje en zich verzet tegen een nieuwkomer als Tygo die blijkbaar niet snapt hoe het werkt op een consulaat en zich vasthoudt aan regels terwijl Melchior gewend is alles uit de losse pols en onderhands te regelen, heeft dezelfde Melchior niets in de gaten en ziet hij de onvermijdelijke val niet aankomen. Dat maakt het boek tot een tragikomedie die doet denken aan de rol van de consul in Under the volcano van Malcolm Lowry.

Gelukkig is het daar geen kopie of pastiche van. Het einde van de consul is juist oerhollands en vindt plaats op het strand van Scheveningen, vlakbij Den Haag waar Buitenlandse Zaken is gevestigd, en hij enige weken daarvoor over zijn ontslag te horen heeft gekregen. Naast het verhaal van de consul en als tegenwicht wordt de meer dramatische geschiedenis van Leandra verteld, haar strijd tegen de mysterieuze ziekte waar ze aan leidt.

Geen straf om dit boek van 268 pagina's op het scherm van mijn telefoon te lezen. Integendeel.

woensdag, december 08, 2010

Boodschappenlijstje

Soort van standaard-boodschappenlijstje met de boodschappen die eigenlijk altijd wel gedaan moeten worden, zonder duidelijke specificatie van wat voor groente of fruit. Getekend op het scherm van mijn telefoon met een foto als achtergrond. Daardoor is het een soort tijdschriftomslag geworden zoals van Andy Warhol's Interview. Die hadden vroeger ook altijd van dit soort gekrabbelde letters over een foto van een ster die aan de binnenkant van het bewuste nummer werd geïnterviewd. De ster op deze foto is natuurlijk Denise.

Het programma waarmee dit gemaakt is heet Pen Pen.

maandag, november 29, 2010

Voorbij


Het Amateur Theater Festival Rotterdam is voorbij. Het was een geweldig feest en ik heb genoten. Vooral van de voorstellingen die ik heb gezien, maar ook van de talkshows waarvoor ikzelf verantwoordelijk was. Niet allemaal gingen ze even goed, vooral mijn laatste van de vrijdagavond vond ik behoorlijk mislukt, omdat ik zelf te veel wilde in te korte tijd, maar over het algemeen genomen was het een mooi circus dat in een sneltreinvaart voorbijtrok. De gefilmde talkshows komen nu één voor één op YouTube waar iedereen die het niet gezien heeft ze nog eens kan bekijken.

Maar het belangrijkst was natuurlijk het festival zelf, met name de voorstellingen, en hoeveel bezoekers het festival zou trekken. We schatten zo'n duizend bezoekers verdeeld over de twee middagen en twee avonden en zijn daar heel erg en meer dan tevreden over. Wie had dat kunnen denken toen we begonnen en als uitgangspunt de circa 350 bezoekers van het jaarlijkse eenakterfestival namen?

Zoveel mensen: al die enthousiaste spelers en regisseurs, al die enthousiaste vrijwilligers, al die medewerkers. Het was hartverwarmend om te zien en mee te maken. Ik noem geen namen uit angst mensen te vergeten, maar iedereen was even belangrijk en even onmisbaar.

Mijn reacties op de voorstellingen die ik zelf heb gezien volgen nog.

Volgend jaar weer!

Hieronder nog wat links om na te genieten:
De recensies van de voorstellingen
De films van de talkshows
De website van het ATFR
De Facebook-groep

ATFR talkshows


De eerste talkshows van het ATFR zijn online. Kijk op het YouTube-kanaal van het ATFR.

donderdag, november 25, 2010

Nog één nacht slapen

Morgen is het zover. Dan begint het Amateur Theater Festival Rotterdam in het OT Theater. Ik oefen alvast met mijn vrouw aan de keukentafel. "Houd je hand niet zo onder je kin," zegt ze, want morgen ben ik presentator van een aantal talkshows op het festival. Ik leg de laatste hand aan het schema en ga zo meteen vragen bedenken om aan mijn gasten te stellen. Alles wordt opgenomen en komt op YouTube, dus ik mag geen al te gek figuur slaan.

zaterdag, november 20, 2010

Vroeg grijs

Op zoek naar losse thee, thee zonder theezakje eromheen, ging mijn blik over de schappen. Bij onze supermarkt, een Plus, is nu nog maar één laatste smaak over. Engelse melange, de meest doodgewone en saaiste soort. De Oranje Pecco en Earl Grey, de andere twee smaken die tot voor kort nog voorradig waren zijn al maanden uit de schappen verdwenen.

Wel was er een nieuw product van Pickwick, de T-pads met de naam Early Grey. De klassieke smaak genoemd naar een oude Engelse graaf is verbasterd. Vertaal je deze nieuwe naam dan krijg je "vroeg grijs". Word je door het drinken van thee uit deze theekussentjes eerder grijs? Ook de soortnaam T-pads, volgens mij naar voorbeeld van T-shirt, is bijzonder vreemd. T-shirts hebben hun naam afgeleid van de vorm, een shirt in de vorm van een T. Deze theezakken zijn eerder O-pads. Dat is het natuurlijk: O-pa's, als je de D inslikt krijg je vroeggrijze opa's.

zondag, november 14, 2010

OT: Tenzij je geluk hebt

Het is alweer bijna een week geleden dat ik de laatste voorstelling van Mirjam Koen bij het OT zag: Tenzij je geluk hebt, een bewerking van een boek van Carol Shields. Vanuit het oogpunt van de moeder wordt het verhaal verteld van een gelukkig gezin waarin één van de drie dochters van de ene op de andere dag besluit om op straat te gaan leven en te bedelen met een bord met daarop het woord Goedheid. De ouders staan voor de grote vraag: waar ging het fout? En wat is goedheid?

José Kuijpers speelt de moeder en is ontroerend maar Matthias Maat weet met stil spel nog meer te ontroeren. Die scènes vond ik sowieso het sterkst, de stille scènes die met raadselachtige beelden grote ontroering wisten op te wekken. Zoals wanneer de vader als een soort rups over de vloer voortbeweegt.

Het begint al gelijk aan het begin als de moeder in een hoek ligt, op haar buik, en antwoord geeft aan een man op een filmscherm. Een antwoord op de vraag waarom wordt in de sobere voorstelling zonder decor (gelukkig) niet gegeven. Het raadsel blijft van begin tot einde een raadsel.

vrijdag, november 12, 2010

Pieter Geenen, Anton Dingeman, Peter van Straaten en Peter Vos

Gisteren een mooie ode van Pieter Geenen aan de deze week op vijfenzeventig jarige leeftijd in Utrecht overleden Peter Vos in zijn strip Anton Dingeman in Trouw.

Ik herinner me een verhaal over Peter Vos en Peter van Straaten, beide meesters van de arcering. Soms gingen de twee tekenaars samen naar de dierentuin om dieren te kijken en te tekenen. Peter Vos pakte zijn schetsboek en tekende ter plekke naar voorbeeld van de aanwezige levende dieren. Peter van Straaten raakte geen pen aan, maar ging naar huis om daar achteraf te tekenen naar de beelden in zijn hoofd.

woensdag, november 10, 2010

Avondlucht


Gisteravond toen ik van mijn werk naar huis fietste.

donderdag, november 04, 2010

Tekenen op het scherm van de telefoon

Ja, ja, nog maar eens over mijn nieuwe telefoon die eigenlijk meer een mini-Linux-computer is waarmee je kunt telefoneren. Je kunt er ook op tekenen met het bijgeleverde zwarte toverstokje. Ik maak een impressie van de bomen voor het raam van mijn kantoor.

zondag, oktober 31, 2010

Herfstdag

Het is vandaag het einde van de zomertijd en een prachtige herfstdag.

woensdag, oktober 27, 2010

RO theater: Amazones

De dag nadat we de filmversie van Lang en Gelukkig zien, een bewerking van de succesvolle familievoorstelling van het RO theater met o.a. Sylvia Poorta, zien we dezelfde Sylvia Poorta, tot mijn grote vreugde alweer enige jaren terug bij het RO theater, in een glansrol als Leni Riefenstahl in het nieuwe stuk van Gerardjan Rijnders, Amazones.

