maandag, augustus 30, 2010

OT Zomerfestival

Dit jaar opent het Onafhankelijk Toneel (OT) het seizoen voor het eerst met een zomerfestival. Tien dagen lang voorstellingen in het eigen theater aan de Mullerpier. Ik bezoek het festival op zaterdag 28 augustus en zie op één avond maar liefst vijf voorstellingen (kortere en lange).

We beginnen bij Bang, een poppenkastvoorstelling van Gerrit Timmers over een meisje dat voor alles en iedereen bang is. Gerrit heeft zich opgesloten in een hoge staande zwarte doos waardoor hijzelf geheel aan het oog onttrokken is. Het meisje dat overal bang voor is durft zich niet te laten zien en daarom zien we alleen haar donkerblauwe rokje. Met behulp van allerlei attributen die één voor één naar boven komen zien we haar geschiedenis. Thuis in bed, bij de bakker, op de lagere school, op de middelbare school, op de universiteit. Overal komt ze in situaties waarin ze bang is. Het is een portret en tegelijk staat het verhaal symbool voor de angst waarvan de samenleving op dit moment vervuld is. Een mooi begin van de avond.

We eten een lekker broodje van Westerkaatje en worden door Els van der Jagt uitgenodigd om naar de gratis voorstelling Dierenpraat te komen kijken. Buiten in een tent spelen twee mannen dierenverhalen van Armando. De leeuw, de muis, de beer en de uil komen voorbij in kleine wonderlijke verhalen  en dialogen die doen denken aan het aloude Heerenleed. Het decor is door een aantal kinderen geschilderd in de stijl van Armando.

We vertrekken naar de oude zaal van het OT waar Dansende Mannen te zien zijn. Vier mannen spreken teksten van Sander Zweerts de Jong en bewegen in een choreografie van Marieke den Dulk. Drie acteurs en één danser. Het is onmiddellijk duidelijk wie van de vier de danser is want hij beweegt net iets precieser. De drie jonge mannen hebben het voordeel van de energie van de jeugd, de oudere danser dwingt respect af door de nauwkeurigheid van bewegen. De eerste tekst ontgaat me eerlijk gezegd volkomen omdat ik meer zit te kijken dan te luisteren. De aandacht voor de beweging maakt dat ik niet tegelijk even veel aandacht kan opbrengen voor de tekst. Het is een voorstelling waarin ik zelf zou willen spelen. Ik geniet van het enthousiasme van de vier in hemd en lange pantalon gekleden mannen, alle vier hetzelfde en toch verschillend.

Voorstelling vier is een succesvoorstelling van het afgelopen seizoen met actrices Marlies Heuer en Ria Eimers, en de Belgische muzikant Jan Kuijken. Symborska, gebaseerd op de gedichten van de gelijknamige Poolse Nobelprijswinnares. Een bijzondere voorstelling want eigenlijk is gedichten voordragen het enige wat de twee actrices doen. Soms grappig, soms serieus of ontroerend. Het is knap hoe ze de aandacht weten vast te houden. De ene keer met grappige vondsten ter illustratie van het gedicht, het andere moment met een simpele beweging of gewoon door een mooie voordracht.

Even twijfelen we of we nog een voorstelling gaan zien. We besluiten ook nog naar Parijs 1950 te gaan. Een ingekorte versie van het gedeelte Vrede van de voorstelling Vrede en Oorlog van een aantal jaren geleden. Vooral het eerste gedeelte lijkt ingekort waardoor de nacht in de voorstelling langer lijkt. Een lange nacht waarin het tot confrontaties komt tussen de mannen en vrouwen die verzameld zijn in het Parijse café waar het stuk zich afspeelt. Jazz, chansons, dans en liefde spelen de hoofdrol in deze mooi gecomprimeerde versie. Ik ben blij dat we toch verkozen hebben hiermee de avond te besluiten.

