woensdag, mei 28, 2008

Generale repetitie

De laatste repetitie. De generale repetitie. Volgens het bijgeloof moet de generale repetitie slecht gaan, maar ik ben blij dat het goed gaat. Vooral de Hoofdrolspeelster verbaast me in positieve zin. De voorstelling is af en zit te wachten op publiek. Ik maak nog wat kleine toevoeginkjes, ik geef nog enkele aanwijzingen tot besluit, maar nu is het de beurt aan het publiek om te oordelen en kan de regisseur een stap terug doen en zijn oor te luister leggen in de zaal.
Er zijn twee bezoekers aanwezig bij de repetitie, twee adspirant-leden afkomstig van studententoneelgroep Risk, waarvan er een zegt dat hij ontroert was en meeleefde met het verhaal. Ik ben benieuwd hoe een volle zaal zal reageren. Twee voorstellingen zijn al uitverkocht, de andere twee voorstellingen zitten in ieder geval goed vol. Morgenmiddag opbouw en technische doorloop en dan is het zo ver.

De Vrouw van de Zee van Henrik Ibsen door het Klein Rotterdams Toneel wordt gespeeld in de Noorse Kerk, Rotterdam, van donderdag t/m zondag aanstaande, 's avonds om 20.30 uur, op zondagmiddag om 15.00 uur. Meer informatie en reserveren: www.kleinrotterdamstoneel.nl

dinsdag, mei 27, 2008

Hugo Claus: Een zachte vernieling

Ik leen nog maar een boek van de onlangs gestorven Hugo Claus. Een zachte vernieling over een liefde in Gent en Parijs in de vijftiger jaren in een milieu van kunstenaars, schilders, beeldhouwers, dichters en filmers. Wie wordt er in dit boek vernield? De ik-figuur, André, een beeldhouwer, of Bernard, de dichter? In ieder geval zeer waarschijnlijk niet de femme fatale Sabine Comptine d'Aerselaer, een adelijke jongedame die eenieder het hart op hol brengt, rookgordijnen om zich heen verspreidend over haar relaties, over de plaatsen waar ze zich bevindt, over haar gevoelens voor de mannen om haar heen. Zij laat zich niet zo gemakkelijk vernielen. Dit in tegenstelling tot Nikki, de echte grote liefde van André, die net als Tony in Het Jaar van de Kreeft ten onder gaat. Dit boek sprak me meer aan dan dat vorige boek dat ik eveneens onlangs las. Het is een schelmenroman en werdungsroman over een jonge kunstenaar die op latere leeftijd terugblikt als hij een gesettled man is geworden, directeur van een kunstinstelling en verneemt van de dood van de dichter. Dan komen de herinneringen los en volgt er zelfs nog een onverwachte ontknoping. Mooi boek.

maandag, mei 26, 2008

De voorstelling nadert

Op dinsdag doen we weer een doorloop, ditmaal in aanwezigheid van de technicus en de grimeuse. Het tempo is een beetje langzaam, de overgangen tussen de scènes lopen niet echt, maar verder ben ik tevreden. Voorafgaand aan de doorloop neem ik met de Hoofdrolspeelster en de Hoofdrolspeler de laatste en cruciale scène nog een keer door en dat heeft veel effect. Over het algemeen geloof ik dat de voorstelling wel 'staat', dat er nog een paar kleine touwtjes aangetrokken moeten worden en dan is het klaar.

Woensdag ga ik naar de Noorse Kerk maar loop de dame met wie ik wil spreken mis. Ik lever de affiches en flyers af, maar kan verder geen afspraken maken. Pas vrijdag spreek ik haar en kan ik zien hoeveel stoelen in de kerk staan en of het stuk er in past. Er zijn stoelen genoeg, het past makkelijk, maar er is een nieuw probleem: er zijn teveel stoelen, de stoelen kunnen niet gestapeld worden, dus waar moeten we de overgebleven stoelen kwijt? Als we zeventig stoelen plaatsen dan houden we er dertig over. Dat is nogal een groot aantal. Verder moet waarschijnlijk voorafgaand aan en na elke voorstelling de normale opstelling teruggebouwd worden. "Hier ben ik niet blij mee," zegt de secretaris, als altijd vriendelijk, maar ditmaal wel zorgelijk kijkend. Ze heeft liever dat we in de 'huiskamer' spelen zoals is afgesproken. Problemen zijn er om opgelost te worden, denk ik, maar ik heb nog geen idee hoe.