In Amazones is Leni bezig postuum haar droom te verfilmen, een filmversie van Penthesilea van Heinrich von Kleist. Ze is in gezelschap van haar dertig jaar jongere vriend Horst die van alles van haar wil weten omtrent haar relatie met Adolf Hitler voor wie ze Triumph des Willen en Olympia 36 maakte, Propagandafilms die door hun geweldige vormgeving nog steeds grote indruk maken.

Linksvoor op het toneel kijkt Leni samen met Horst in een viewer naar de beelden die elders op het toneel worden geschoten. Daar speelt een groep spelers met in de hoofdrol Fania Sorel als Penthesilea onder leiding van opnameleider Lukas Smolders scènes uit het toneelstuk die uitvergroot en in zwart-wit te zien zijn op een groot scherm midden op de scène. Fania Sorel is opgemaakt als een echte filmster uit de dertiger met aangeplakte wimpers en spreekt ook als een actrice uit die periode.

Het stuk komt ietwat langzaam op gang, maar wordt allengs ontroerender. De geschiedenis van een vrouw die haar verleden probeert te ontkennen, te verdraaien, te verfraaien en daar voortdurend niet echt in slaagt. De slotscène waarin ze opkomt als gevierd regisseur omdat haar postume film een belangrijke prijs op een filmfestival heeft gewonnen, vat in een paar tellen haar leven samen.

Jammer dat de zaal maar voor minder dan de helft gevuld was. Maar de foeilelijke flyer is dan ook absoluut niet uitnodigend en aantrekkelijk en ook het thema van het stuk is er niet één waarvoor iedereen onmiddellijk naar het theater zal rennen. Mijn tip: toch doen, deze voorstelling is echt een aanrader!

G. Wasco: Marie Antoinette

En mijn broer, G. Wasco, heeft alweer een boek gemaakt. Opnieuw binnen vierentwintig uur, ik schreef pas geleden nog over dat hij voor zijn vorige 24-uurs-comic een prijs kreeg. Ook dit boek is in zijn geheel te lezen in zijn eigen weblog: Phiwi.

donderdag, oktober 21, 2010

Grazia Deledda: Berusting

Ik ben bang dat dit het laatste boek is van Grazia Deledda dat ik in het Nederlands kan lezen. In de bibliotheek is nog een laatste boek te krijgen, een deel in de serie Panthéon van de Nobelprijswinnaars, maar ik vrees dat in dat boek een roman is opgenomen die ik al heb gelezen, maar hopelijk vergis ik me.

Dit boek, Berusting, is opnieuw een juweel. Het gaat over twee mannen die elkaar midden in de nacht op een landweg ontmoeten. De één, Bruno, per postkoets onderweg naar Nuoro om daar werk te vinden, de ander, Predu Maria, eveneens op weg naar dezelfde plaats met soortgelijk doel, maar met een gewonde voet en zonder paard dat er vandoor is gegaan.

Beide mannen trouwen met de verkeerde vrouw, de eerste om het geld, de tweede omdat hij wordt betrapt terwijl hij een meisje probeert te troosten en haar daartoe in de hals kust. De moeder van het meisje rust niet totdat Predu Maria het meisje trouwt. Maar Bruno is in werkelijkheid hevig verliefd op Sebastiana, de vrouw van de ander. Dat kan niet anders dan tot grote gewetensconflicten leiden. Het hele boek is de grote vraag of Bruno en Sebastiana aan de verleiding zullen toegeven of dat ze sterk zullen zijn, een vraag die ik hier natuurlijk niet zal beantwoorden.

Het boek speelt in en rondom Nuoro, één van mijn favoriete plekken op Sardinië, en met name op de Orthobene vanwaar de plaatsen in de omtrek te zien zijn. De bossen op de berg worden gekapt en tot houtskool verwerkt door een speculant, een man die op de achtergrond blijft in het boek maar daar een belangrijke rol speelt. Hij is degene die Marielène, de vrouw van Bruno naar Nuoro brengt vanuit het dorpje waar ze als gevallen vrouw vertrekt. Daar heeft ze een relatie gehad met Predu Maria die wegens moord op zijn vader jarenlang gevangen heeft gezeten. De laatste wordt door zijn 'vriend' Antonio Maria opgeroepen om met Marielène te trouwen omdat de speculant haar kwijt zou willen met een grote som gelds als afkoopbedrag. Van al deze plannen komt niets terecht. Bruno wordt verblind door zijn geldzucht, Predu Maria probeert goed te doen, maar stapelt fout op fout.

Zo ploeteren God's schepsels voort in de boeken van Grazia Deledda. God's wegen zijn in haar boeken ondoorgrondelijk en zelden aangenaam. Toch blijven ze altijd geloven in de goedheid Gods. Simpele zielen verstrikt in de netten van een labyrinth aan gewetensvragen, ondoordringbaar als de bossen en wouden van Sardinië.

maandag, oktober 18, 2010

De Mooie Onbekende: Zondag

Op zondag zijn er twee voorstellingen van De Mooie Onbekende. Een middagvoorstelling en een avondvoorstelling. De middagvoorstelling zit zo'n beetje helemaal vol en wordt gespeeld bij volle zon die door de grote ramen naar binnen valt. Ik besluit om de gordijnen niet dicht te doen en het stuk te spelen bij daglicht. Van het opgestelde licht is bijna niets te zien. Achteraf beschouw ik dit niet als de beste keuze. Het verhaal wint bij de bekrompenheid van een afgesloten ruimte. De spelers doen het goed en ik vind het vierde bedrijf tussen de echtgenoot Leon Rauch en de Mooie Onbekende vooral een stuk beter. De reacties zijn opnieuw enthousiast. Mijn hele familie is aanwezig, vader, moeder, broers, schoonzus en zus en ik ben blij dat ze nu eens allemaal zien waar ik me mee bezig houdt en ben natuurlijk blij dat het een stuk is waar ik trots op ben.

We eten tussendoor tezamen in het restaurant dat we de dag er voor niet konden vinden, de Saté Club. Ditmaal heb ik beter mijn best gedaan het goed te regelen op de vrije zaterdag tussen de twee voorstellingen. Het blijkt op de Oostzeedijk gevestigd en niet op de Oudedijk waar we vrijdag waren. We krijgen een reeks gerechten op stokjes. Erg lekker maar mijn gedachten dwalen van tijd tot tijd af naar de voorstelling.

's Avonds spelen we de laatste voorstelling, nu weer bij donker. De voorstelling is trager dan de voorgaande, maar ik vind dat de spelers het goed doen. Ze pakken alle emoties goed en intens. Maar misschien dat de bruiloftsscène nu iets te lang duurt in verhouding. Ik ben wel ontroerd aan het einde van die scène, die tijdens de laatste repetities toch een beetje het zorgenkindje van de voorstelling is geworden. De oneven genummerde bedrijven zijn grotendeels hetzelfde gebleven, het tweede bedrijf is uitgewerkt voor het Dialogenfestival en het vierde bedrijf kwam er een beetje achteraan hangen en had in diepte nog verder uitgewerkt kunnen worden. Maar dat zijn de omstandigheden.