Het OT Zomerfestival gaat nog tot en met zaterdag 4 september door met o.a. op donderdag een optreden van De Kift, zaterdag de voorstelling Alabama Chrome van The Sadists en op meerdere dagen vanaf woensdag een voorpremière van The Other Hand, een nieuw stuk van OT zelf.

De Mooie Onbekende: Crisis

Op maandag word ik gebeld door de acteur die in "De Mooie Onbekende" de rollen van de Pool, de hond en de bruidegom speelt. Hij stopt er mee. Hij vindt dat de motivatie er niet meer is en hij kan het niet meer opbrengen om door te gaan. Hij snapt dat hij mij hiermee in de problemen brengt en zegt dat het niet zijn stijl is om de groep in de steek te laten. Aan de ene kant ben ik verbaasd, aan de andere kant niet verbaasd na het gesprek dat we tijdens de laatste repetitie met alle spelers hebben gehad, en ook ben ik boos want natuurlijk voel ik me wel in de steek gelaten. Toch kan ik niet anders dan de beslissing respecteren. Hij vertelt me dat hij op zijn werk erg veel hooi op zijn vork heeft. Ik wens hem sterkte en hang op.

Vervolgens weet ik vierentwintig uur lang niet wat ik er mee aan moet en doe even niks. Ik laat het bezinken. Dan kom ik in actie.

Ik bel spelers en regisseurs uit mijn netwerk en tot mijn eigen verbazing lukt het me om voor de donderdag van de volgende repetitie twee vervangende spelers te vinden. Uit praktische overwegingen besluit ik om de rollen van De Pool/de hond en de bruidegom in tweeën te splitsen zodat het iets makkelijker repeteren is voor de vervangers en vind voor beide een goede vervanger. Pim Dumans van Klein Rotterdams Toneel gaat de bruidegom spelen en Reinier van Mourik zowel Pool als hond. Dat is één. Tweede is om de niet al te gemotiveerde spelers te overtuigen dat we door moeten. Gelukkig kost dat laatste minder moeite dan ik verwacht.

Iedereen is zoals gezegd niet meer al te gemotiveerd omdat de productie al zolang bezig is en het een slepend proces is geworden, maar wil de productie toch afmaken en niet met de kater van een onafgemaakte product achterblijven. Iedereen heeft het druk en zou blij zijn als de donderdagavond een vrije avond zou worden en de meesten willen na afloop van deze productie graag een speelpauze. Maar tegelijk is iedereen nog steeds enthousiast over de groep zelf en de onderlinge samenwerking.

Daarna gaan we aan de slag. We laten Pim, die bij de hele discussie aanwezig is geweest en die ik gelukkig had voorbereid, het tweede en derde bedrijf zien. Dan leest hij samen met Eugenie de tekst van het vierde bedrijf. We bespreken de tekst en tenslotte spelen Pim en Eugenie het bedrijf met de tekst in de hand. Het ziet er goed uit en men heeft er weer vertrouwen in. Tot mijn grote blijdschap is de crisis bezworen en we gaan door.

zondag, augustus 29, 2010

Nieuwe flyer De Mooie Onbekende


Zoals bekend speelt Stichting Het Vermoeden in oktober in Podium O950 aan de Oostmaaslaan 950 de complete versie van het stuk "De Mooie Onbekende" van Klaus Pohl. Bezoekers die de versie op het eenakterfestival van vorig jaar zagen, kunnen dan de twee toen geschrapte bedrijven Twee en Vier zien.

maandag, augustus 23, 2010

Chelfitsch: We are the undamaged others

In Groningen tijdens het Noorderzonfestival gaan we naar een Japanse theatervoorstelling. Filosofisch,experimenteel, een onderzoek naar geluk, zijn de aanbevelingen. Ook wordt een vergelijking gemaakt met het Nature Theatre of Oklahoma die ik al eens in Rotterdam heb gezien. Maar de voorstelling blijkt een grote teleurstelling. We hebben helaas maar één avond in Groningen en maken een verkeerde keuze. De voorstelling is langdradig, saai en heeft een bijzonder mager verhaal rond een belangrijke politieke gebeurtenis in Japan waarover wij verder niets weten en in de voorstelling ook niets te weten komen. Het stuk is exact in de tijd gezet op 28 en 29 augustus 2009. Op laatstgenoemde dag vonden verkiezingen plaats in Japan die nogal een politieke aardverschuiving betekenden. Maar het stuk houdt op op het moment dat de twee hoofdpersonen naar de stembus gaan.