De Vrouw van de Zee van Henrik Ibsen wordt donderdag 29 mei, vrijdag 30 mei, zaterdag 31 mei en zondag 1 juni door KRT gespeeld in de Noorse Kerk aan de Westzeedijk 300 te Rotterdam. Aanvang 20.30 uur, behalve op zondag, dan is de aanvang 15.00 uur. Entree is € 10, reserveren via: www.kleinrotterdamstoneel.nl Na de laatste voorstelling op zondag vind een afterparty plaats, zonder alcohol want in de kerk mag niet gedronken worden, maar met een optreden van Het Gebroken Oor.

zondag, mei 25, 2008

Marguérite Duras: L'amant

L'amant is een boek dat al lang op mijn lijstje stond om eens te lezen. Een boek dat ooit eens gelezen moest worden. Er was een periode aan het einde van de jaren tachtig dat Duras veel gespeeld werd op het Nederlands toneel, onder andere naar aanleiding van de Prix Goncourt voor dit boek uit 1984. Ik zag de film Hiroshima, mon amour, waarvoor ze het scenario schreef, haar toneelbewerking van Het beest in de jungle van Henry James met Ger Thijs en Marjon Brandsma, en meer. In mijn studententijd had ik de film India Song gezien, maar eind jaren tachtig maakte ik dus pas goed kennis met haar werk voor theater en film. Een intrigerend oeuvre van een intrigerende persoonlijkheid. Iemand met een verwoest gezicht zoals ze zichzelf aan het begin van L'amant beschrijft. Iemand die veel heeft meegemaakt waarvan de geschiedenis zijn tekenen in het gezicht heeft gegroefd.

Nu, eindelijk, vele jaren later, lees ik L'amant. De geschiedenis van haar jeugdliefde, een verhaal dat haar hele leven misschien wel heeft gevormd of in ieder geval berïnvloed. Een meisje van vijftieneneenhalf, ze noemt de leeftijd enkele keren expliciet, wordt de minnares van een oudere, volwassen Chinese man, de minnaar uit de titel. Hij is rijk en onderhoudt haar. Tegen de achtergrond van deze liefdesgeschiedenis wordt het verhaal van het gezin waaruit ze voortkomt beschreven. Niet chronologisch, heen en weer, op en neer in de tijd. De moeder die op de achtergrond stilzwijgend goedkeurt wat haar dochter doet, de oudere broer, een bedrieger en kleine crimineel die de erfenis van de overleden vader er doorheen jast, en de jongste broerdie vroegtijdig om het leven komt, ver van huis en ver van zijn familie. Een indrukwekkend boek dat in bijna niets lijkt op wat ik er van te voren van verwachtte ondanks het feit dat ik toch een redelijke indruk had van hoe en waarover Duras schreef.Tegelijk denk ik dat ik nu anders lees met zelf een dochter van vijftien in huis, bijna de leeftijd van de hoofdpersoon. Een geweldig boek met een ontroerend einde.

Park Schoonoord

"Bent u hier nu altijd?" vraag ik aan de tuinman. Iedere keer dat ik het park betreedt is hij er, de oude tuinman, een man met een volle witte baard, in de weer met schoffel, zeis of schop zoals in het gedicht Georgica, Labor Improbus van Ida M. Gerhardt. Ditmaal is het de zeis die hij hanteert. (Ik ben een tuinman, niet meer dan dat, met modder en met mest bespat.) Ook moet ik denken aan De tuinman en De Dood van P.N. van Eyck. ( Ginds, in de rooshof, snoeide ik loot na loot, / Toen keek ik achter mij. Daar stond de Dood.)

"Bijna wel," is zijn antwoord. Hij houdt dit park bij en de heemtuin bij de Euromast. Het is een prachtige tuin in het Scheepvaartkwartier, het Park Schoonoord. Vroeger de achtertuin van de familie Mees van de bankiersfamilie die gedeeltelijk eigenaar was van de bank Mees & Hope. In het park is een klein gedenkteken aangebracht ter herinnering aan de bankierszoon die hier in de oorlog door de Duitsers werd vermoord. Hier is het rustig als op een kerkhof.

Het park is weliswaar niet groot, toch is het er nooit druk. Een jongen zit een broodje te eten bij de vijver, een groepje vrouwen duwt een stoet kinderwagens voort over de door de tuin slingerende paadjes. Verder is er behalve de tuinman niemand.