Ik kijk met veel plezier en ook trots terug op de drie voorstellingen. Trots op mijn acteurs die het toch maar weer geflikt hebben, trots op de vormgeefster die de voorstelling geweldig heeft vormgegeven en blij met de goede samenwerking met de dramaturg. Wie weet komt er nog eens een voorstelling met deze groep, de tijd zal het leren. Eerst maar eens met z'n allen evalueren.

zaterdag, oktober 16, 2010

De Mooie Onbekende: Eerste voorstelling

De eerste voorstelling zit er op. Het is erg goed gegaan. 's Ochtends laad ik met Dokter Kees alles uit de bus van Het Houten Been Theater, dan laden we de bus uit met het licht en geluid. 's Middags doen we twee doorlopen, eentje zonder Mevrouw Mielke en zonder kostuums, een tweede compleet met licht en geluid. We zoeken het restaurant waar ik heb gereserveerd, kunnen het niet vinden en eten bij een Thais restaurant, het eerste de beste dat we kunnen vinden. De regen stroomt naar beneden dus het is niet echt prettig om op straat te blijven rondlopen. De baas van het restaurant belooft ons dat we kunnen eten en binnen drie kwartier weer buiten kunnen staan, dus we schuiven aan aan een lange tafel.

Na het eten rijden we terug en is het tijd voor de laatste voorbereidingen. Met Kees sta ik bij de kassa en laat het publiek binnen, de spelers kleden zich aan en worden gegrimeerd. Het ziet er prachtig uit nu het buiten donker is en alle lichten zijn opgesteld.

De voorstelling begint met grote vaart en intens en het loopt allemaal als een trein. Er zijn kleine schoonheidsfoutjes, een lamp die niet uitgaat, een lamp die te vroeg brandt, maar over het algemeen gaat het prima en de reacties zijn hartverwarmend.

Na de voorstelling praat ik nog met twee spelers over het dieptepunt in het repetitieproces en hoe blij ik ben dat we toch hebben doorgezet en dat de voorstelling er nu staat.

Foto: Kees Deenik, v.l.n.r. Zweitze Zwart en Eugenie van Vendeloo

donderdag, oktober 14, 2010

De Mooie Onbekende: Nog één repetitie

Vanavond nog één repetitie en dan is het zover. Morgen staan we in het theater, of eigenlijk meer op de locatie, in de bar van Podium O950 aan de Oostmaaslaan. Vorige week de laatste repetitie waarbij we compleet waren en dat was te merken. Als iemand een andere speler moet vervangen hangt het stuk toch aldoor een beetje als met houtje-touwtjes aan elkaar, is de groep compleet dan gaan er ook dingen mis maar dan is er altijd iemand die wat mis gaat op kan vangen.

Vorige week gingen de eerste twee bedrijven zeer naar mijn zin, bij het derde ontspoorde het stuk enigszins en vandaar werd het steeds rommeliger. Maar in het laatste bedrijf pikten de spelers het toch weer op. Vanavond dus nog wat punten op i zetten en morgen aan het einde van de middag een generale op locatie.

woensdag, oktober 13, 2010

Studium Generale: Obductie

De dame die voor Studium Generale een obductie (lijkschouwing) heeft uitgevoerd die is gefilmd en die ze nu voor ons verklaart, is een mooie jonge Turkse vrouw, Gül Eker. In de film draagt ze een plastic kapje over haar haar en voor haar mond en hanteert ze een groot mes waar de bezoekers van het programma (CSI for real: Obductie) om moeten lachen als het tevoorschijn wordt gehaald. Het ziet er uit als een mes dat een Oosterse prins uit een Oosters sprookje van Sheharazade in zijn gordel zou kunnen dragen, gebogen met een groot breed uitlopend lemmet. Hiermee snijdt ze verschillende organen in dunne plakken om te kijken wat de oorzaak zou kunnen zijn van de dood van het lijk waarop de lijkschouwing wordt uitgevoerd.

Terwijl ze in de film een steriele arts is die nauwkeurig en vakkundig haar werk doet, is ze in de verduisterde zaal een knappe jonge vrouw met lang zwart haar die nuchter spreekt over wat ze een paar weken eerder heeft gedaan. Een intrigerend contrast.

In de serie CSI for real van Studium Generale (Rotterdam) volgen nog twee programma's: De perfecte moord (lezingen en film) in Cinerama en een laatste lunchlezing in het Erasmus MC over Forensische Psychiatrie.

Van het bovenstaande programma is een verslag te vinden onder de titel Lijkschouwing op de EUR op de site van Erasmus Magazine.

dinsdag, oktober 12, 2010

Studium Generale over forensische pathologie

Soms lijkt het bijna cabaret zoals Frank van de Goot zijn verhaal over forensische pathologie bij Studium Generale vertelt. Smeuïg, met grappen, interactief. Met onsmakelijke dia's van op diverse manieren overleden mensen op de achtergrond, vertelt hij zijn verhaal dat voornamelijk over terughoudendheid gaat en over goed kijken. Terughoudendheid omdat je voor het het weet gaat interpreteren en goed kijken omdat je niet moet uitgaan van wat je denkt, maar van wat je ziet. We zien een man zonder schoenen op zijn buik bij een vrachtwagen liggen, een schoen op de voorgrond en mogen er niet zonder meer van uit gaan dat de schoen op de voorgrond één van zijn schoenen is. We zien kogelgaten, messteken, schedels die met een zware loden pijp te lijf zijn gegaan en veel meer onsmakelijks en Frank van de Goot vertelt ondertussen rustig en vrolijk verder. Een informatieve lezing in de serie CSI for real waarin we zien hoe de televisie verschilt van de werkelijkheid.

Verder leren we dat we aan de buitenkant niet kunnen zien of iemand een natuurlijke dood is gestorven. Ik vraag me af of dat in alle gevallen nodig is. Niet altijd is het nodig om te weten hoe iemand is gestorven, ik denk bijvoorbeeld aan mijn opa die op 93-jarige leeftijd in het ziekenhuis is overleden. Waaraan? Van ouderdom zou mijn antwoord zijn terwijl er altijd een 'echte' doodsoorzaak is. En zelfs bij een misdrijf is het niet altijd nodig onderzoek te doen. Ik moet denken aan een lezing bij een Studium Generale van een aantal jaren geleden waar rechtsgeleerde Richard Staring vertelde dat in de meeste gevallen onmiddellijk duidelijk is wie het misdrijf gepleegd heeft. De moordenaar wandelt dan gewoon met mes of pistool het politiebureau binnen en vertelt doodleuk dat hij zojuist zijn vrouw heeft vermoord.

dinsdag, oktober 05, 2010

Ondertussen in Zevenkamp

Terwijl het repetitieproces van De Mooie Onbekende tegen het einde loopt en de voorstellingen met rasse schreden naderen, ben ik in Zevenkamp bij toneelgroep Tatio net begonnen met de klucht Il Stupendo (Lend me a tenor). Na wat opstartmoeilijkheden met het vinden van spelers en daarna weer nieuwe spelers is de cast nu compleet. De techniek van een klucht verschilt erg van die van een drama als De Mooie Onbekende. Maar verandering van spijs doet eten, luidt het gezegde en ik geniet van allebei. Bij het ene stuk wordt veel gepraat over de inhoud en de betekenis van het mysterie van het stuk, bij het andere stuk is de inhoud niet echt belangrijk en draait alles om de juiste vorm, de juiste timing, de exacte techniek.
Foto: recente Amerikaanse productie van het stuk Lend me a tenor met Anthony LaPaglia (Tito Merelli), Tony Shalhoub (Saunders), Justin Bartha (Max) and Jan Maxwell (Maria).

zondag, oktober 03, 2010

Nature Theater of Oklahoma: Life and times - Episode 1

De laatste voorstelling die ik in de Internationale Keuze van de Schouwburg zie is ongetwijfeld de grappigste. Vorig jaar zag ik Romeo and Juliet van dezelfde groep en vond die voorstelling goed van concept maar iets te lang duren. Toen vertelden de spelers Romeo en Julia van Shakespeare na, ditmaal vertellen de spelers de jeugdherinnering van een lid van de groep. Deze jeugdherinneringen zijn verteld in een telefoongesprek en dit gesprek is op muziek gezet, met alles uhms, ehs, etc. Daaruit is een musical ontstaan die wordt uitgevoerd door zes spelers, drie mannen en drie vrouwen, en drie muzikanten (piano, fluit, ukelele en nog wat losse instrumenten zoals een melodica, een xylofoon, etc.).   De voorstelling duurt van half acht tot tien over elf, dus van te voren houd ik mijn hart vast.