Wat zien we? Op het toneel een groot wit rechthoekig staand blok met links van het midden een klok er aan gehangen. Een simpele klok op een batterij die je in elke Blokker zou kunnen aanschaffen. Van te voren is ons medegedeeld dat de voorstelling twee uur duurt en we kunnen dus voortdurend precies zien hoe ver de voorstelling is gevorderd.

De spelers komen op en vertellen gedeelten van het verhaal. Ze doen dit tamelijk sloom en met lange pauzes tussen de zinnen. Vaak wordt een gedeelte van het verhaal door een volgende speler herhaald. De houdingen van de spelers hebben niets met de emotie van wat ze vertellen te maken (dat staat in het programma en is ook zo). Het verhaaltje dat verteld wordt is simpel. Een man is gelukkig. Hij staat op een snelweg en kijkt naar een in aanbouw zijnde flat. Hij heeft een blikje bier in zijn hand. Zijn vrouw is thuis en is ook gelukkig. Ze heeft een vriendin uitgenodigd om te komen eten. De spelers maken duidelijk dat zij niet betrokken zijn bij het verhaal, zij zijnde "undamaged others" uit de titel. De vriendin die komt eten gaat weer weg en de man en de vrouw vrijen op de bank. Ze zijn gelukkig. De volgende dag gaan ze stemmen. Dan is het verhaaltje uit.

Door de traagheid en eentonigheid valt het publiek langzaam in slaap of in ieder geval moeite de ogen open te houden en de aandacht er bij. Toch lijkt het zeker de bedoeling van de regisseur om dit stuk vorm te geven zoals wij het voorgeschoteld krijgen. Het publiek geeft een beleefd applaus en de spelers mogen blij zijn dat niemand zo onbeleefd is geweest om weg te lopen.

vrijdag, augustus 20, 2010

Weer aan de slag met De Mooie Onbekende

Na zo'n zeven weken rust beginnen we voor het eerst sinds lange tijd aan een nieuwe repetitie voor De Mooie Onbekende in oktober. Dan spelen we op donderdag 15 en zondag 17 oktober in Podium O950 aan de Oostmaaslaan, Rotterdam, op hetzelfde nummer, nummer 950, drie voorstellingen. Niet van de korte versie die we in november speelden, maar een bewerkte versie van het complete stuk. Voor de vakantie hebben we het tweede bedrijf al eens in Delft gespeeld op het Dialogenfestival, het vierde bedrijf heb ik in de vakantie ingekort en nu kunnen we met het complete stuk aan de gang.

Het voelt voor de meesten van ons als een moeten. Aan het einde van de repetitieperiode, in aanloop naar de grote vakantie, vielen steeds meer repetities uit of waren we incompleet, waardoor de drive op den duur steeds minder werd. De laatste repetitie ging zelfs helemaal niet door.