Maar al snel blijkt dit een geweldige voorstelling te zijn. Met verbazingwekkend simpele middelen en een ijzersterk concept slaagt het Nature Theater of Oklahoma er in een voortdurend verrassende voorstelling te maken. De uitdrukkingen op de gezichten van de spelers, de verhalen uit de opgenomen levensgeschiedenis, de gebaren, de dansjes, alles werkt er aan mee dat je nieuwsgierig wordt naar deel 2 van deze serie. Vernieuwend theater, en ook nog eens om te lachen, waar vind je dat nog tegenwoordig?

Wasco wint Stripschapprijs

Mijn broer Henk, beter bekend als de striptekenaar G. Wasco heeft één van de jaarlijkse Stripschapprijzen gewonnen met zijn 24-uurs-strip Wolken. (Een 24-uurs-strip is een in 24 uur getekende strip van 24 pagina's. De jury schrijft:

Wolken, door Wasco (uitgegeven in eigen beheer)
Wasco (Henk van der Spoel) bewijst met Wolken dat hij één van de meest eigenzinnige stripmakers van Nederland is. Wolken valt in het bijzonder op door het surrealistische verhaal en de doordachte visualisatie. Een bijzonder stripexperiment dat als ‘24 hour comic’ ver boven het gemiddelde uitstijgt.

Terwijl ik dit schrijf zit Wasco een nieuwe 24-uurs-strip te tekenen in Lambiek, de stripwinkel in Amsterdam.

De hele strip is te lezen op het weblog van Wasco.

Lees ook het artikel op het blog van Michael Minneboo

zaterdag, oktober 02, 2010

OMSK/Lotte van den Berg: Cold Turkey na Kinshasa

Na afloop weet ik niet goed wat ik heb gezien. Is Cold Turkey na Kinshasa nog wel een theatervoorstelling? Lotte van den Berg is op de avond dat deze voorstelling die geen voorstelling is wordt gespeeld, op zondag 26 september, zojuist teruggekeerd uit Kinshasa waar ze heeft gerepeteerd met haar groep OMSK.

Achterop het toneel van de grote zaal van de oude Lantaren/Venster staan grote kratten opgesteld, uitgeladen uit het vliegtuig en nog niet uitgepakt. Die worden straks uitgepakt, belooft Lotte. Maar eerst gaat ze repeteren. Niet met de spelers die zijn meegekomen uit Congo, maar met iemand van de groep die in Dordrecht was achtergebleven. Daarmee doet ze een soort speloefeningen om haar en ons te laten ervaren hoe het is om in Kinshasa te zijn. Zo wordt je daar bijvoorbeeld altijd door iemand aangeraakt, of ben je in ieder geval altijd in contact met andermans lichaam. Het vreemde is dat ze het door de jonge actrice in haar eentje op toneel laat spelen. Daarnaast vertelt ze veel.

Tijdens het vertellen komen de andere spelers/medewerkers langzaam op en beginnen de kratten uit te pakken en de inhoud op de toneelvloer uit te stallen. Ze vraagt de jonge actrice om ergens onopvallend te gaan zitten en alles te bekijken zoals dat ook vaak bij de repetities van de groep in Kinshasa gebeurde. Dan nodigt ze ons, het publiek, uit om te komen kijken wat eenieder heeft meegebracht. Er is ook iets te drinken voor ons. Een man heeft een groot aantal gevulde wijnglazen uitgestald en flesjes cola klaargezet. Het is nog niet afgelopen, verzekert Lotte ons.

Wat er dan gebeurt lijkt op wat ze ons verteld heeft over hoe het hun in Afrika verging. Iedereen loopt door elkaar heen over de speelvloer en praat met de spelers en met elkaar. Daarmee laat ze ons op een light manier voelen hoe het was om 'daar' te zijn. Iedereen krioelt door elkaar heen op het toneel, sommigen verlaten de zaal, gaan weg en zo loopt de voorstelling die geen voorstelling is een beetje ongemerkt af. Het lijkt alsof Lotte de tijd vergeten is. Ze laat zich interviewen op toneel door een tweetal mannen met een grote camera en hengelmicrofoon, praat met deze en gene, en dat doen de andere spelers ook. Voor velen zal het een weerzien zijn geweest met familie, vrienden en bekenden. Na Kinshasa.

Zijn wij nu ook geregisseerd door Lotte van den Berg en onderdeel van haar repetitie? zo vraag ik me af.

vrijdag, oktober 01, 2010

Kornél Mundruczó: Hard to be a God

In één van de onderzeebootloodsen van de Rotterdamse Droogdok Maatschappij staan twee grote trucks met opleggers in een hoek van negentig graden opgesteld. We worden er heen gebracht door een man met een bloedende wond aan zijn hoofd en bloed aan zijn rechterhand. Hij gaat ons zijn verhaal vertellen, laten zien. Hij vertelt dat hij van een andere planeet komt en daarna dat dit niet waar is. Wat we gaan zien is al gebeurd.

Als na een intro op film dat op het doek van één van de vrachtwagens wordt vertoond, dat zeildoek opengaat zien we dat in de vrachtwagen een mobiel naaiatelier is gevestigd. Dit atelier wordt met harde hand geleid door Anna. De actrice die Anna speelt heeft een bijzondere manier van acteren. Wat ze speelt wordt niet altijd gereflecteerd in haar gezichtsuitdrukkingdie bijna het hele stuk vrij vlak blijft. In het begin denk ik dat ze niet kan acteren, maar toch weet ze op den duur te overtuigen als de keiharde bazin van het naaiatelier en tegelijk keiharde hoerenmadam van de meisjes die er werken.

Van te voren zijn we gewaarschuwd voor schokkende beelden en de voorstelling is voor 18+. Het thema is vrouwenhandel, maar er is meer aan de hand. Er is een onduidelijke politieke intrige, er is liefde en lust tussen Anna en haar geliefde, de zoon van een politicus die zijn vader een hak wil zetten. Ook de geliefde is keihard en gaat over lijken, de meisjes die in het naaiatelier werken en gebruikt worden als filmsterren in de pornofilms die in de tweede vrachtwagen worden opgenomen, hebben het hard te verduren.

De schouwburg kondigt de voorstelling aan als hyperrealistisch theater, maar het sciencefiction-verhaal met musical-trekjes is niet echt realistisch, waardoor de schokkende beelden toch minder schokkend blijken dan verwacht. Om de zoveel tijd barsten de acteurs in gezang uit en zingen dan zoete popsongs zoals Mamy Blue, de bijnaam van de hoerenmadam, en What the world needs now is love sweet love terwijl één van de meisjes gemarteld wordt met kokend water is van zo'n grote absudriteit dat het bijna niet serieus te nemen is.

De situaties en thema's zijn realistisch maar de vorm is eerder die van een goedkope science-fictionfilm met slecht uitgevoerde trucs. Waarmee ik absoluut niet wil suggereren dat het een slechte voorstelling zou zijn. Integendeel, het is de sterkste voorstelling die ik tot nu toe in de Internationale Keuze heb gezien. Een voorstelling waarover nagedacht kan worden.

donderdag, september 30, 2010

De Mooie Onbekende: Incompleet

Opnieuw zijn we incompleet bij de repetitie op donderdag. Ik heb nog hemel en aarde proberen te bewegen om de repetitie te verzetten naar een andere dag maar dat is, zoals ik eigenlijk al verwachtte met zo'n grote groep spelers, niet gelukt. Gelukkig kan De Bruidegom de rol van Christian overnemen en zo doen we een rommelige doorloop van het hele stuk.