Nu zitten we voor het eerst weer bijna met z'n allen rond de tafel. Twee afwezigen, eentje wegens vakantie, een ander wegens andere verplichtingen. Toch doen we een doorloop 'om er weer in te komen'. Guido vult het ontbreken van Ulrich in, en ikzelf doe mijn best om de advocaat te spelen zodat we voor de anderen toch het gevoel terug kunnen geven het hele stuk eens te spelen. Allen hebben we het gevoel dat Zweitze beter en gevaarlijker speelt dan ooit. Hij geeft een andere invulling aan zijn rol waarvan iedereen onder de indruk is. Dat is goed voor de sfeer, want na afloop heeft iedereen toch het gevoel er weer meer in te zitten. Er moet natuurlijk ook hard gewerkt worden. We hebben twee maanden waarin we veel moeten doorlopen. Aan het vierde bedrijf moet nog even hard getrokken worden, de overige bedrijven kan aan geslepen worden totdat de hele voorstelling loopt als een trein. Ik heb er vertrouwen in en ik heb er zin in.

donderdag, augustus 12, 2010

Bewerken

Het bewerken van een klucht is niet eenvoudig. Het lijkt alsof elke regel er toe doet, net als bij een thriller. Een goede klucht zit stevig in elkaar en het is niet makkelijk een steentje uit het bouwwerk te slopen zonder dat het gebouw instort. Dat merk ik opnieuw nu ik Il Stupendo (Lend me a tenor) probeer in te korten. Tot nu toe heb ik ongeveer een pagina of vier geschrapt.

Het stuk is een klucht die ik komend seizoen bij toneelgroep Tatio in Zevenkamp ga regisseren. Het stuk gaat over een Italiaanse operaspeler die op bezoek komt bij de opera van Cleveland om daar als gast en ter ere van het jubileum van het operahuis, een gastrol te zingen als hoofdrolspeler in Othello. Max, de assistent van theaterdirecteur Saunders, moet hem goed in de gaten houden want hij mag niet in aanraking komen met drank en met vrouwen. Gelukkig blijkt Tito Merelli, de operazanger, bijgenaamd Il Stupendo, zijn vrouw Maria te hebben meegenomen.

Het is een echte klucht compleet met persoonsverwisselingen en slaande deuren. Ik heb naast de bewerking nog een klein ander probleem, ik zoek nog een hoofdrolspeler voor de rol van Max, zonder meer de grootste rol in het stuk.

dinsdag, augustus 10, 2010

Robert Margerit: Les Amants

"Dit boek heeft geen enkele andere pretentie dan het leven te geven aan een aantal schepsels in wie bepaalde passies, eisen en menselijke zwakheden vlees geworden zijn." Zo waarschuwt de flaptekst van dit vergeten Franse boek van Robert Margerit, Les Amants. De waarschuwing doet denken aan de brievenroman Les Liaisons Dangereuses van Choderlos de Laclos, die door een soortgelijke waarschuwing wordt voorafgegaan. Dat is niet verwonderlijk, want het boek lijkt op Les Liaisons Dangereuses.

Het gaat over Richard, bijgenaamd Beau Rico, die een geheime relatie heeft met Irène en over Junie die een even geheime relatie heeft met Guy, een schone jongeling van zestien jaar. Het boek lijkt in het begin erg ouderwets, in schrijfstijl en in verhaal, met dit verschil dat hier auto's in voorkomen en andere moderniteiten. Er wordt autogereden, geschermd en getennist. Maar overspel is nog steeds verboden. Het verhaal speelt in een niet nader genoemde plaats op een niet nader genoemd tijdstip ergens voor de Tweede Wereldoorlog.

Rico moet voor Irène de verdorven relatie tussen een oudere vrouw en een jongeman dwarsbomen als een soort wraak. Pas dan, zo belooft ze, kan ze van Rico houden. Maar Rico gelooft haar niet en vermoedt dat als hij voor haar zwicht ze juist minder van hem zal houden. Dit alles leidt zoals verwacht tot een dramatisch einde dat meer lijkt op het begin van een thriller. Dat einde is een klein smetje op het verder spannende boek dat mijns inziens onterecht vergeten is.