Na afloop reageren de spelers ongelovig als ik hun vertel dat ik niet ontevreden ben. Maar het valt me niet tegen. Het is rommelig, ook omdat er een speler ontbreekt, soms zijn de spelers ongeconcentreerd en daardoor hun tekst kwijt, maar dat is mijns inziens te wijten aan het feit dat alles ondertussen bekend is. Het spelen begint te veel routine te worden. Het is tijd om voor publiek te gaan spelen. Dan zal het vuur terugkeren en ben ik er van overtuigd dat mijn spelers alles op alles zullen zetten omhet publiek te veroveren. Nog twee weken, dan is het zover.

zaterdag, september 25, 2010

Joep van Lieshout's darmenman

Nog tot en met dit weekend te zien in de Onderzeebootloods: de prachtige tentoonstelling van Joep van Lieshout. Daar is ook deze Darmenman te bezichtigen.

Franse chansons



Voor een optreden eind november maak ik met behulp van Grooveshark een lijstje.

vrijdag, september 24, 2010

Gerda uit Hamburg

De boot komt uit Hamburg en heeft dezelfde naam als Mijn Vrouw.

donderdag, september 23, 2010

Nooit meer zere voeten

Wie wil dat niet? Nooit meer zere voeten. In Antwerpen is het te koop. Gewoon op de Vogelenmarkt.

Dave Eggers: What is the what?

What is the what van Dave Eggers is de autobiografie van Valentino Achak Deng, één van de zogenaamde Lost Boys uit Sudan. De Lost boys maken een lange voetreis dwars door het Zuiden van Sudan tijdens de burgeroorlog tussen het islamitische Noorden en het door het Dinka-volk bewoonde Zuiden.

De constructie van deze semi-autobiografie is geweldig. De eerste regel I have no reason not to open the door so I open the door trekt je onmiddellijk het verhaal in. De hoofdpersoon wordt bedreigd door een tweetal dieven die er uiteindelijk met zijn spullen vandoor gaan, maar niet nadat ze hem eerst onder de hoede van een jongen hebben achtergelaten die eerst TV boy wordt genoemd en later naar de naam Michael blijkt te luisteren. In de loop van het boek vertelt de ik-figuur zijn levensgeschiedenis in stukjes en beetjes aan alle personen die hij tegenkomt.

Het is een gruwelijke geschiedenis en je vraagt je af hoe en waarom hij alles heeft overleefd. Vlak voordat hij in het vluchtelingenkamp terecht komt waar hij tien jaar zal verblijven besluit hij langs de weg te sterven en wordt daarvan weerhouden door een zekere Maria. Het verhaal van zijn tocht deed me denken aan De geverfde vogel van Jerzy Kosinsky waarin een jonge Joodse jongen door een door oorlog verscheurd land reist. Jongens worden verscheurd door leeuwen, sommigen worden waanzinnig, verhongeren, worden ziek of worden vermoord door soldaten van het regeringsleger, door Arabieren of door mannen van de SPLA (Sudan People's Liberation Army).

Eën van de mooiere verhalen is het titelverhaal, wat is de wat, het scheppingsverhaal van de Dinka's, het volk waartoe Achak behoort.

God schiep de Dinka's, het mooiste volk ter wereld, en geeft hen de mooiste vrouwen ter wereld. Maar dat is niet alles, hij geeft hun de koe en land voor het vee om op te grazen. Maar God laat de Dinka's vervolgens kiezen. Ze kunnen kiezen voor de koe waarvan ze weten wat het is, of kiezen voor de Wat. De vraag is natuurlijk: wat is de Wat? Dus kiezen de Dinka's voor het vee, wat ze kennen en waarvan ze weten wat ze er aan hebben en niet voor het onbekende Wat. Maar het blijkt allemaal een test van God, de Dinka's hebben goed gekozen en zijn gelukkig met elkaar en met hun vee.

Na de spannende en gruwelijke tocht van West naar Oost tijdens welke Achak een groot aantal keren als door een wonder in leven blijft, komt hij tenslotte terecht in het vluchtelingenkamp in Kakuma in Kenya. Zoals hij zich daar ongetwijfeld wel eens verveeld zal hebben, wordt hier het verhaal ook vervelender, uitleggeriger en verloor ik van tijd tot tijd de aandacht. Ik moest moeite doen om het boek uit te lezen en niet weg te leggen. Want terwijl ook in het veilig lijkende Amerika waar Achak na al zijn omzwervingen terecht komt de verschrikkingen nog niet zijn afgelopen, zijn de meeste echte avonturen ruim voor het einde van het verhaal verteld.

woensdag, september 22, 2010

Bretels

Voor mij fietst een dame die iets vreemds tussen haar billen heeft hangen. Bij het stoplicht zie ik wat het is. Ze heeft bretels die niet dienen om haar broek op te houden maar voor de sier afhangen van haar billen. Wonderlijk modeverschijnsel.

dinsdag, september 21, 2010

Niet bufferen, alleen uitstappen

Wonderlijk bushaltebord in Delft: niet bufferen, alleen uitstappen

maandag, september 20, 2010

De Mooie Onbekende: Het vierde bedrijf

We werken aan het vierde bedrijf van De Mooie Onbekende. Drie bedrijven hebben we al gespeeld tijdens het Eenakterfestival van vorig jaar, het tweede bedrijf is opgevoerd tijdens het Dialogenfestival in Delft. Het vierde bedrijf is het enige bedrijf dat nog niet af is en nooit door ons voor publiek gespeeld.

We zijn met zijn vijven. De twee acteurs, De Mooie Onbekende en haar Echtgenoot, de Vormgeefster, de Dramaturg en ik. De andere acteurs hebben deze avond vrij. Samen zoeken we naar hoe het bedrijf gespeeld moet worden en langzamerhand, in de loop van de avond, krijgt de lange scène vorm. De scène duurt ongeveer een minuut of acht en is ingewikkeld. Er gebeurt niet echt veel, maar wel in het hoofd van De Mooie Onbekende en er vindt een belangrijke kentering in haar plaats.

Toch komen we een heel eind. We werken aan mise-en-scène, aan tekstbehandeling, aan de kostuums met de Vormgeefster, aan de intenties van de personages. Volgende week gaan we het inpassen in het gehele stuk.

zondag, september 19, 2010

Wunderbaum: Natives

De titel van de nieuwe voorstelling van Wunderbaum, Natives, krijgt een dubbele lading als we door Pendrecht fietsen en bijna geen enkele autochtone bewoner van Rotterdam Zuid meer aantreffen. We vinden een Hollands echtpaar met een wit hondje aan de avondwandeling dat ons gelukkig de weg kan wijzen naar de Hontenissestraat waar de voorstelling wordt gespeeld. "Wonen daar nog mensen dan?" vraagt de vrouw. Ik denk van niet is mijn antwoord, want de voorstelling wordt in een slooppand gespeeld. Door vijf blanke Nederlanders en één Vlaamse.

We zien een afbraakflat met diverse appartementen zonder buitenmuur waarin zich diverse personen bevinden. Er is een crisis. Er is bijvoorbeeld geen water meer in de flat. De voorstelling gaat "over de smaak van paardenvlees, de drang tot voortplanting en een metro door dikke mist" schrijft Wunderbaum. Aan het begin van de voorstelling wordt een baby geboren. De moeder wordt gespeeld door Marleen Scholten van wie ik me herinner dat ze tijdens de voorstelling De Tien Geboden hoogzwanger was.

Als er maar niets ergs met het kind gebeurt, moest ik onwillekeurig denken naar aanleiding van alle berichten van de laatste tijd in alle media over door hun moeder vermoorde kinderen, en ondanks het feit dat het kind overduidelijk een babypop is. Ze zal de baby toch niet vanaf de tweede verdieping naar beneden gooien? Ik zal niet verklappen hoe het afloopt met moeder en kind, maar de voorstelling toont ons allerlei mogelijke scenario's hoe om te gaan met en crisis.

Er wordt gejaagd op semi-wilde dieren, er wordt gewassen in een plas, gedronken uit dezelfde plas. De spelers wentelen zich in de modderpoel voor de tribune terwijl het publiek op diezelfde tribune huivert en zichzelf warm houdt met plaids.

Het enige wat ik miste was een duidelijke binding tussen de vijf personages waardoor de voorstelling niet alleen fysiek maar ook emotioneel op een afstand blijft. In Welcome to my backyard ging het duidelijk om een groep waarin ieder op verschillende en eigen wijze met het vluchtelingenprobleem om wilde gaan. Dat is hier ook zo, maar hier zijn de personages zelf eilanden die het grootste gedeelte van de tijd niets met elkaar te maken willen hebben.

Het is een wonderlijke en fragmentarische voorstelling met live gemaakte geluidslandschappen afgewisseld met muziek van een oude slingergrammofoon. Ook de belichting van de appartementen van het flatgebouw is indrukwekkend. We worden achtergelaten met het slotbeeld van een tweetal, man en vrouw, dat wegvaart in een bootje begeleid door de zang van Kathleen Ferrier.

Simson

Het is een heerlijke warme zaterdag. Een goede middag om aan fietsen te prutsen in de tuin. Van de oude fiets van Mijn Vrouw moet het slot, het rekje en het achterlicht er af. Verder moet de goede buitenband van haar fiets verwisseld worden met de al aardig versleten buitenband van de mijne. Daarna kan de fiets weg, verkocht of weggegeven.

In het fietsreparatiekastje in de schuur staat een klein stapeltje van vijf doosjes waarin ik bandenlichters kan vinden. Alle vijf van Simson. Drie doosjes zijn hetzelfde. Er zijn drie verschillende doosjes uit diverse periodes. "Sinds 1881" staat op het oudste doosje. De tekst "Sinds 1881" is verdwenen van de nieuwere doosjes maar wordt nog wel gebruikt op de website van Simson in de zin "Sinds 1881 Nederlands grootste plakker", samen met de enigszins afgezaagde slogan "Terug van nooit weggeweest".

De naam is nog ouder dan 1881, die komt uit de Bijbel en symboliseert kracht en uithoudingsvermogen: Simson. De superman van wie de kracht in zijn prachtige haardos zat. Zijn haar dat werd afgeknipt door de femme fatale van wie hij hield, Delila.

Richteren 16:17 Zo verklaarde hij haar zijn ganse hart, en zeide tot haar: Er is nooit een scheermes op mijn hoofd gekomen, want ik ben een Nazireër Gods van mijn moeders buik af; indien ik geschoren wierd, zo zou mijn kracht van mij wijken, en ik zou zwak worden, en wezen als alle de mensen.

dinsdag, september 14, 2010

Broodje Elvis

Ingrediënten
2 sneetjes wit brood
2 eetlepels gladde pindakaas
1 kleine rijpe gepureerde banaan
2 eetlepels boter


Recept
Smeer de pindakaas op een van de twee boterhammen en de geprakte banaan op de andere. Druk de plakjes goed tegen elkaar aan. Smelt de boter (of om het echt Elvis-achtig te maken, smelt spekvet!), Verhit een kleine koekenpan op laag vuur. Leg de op elkaar geplakte boterhammen in de koekenpan en bak aan beide kanten goudbruin. Eet het met een glas karnemelk.

Let op: Elvis had de de neiging om 12 tot 15 van deze sandwiches eten! Dus maak je broekriem vast los!

zondag, september 12, 2010

Kris Verdonck: K, a society

Het houdt het midden tussen een museale installatie en een beeldende theatervoorstelling, K, a society, de eerste voorstelling die ik zie in De Internationale Keuze van de Schouwburg van dit seizoen. De Keuze is dit jaar op locatie vanwege de verbouwing van de schouwburg die pas in oktober met een Big Bang weer open zal gaan. Daarom vindt deze voorstelling plaats in het HAKA-gebouw aan de Vierhavenstraat, een gebouw in de stijl van Het Nieuwe Bouwen zoals de beroemde Van Nelle-fabriek. Ooit had ik een kookboek waarin alle gerechten gebakken en gebraden moesten worden in HAKA-olie en HAKA-margarine, maar nu is het gebouw in vervallen staat en de perfecte locatie voor een Kafka-eske voorstelling. Want daar staat de K in de titel voor, voor Kafka en voor zijn held Josef K.

Door een moeizaam sprekende en met de taal worstelende gids worden we langs negen video-installaties geleid. Hij heeft een mp3-speler en een koptelefoon op zijn hoofd en het lijkt er op dat hij daar zijn instructies vandaan haalt die hij vervolgens aan ons doorgeeft. We beklimmen op zijn bevel een lange reeks trappen naar de vierde verdieping en daar begint het. We zien op twee betonnen zuilen een man en een vrouw worstelen in een kleine ruimte tot het moment dat het hun gelukt is rechtop te komen staan.

Zo gaan we van ruimte naar ruimte en worden steeds opnieuw verbaasd door wat er te zien en te horen is. We zien drie in hun houding bevroren operazangers die voor ons zingen, we zien een man in een bak water, we gaan langzaam omlaag langs een flatgebouw naast een station en een groot aantal knuffelhondjes om hun as wentelen. Zelfs wat we niet te zien krijgen, het vuurwerk in een glazen kooi, krijgen we op video alsnog te zien.

Een wonderlijke en verbazingwekkende voorstelling. Er wordt ons door de gids nog een laatste installatie op het NAi in De Wereld van Witte de With beloofd, maar het is of te licht of het festival is al afgelopen, maar deze laatste installatie is er (nog) niet en we fietsen met alle opgeslagen beelden in ons hoofd naar huis.

vrijdag, september 10, 2010

Hond gevonden, meisje weg

Terwijl ik voor De Mooie Onbekende twee spelers heb gevonden nadat er één was vertrokken, word ik op maandagavond gebeld. Het is de jonge vrouw die Maggie speelt in mijn klucht bij Tatio. Ze heeft het tot haar grote spijt te druk en moet de rol teruggeven hoe graag ze het ook had gedaan. Ze doet een nieuwe opleiding, is bezig een cd op te nemen en kan dit er niet ook nog bij hebben. Vooral tegen het instuderen van de teksten ziet ze op en vreest daarvoor niet genoeg tijd te hebben. Het is dubbel jammer omdat ik in de week ervoor juist de ontbrekende jongeman heb gevonden op het Hitlandfestival, haar tegenspeler.

vrijdag, september 03, 2010

Nieuwe hond

Op donderdag repeteren we voor het eerst met Reinier, de Nieuwe Pool en de Nieuwe Hond. We doen vier bedrijven. Omdat Pim, de Nieuwe Bruidegom, er niet is slaan we het vierde bedrijf over. Reinier speelt de Pool angstiger, wat mooi is. Een nieuwe speler brengt altijd nieuwe elementen in. Geen enkele speler is hetzelfde, elke acteur brengt altijd zichzelf mee en de inzichten die hij op de rol heeft. De hond speelt hij juist grimmiger, gevaarlijker. Terwijl we de laatste tijd met een staande hond speelden, is Reinier weer een kruipende hond. Ik weet niet wat ik het mooiste vind. Ik wil alle vier de mogelijkheden graag vergelijken, met en zonder masker, staand en kruipend.