Robert Margerit won de Prix Renaudot met Le Dieu Nu (1951) en de Grand Prix de roman de l'Académie Française met een groots vierdelig werk getiteld La Révolution (1953). Zeker geen slechte schrijver. Misschien duik ik nog eens een werk van hem op. Dit boek vond ik bij een antiquairtje op Belle-Ile-en-Mer en ik vermoed dat ik voor deze vijfde druk niet meer dan een euro heb betaald. De vierde druk van Les Amants staat te koop op een Franse website voor 44 euro. Wie Frans leest en dit boek wil lezen kan het van me krijgen tegen betaling van de portokosten.

donderdag, augustus 05, 2010

Oude grijze leeuw


De eerste werkweek op kantoor zit er weer op. Even wennen. Gelukkig is alles nog niet in volle gang. Nog niet iedereen zit terug op zijn plek. Eerst een dag emailbox en fysieke post kijken en beantwoorden of actie ondernemen.

Op woensdag fiets ik naar de dames van Bureau Veldwerk die een film hebben gemaakt voor Studium Generale en Erasmus Cultuur. Als ik langs de Maasboulevard fiets zie ik op de kade opeens Ruud Lubbers lopen, op de ochtend voordat hij in de Tweede Kamer tijdens een debat uit gaat leggen wat hij de afgelopen tijd heeft gedaan voor de formatie. Hij loopt met zijn handen in zijn zakken en praat enigszins voor zich uit. Zijn krullen wapperen in de wind als de manen van een oude grijze leeuw. Naast hem loopt een geblondeerde jongedame die naar hem kijkt en luistert. Het lijkt op een interview maar er zijn geen camera's, microfoons of opschrijfboekjes te zien. Even twijfel ik of ik een foto zal maken maar vind dat toch teveel een inbreuk op de privacy.

Ik fiets door en bekijk de promotiefilm die er goed uit ziet. Met mooie muziek van Surface Noise, ooit winnaars van de tweede editie van Het Oor van Erasmus, een wedstrijd voor studentenbands die ik ondertussen driemaal heb georganiseerd voor Erasmus Cultuur en waarvan de volgende editie dit najaar in december gaat plaatsvinden.

Als ik terugfiets langs de Parkkade valt mijn oog plotseling op een oude grijze geketende leeuw. Met oranje banden wordt hij vastgehouden op een karretje achter een busje.

woensdag, augustus 04, 2010

Vergaderen

Gisteravond tot laat een vergadering met een gedeelte van het ATFR-team (Jet, Jelmer en ik) en de voorzitter van de RVA (Renske).

Over de papieren publiciteit, de ontwerpen voor kaart, flyer en affiche. Ziet er goed uit allemaal wat Ariënne heeft ontworpen.

Daarna langdurig gepraat over het beste systeem om kaarten te verkopen. Kaarten voor 2 voorstellingen, dagkaarten, passepartouts, het is allemaal erg ingewikkeld. We zijn er nog niet helemaal uit. Hoe verkoop je zoveel mogelijk kaarten en hoe zorg je er voor dat de zalen zoveel mogelijk vol zitten? Dat is namelijk niet hetzelfde. Het gaat ons niet om de winst maar om er voor te zorgen dat alle groepen fijn voor volle zalen spelen natuurlijk. Idee voor een verleidingspas.

Hebben het tenslotte gehad over mijn voorstel de talkshows. Ik wil dat er voortdurend een talkshow gaande is over diverse onderwerpen waarbij mensen in- en uitvliegen en er wordt gepraat over allerlei onderwerpen die het amateurtheater aangaan. Politiek, wat zijn de kansen en bedreigingen van de kredietcrisis; professionaliteit, hoe kijkt de professionele wereld tegen het amateurcircuit aan en natuurlijk nabeschouwingen en voorbeschouwingen, want het moet ook gaan over wat er in de zalen gebeurt.

Het begint in ieder geval allemaal vorm te krijgen, want er is natuurlijk al veel inhoud voor het festival. Tien voorstellingen in het Eenakterfestival, er zijn previews en reprises, workshops en intieme ontmoetingen met theatermakers. Het wordt sowieso een druk weekend.