Het laatste bedrijf gaat het moeilijkst. Het feest draait nog niet op volle toeren en we moeten de exacte choreografie gaan vastleggen zodat iedereen exact weet waar hij of zij op welk moment staat.

maandag, augustus 30, 2010

OT Zomerfestival

Dit jaar opent het Onafhankelijk Toneel (OT) het seizoen voor het eerst met een zomerfestival. Tien dagen lang voorstellingen in het eigen theater aan de Mullerpier. Ik bezoek het festival op zaterdag 28 augustus en zie op één avond maar liefst vijf voorstellingen (kortere en lange).

We beginnen bij Bang, een poppenkastvoorstelling van Gerrit Timmers over een meisje dat voor alles en iedereen bang is. Gerrit heeft zich opgesloten in een hoge staande zwarte doos waardoor hijzelf geheel aan het oog onttrokken is. Het meisje dat overal bang voor is durft zich niet te laten zien en daarom zien we alleen haar donkerblauwe rokje. Met behulp van allerlei attributen die één voor één naar boven komen zien we haar geschiedenis. Thuis in bed, bij de bakker, op de lagere school, op de middelbare school, op de universiteit. Overal komt ze in situaties waarin ze bang is. Het is een portret en tegelijk staat het verhaal symbool voor de angst waarvan de samenleving op dit moment vervuld is. Een mooi begin van de avond.

We eten een lekker broodje van Westerkaatje en worden door Els van der Jagt uitgenodigd om naar de gratis voorstelling Dierenpraat te komen kijken. Buiten in een tent spelen twee mannen dierenverhalen van Armando. De leeuw, de muis, de beer en de uil komen voorbij in kleine wonderlijke verhalen  en dialogen die doen denken aan het aloude Heerenleed. Het decor is door een aantal kinderen geschilderd in de stijl van Armando.

We vertrekken naar de oude zaal van het OT waar Dansende Mannen te zien zijn. Vier mannen spreken teksten van Sander Zweerts de Jong en bewegen in een choreografie van Marieke den Dulk. Drie acteurs en één danser. Het is onmiddellijk duidelijk wie van de vier de danser is want hij beweegt net iets precieser. De drie jonge mannen hebben het voordeel van de energie van de jeugd, de oudere danser dwingt respect af door de nauwkeurigheid van bewegen. De eerste tekst ontgaat me eerlijk gezegd volkomen omdat ik meer zit te kijken dan te luisteren. De aandacht voor de beweging maakt dat ik niet tegelijk even veel aandacht kan opbrengen voor de tekst. Het is een voorstelling waarin ik zelf zou willen spelen. Ik geniet van het enthousiasme van de vier in hemd en lange pantalon gekleden mannen, alle vier hetzelfde en toch verschillend.

Voorstelling vier is een succesvoorstelling van het afgelopen seizoen met actrices Marlies Heuer en Ria Eimers, en de Belgische muzikant Jan Kuijken. Symborska, gebaseerd op de gedichten van de gelijknamige Poolse Nobelprijswinnares. Een bijzondere voorstelling want eigenlijk is gedichten voordragen het enige wat de twee actrices doen. Soms grappig, soms serieus of ontroerend. Het is knap hoe ze de aandacht weten vast te houden. De ene keer met grappige vondsten ter illustratie van het gedicht, het andere moment met een simpele beweging of gewoon door een mooie voordracht.

Even twijfelen we of we nog een voorstelling gaan zien. We besluiten ook nog naar Parijs 1950 te gaan. Een ingekorte versie van het gedeelte Vrede van de voorstelling Vrede en Oorlog van een aantal jaren geleden. Vooral het eerste gedeelte lijkt ingekort waardoor de nacht in de voorstelling langer lijkt. Een lange nacht waarin het tot confrontaties komt tussen de mannen en vrouwen die verzameld zijn in het Parijse café waar het stuk zich afspeelt. Jazz, chansons, dans en liefde spelen de hoofdrol in deze mooi gecomprimeerde versie. Ik ben blij dat we toch verkozen hebben hiermee de avond te besluiten.

Het OT Zomerfestival gaat nog tot en met zaterdag 4 september door met o.a. op donderdag een optreden van De Kift, zaterdag de voorstelling Alabama Chrome van The Sadists en op meerdere dagen vanaf woensdag een voorpremière van The Other Hand, een nieuw stuk van OT zelf.

De Mooie Onbekende: Crisis

Op maandag word ik gebeld door de acteur die in "De Mooie Onbekende" de rollen van de Pool, de hond en de bruidegom speelt. Hij stopt er mee. Hij vindt dat de motivatie er niet meer is en hij kan het niet meer opbrengen om door te gaan. Hij snapt dat hij mij hiermee in de problemen brengt en zegt dat het niet zijn stijl is om de groep in de steek te laten. Aan de ene kant ben ik verbaasd, aan de andere kant niet verbaasd na het gesprek dat we tijdens de laatste repetitie met alle spelers hebben gehad, en ook ben ik boos want natuurlijk voel ik me wel in de steek gelaten. Toch kan ik niet anders dan de beslissing respecteren. Hij vertelt me dat hij op zijn werk erg veel hooi op zijn vork heeft. Ik wens hem sterkte en hang op.

Vervolgens weet ik vierentwintig uur lang niet wat ik er mee aan moet en doe even niks. Ik laat het bezinken. Dan kom ik in actie.

Ik bel spelers en regisseurs uit mijn netwerk en tot mijn eigen verbazing lukt het me om voor de donderdag van de volgende repetitie twee vervangende spelers te vinden. Uit praktische overwegingen besluit ik om de rollen van De Pool/de hond en de bruidegom in tweeën te splitsen zodat het iets makkelijker repeteren is voor de vervangers en vind voor beide een goede vervanger. Pim Dumans van Klein Rotterdams Toneel gaat de bruidegom spelen en Reinier van Mourik zowel Pool als hond. Dat is één. Tweede is om de niet al te gemotiveerde spelers te overtuigen dat we door moeten. Gelukkig kost dat laatste minder moeite dan ik verwacht.

Iedereen is zoals gezegd niet meer al te gemotiveerd omdat de productie al zolang bezig is en het een slepend proces is geworden, maar wil de productie toch afmaken en niet met de kater van een onafgemaakte product achterblijven. Iedereen heeft het druk en zou blij zijn als de donderdagavond een vrije avond zou worden en de meesten willen na afloop van deze productie graag een speelpauze. Maar tegelijk is iedereen nog steeds enthousiast over de groep zelf en de onderlinge samenwerking.

Daarna gaan we aan de slag. We laten Pim, die bij de hele discussie aanwezig is geweest en die ik gelukkig had voorbereid, het tweede en derde bedrijf zien. Dan leest hij samen met Eugenie de tekst van het vierde bedrijf. We bespreken de tekst en tenslotte spelen Pim en Eugenie het bedrijf met de tekst in de hand. Het ziet er goed uit en men heeft er weer vertrouwen in. Tot mijn grote blijdschap is de crisis bezworen en we gaan door.

zondag, augustus 29, 2010

Nieuwe flyer De Mooie Onbekende


Zoals bekend speelt Stichting Het Vermoeden in oktober in Podium O950 aan de Oostmaaslaan 950 de complete versie van het stuk "De Mooie Onbekende" van Klaus Pohl. Bezoekers die de versie op het eenakterfestival van vorig jaar zagen, kunnen dan de twee toen geschrapte bedrijven Twee en Vier zien.

maandag, augustus 23, 2010

Chelfitsch: We are the undamaged others

In Groningen tijdens het Noorderzonfestival gaan we naar een Japanse theatervoorstelling. Filosofisch,experimenteel, een onderzoek naar geluk, zijn de aanbevelingen. Ook wordt een vergelijking gemaakt met het Nature Theatre of Oklahoma die ik al eens in Rotterdam heb gezien. Maar de voorstelling blijkt een grote teleurstelling. We hebben helaas maar één avond in Groningen en maken een verkeerde keuze. De voorstelling is langdradig, saai en heeft een bijzonder mager verhaal rond een belangrijke politieke gebeurtenis in Japan waarover wij verder niets weten en in de voorstelling ook niets te weten komen. Het stuk is exact in de tijd gezet op 28 en 29 augustus 2009. Op laatstgenoemde dag vonden verkiezingen plaats in Japan die nogal een politieke aardverschuiving betekenden. Maar het stuk houdt op op het moment dat de twee hoofdpersonen naar de stembus gaan.

Wat zien we? Op het toneel een groot wit rechthoekig staand blok met links van het midden een klok er aan gehangen. Een simpele klok op een batterij die je in elke Blokker zou kunnen aanschaffen. Van te voren is ons medegedeeld dat de voorstelling twee uur duurt en we kunnen dus voortdurend precies zien hoe ver de voorstelling is gevorderd.

De spelers komen op en vertellen gedeelten van het verhaal. Ze doen dit tamelijk sloom en met lange pauzes tussen de zinnen. Vaak wordt een gedeelte van het verhaal door een volgende speler herhaald. De houdingen van de spelers hebben niets met de emotie van wat ze vertellen te maken (dat staat in het programma en is ook zo). Het verhaaltje dat verteld wordt is simpel. Een man is gelukkig. Hij staat op een snelweg en kijkt naar een in aanbouw zijnde flat. Hij heeft een blikje bier in zijn hand. Zijn vrouw is thuis en is ook gelukkig. Ze heeft een vriendin uitgenodigd om te komen eten. De spelers maken duidelijk dat zij niet betrokken zijn bij het verhaal, zij zijnde "undamaged others" uit de titel. De vriendin die komt eten gaat weer weg en de man en de vrouw vrijen op de bank. Ze zijn gelukkig. De volgende dag gaan ze stemmen. Dan is het verhaaltje uit.

Door de traagheid en eentonigheid valt het publiek langzaam in slaap of in ieder geval moeite de ogen open te houden en de aandacht er bij. Toch lijkt het zeker de bedoeling van de regisseur om dit stuk vorm te geven zoals wij het voorgeschoteld krijgen. Het publiek geeft een beleefd applaus en de spelers mogen blij zijn dat niemand zo onbeleefd is geweest om weg te lopen.

vrijdag, augustus 20, 2010

Weer aan de slag met De Mooie Onbekende

Na zo'n zeven weken rust beginnen we voor het eerst sinds lange tijd aan een nieuwe repetitie voor De Mooie Onbekende in oktober. Dan spelen we op donderdag 15 en zondag 17 oktober in Podium O950 aan de Oostmaaslaan, Rotterdam, op hetzelfde nummer, nummer 950, drie voorstellingen. Niet van de korte versie die we in november speelden, maar een bewerkte versie van het complete stuk. Voor de vakantie hebben we het tweede bedrijf al eens in Delft gespeeld op het Dialogenfestival, het vierde bedrijf heb ik in de vakantie ingekort en nu kunnen we met het complete stuk aan de gang.

Het voelt voor de meesten van ons als een moeten. Aan het einde van de repetitieperiode, in aanloop naar de grote vakantie, vielen steeds meer repetities uit of waren we incompleet, waardoor de drive op den duur steeds minder werd. De laatste repetitie ging zelfs helemaal niet door.

Nu zitten we voor het eerst weer bijna met z'n allen rond de tafel. Twee afwezigen, eentje wegens vakantie, een ander wegens andere verplichtingen. Toch doen we een doorloop 'om er weer in te komen'. Guido vult het ontbreken van Ulrich in, en ikzelf doe mijn best om de advocaat te spelen zodat we voor de anderen toch het gevoel terug kunnen geven het hele stuk eens te spelen. Allen hebben we het gevoel dat Zweitze beter en gevaarlijker speelt dan ooit. Hij geeft een andere invulling aan zijn rol waarvan iedereen onder de indruk is. Dat is goed voor de sfeer, want na afloop heeft iedereen toch het gevoel er weer meer in te zitten. Er moet natuurlijk ook hard gewerkt worden. We hebben twee maanden waarin we veel moeten doorlopen. Aan het vierde bedrijf moet nog even hard getrokken worden, de overige bedrijven kan aan geslepen worden totdat de hele voorstelling loopt als een trein. Ik heb er vertrouwen in en ik heb er zin in.

donderdag, augustus 12, 2010

Bewerken

Het bewerken van een klucht is niet eenvoudig. Het lijkt alsof elke regel er toe doet, net als bij een thriller. Een goede klucht zit stevig in elkaar en het is niet makkelijk een steentje uit het bouwwerk te slopen zonder dat het gebouw instort. Dat merk ik opnieuw nu ik Il Stupendo (Lend me a tenor) probeer in te korten. Tot nu toe heb ik ongeveer een pagina of vier geschrapt.

Het stuk is een klucht die ik komend seizoen bij toneelgroep Tatio in Zevenkamp ga regisseren. Het stuk gaat over een Italiaanse operaspeler die op bezoek komt bij de opera van Cleveland om daar als gast en ter ere van het jubileum van het operahuis, een gastrol te zingen als hoofdrolspeler in Othello. Max, de assistent van theaterdirecteur Saunders, moet hem goed in de gaten houden want hij mag niet in aanraking komen met drank en met vrouwen. Gelukkig blijkt Tito Merelli, de operazanger, bijgenaamd Il Stupendo, zijn vrouw Maria te hebben meegenomen.

Het is een echte klucht compleet met persoonsverwisselingen en slaande deuren. Ik heb naast de bewerking nog een klein ander probleem, ik zoek nog een hoofdrolspeler voor de rol van Max, zonder meer de grootste rol in het stuk.

dinsdag, augustus 10, 2010

Robert Margerit: Les Amants

"Dit boek heeft geen enkele andere pretentie dan het leven te geven aan een aantal schepsels in wie bepaalde passies, eisen en menselijke zwakheden vlees geworden zijn." Zo waarschuwt de flaptekst van dit vergeten Franse boek van Robert Margerit, Les Amants. De waarschuwing doet denken aan de brievenroman Les Liaisons Dangereuses van Choderlos de Laclos, die door een soortgelijke waarschuwing wordt voorafgegaan. Dat is niet verwonderlijk, want het boek lijkt op Les Liaisons Dangereuses.

Het gaat over Richard, bijgenaamd Beau Rico, die een geheime relatie heeft met Irène en over Junie die een even geheime relatie heeft met Guy, een schone jongeling van zestien jaar. Het boek lijkt in het begin erg ouderwets, in schrijfstijl en in verhaal, met dit verschil dat hier auto's in voorkomen en andere moderniteiten. Er wordt autogereden, geschermd en getennist. Maar overspel is nog steeds verboden. Het verhaal speelt in een niet nader genoemde plaats op een niet nader genoemd tijdstip ergens voor de Tweede Wereldoorlog.

Rico moet voor Irène de verdorven relatie tussen een oudere vrouw en een jongeman dwarsbomen als een soort wraak. Pas dan, zo belooft ze, kan ze van Rico houden. Maar Rico gelooft haar niet en vermoedt dat als hij voor haar zwicht ze juist minder van hem zal houden. Dit alles leidt zoals verwacht tot een dramatisch einde dat meer lijkt op het begin van een thriller. Dat einde is een klein smetje op het verder spannende boek dat mijns inziens onterecht vergeten is.

Robert Margerit won de Prix Renaudot met Le Dieu Nu (1951) en de Grand Prix de roman de l'Académie Française met een groots vierdelig werk getiteld La Révolution (1953). Zeker geen slechte schrijver. Misschien duik ik nog eens een werk van hem op. Dit boek vond ik bij een antiquairtje op Belle-Ile-en-Mer en ik vermoed dat ik voor deze vijfde druk niet meer dan een euro heb betaald. De vierde druk van Les Amants staat te koop op een Franse website voor 44 euro. Wie Frans leest en dit boek wil lezen kan het van me krijgen tegen betaling van de portokosten.