Ik ben onderweg van de Noorse Kerk naar het kostuumatelier van het ROtheater en heb wat tijd om te doden. De kerk was nog niet open en de dame die ik wilde spreken nog niet aanwezig. Dan gaat mijn telefoon. Mijn vrouw. Ze is bij mijn schoonvader, haar eigen vader, en al twee dagen van huis. We spreken lang met elkaar, precies lang genoeg om alle tijd die ik over had om het leven te brengen. Ik stap op de fiets en rijdt weg van het park. Onderweg stap ik nog één keer af. Ik sms mijn vrouw. Heerlijk om je stem te horen.

dinsdag, mei 20, 2008

Mariska Veres


"Heeft iemand je wel eens verteld dat je op Mariska Veres lijkt?" zeg ik tegen het meisje achter de bar in Dik T, het café van de Centrale Gemeentebibliotheek Rotterdam. Eerder op de avond heb ik haar al verleid tussen de bestellingen door snel een biertje voor mij te tappen en toen viel de gelijkenis me onmiddellijk op. "Nee," antwoordt ze. "Weet je wel wie dat is?" vraag ik haar. Het meisje is een jaar of 22 en de kans dat ze het wist schatte ik in op rond de 0,1%. Ik vertel haar dat Mariska Veres dood is, dat ze toen ze dood ging ongeveer drie keer zo dik was als zij nu, zij is slank als een den, en dat ze de zangeres was van Shocking Blue de eerste Nederlandse beatgroep die in de zestiger jaren van de vorige eeuw met Venus nummer 1 in de Amerikaanse top honderd bereikte. Ze lacht weer even vriendelijk en verleidelijk als toen ze me eerder op de avond het biertje inschonk. Dan gaat ze verder met haar werk.

Illustratie: de echte Mariska Veres (1947-2006), sekssymbool uit mijn puberjaren in de clip van Venus. Mysterieuzer, opvallender en succesvoller dan haar grote concurrent Jerney Kaagman van Earth and Fire.

Eenakterfestival

Vorig jaar schreef ik ook al over het door de Rotterdamse Kamer van Verenigingen i.s.m. Erasmus Cultuur georganiseerde studenteneenakterfestival. Dit jaar ben ik voorzitter van de jury. Het peil is dit jaar weliswaar iets hoger dan vorig jaar naar mijn mening, maar het is goed te zien welke groepen wel en welke niet geregisseerd zijn. Mijn persoonlijke favoriet is Laurentius die een prachtig decor hebben van een bordkartonnen kasteel met luikjes er in van waarachter de spelers steeds opnieuw opduiken. Toch is de winnaar opnieuw Risk die ik dit jaar de prijs meer gun dan vorig jaar toen ze met een onbegrijpelijk stuk op de proppen kwamen. Ditmaal spelen ze het kluchtige De brief van Don Juan en slepen daarmee de hoofdprijs binnen, een gouden megafoon.

zaterdag, mei 17, 2008

Onhollands

Tijdens mijn skaterondje rijd ik altijd door de Capelse wijk Fantasio (heet die eigenlijk zo? ik geloof van wel) en het Rivium, het Capelse industrieterrein aan de kant van Rotterdam. Sinds enige tijd is daar over een vijver een bruggetje aangelegd. Met dat bruggetje is iets vreemds aan de hand. Overal in Nederland wordt namelijk altijd goed voor ons gezorgd en met name voor onze veiligheid. Overal worden we voor gewaarschuwd. Overal worden we tegen beschermd. Mijns inziens symptomatisch voor het angstige klimaat waarin we leven. Angst om te kwetsen, angst om gekwetst te worden is er ook een uiting van. Maar dan dit bruggetje. Het heeft alleen aan het begin aan twee kanten leuningen. Ben je een paar meter het bruggetje op, dan is er nog maar aan een kant bescherming tegen een val in het water. Loop je op dit bruggetje samen met een kleuter dan is er niets dat de kleuter belet regelrecht het water in te lopen. Je kunt er op en bankje zitten en zonder tegen een hek aan te kijken over het water uitkijken. Vreemd. Onhollands.

donderdag, mei 15, 2008

Kostuums

In het kostuumatelier van het RO theater zoeken we kostuums uit. Twee van de dames, één van de heren, en ik. Onder de grond, in de kelder, hangt een grote voorraad kostuums op rekken. We grasduinen er doorheen. Het is nog niet makkelijk iets geschikts te vinden. Vooral een toepasselijke rok voor de Vrouw van de Zee. Verder zijn de jasjes/colberts voor de heren te vaak voorzien van te korte mouwen. Maar met een grote stapel kostuums onder de arm lopen we uiteindelijk naar de auto van de Hoofdrolspeelster en gooien ze allemaal achterin. Dan drinken we een glas op een terras in de Witte de Withstraat. Daar spreken we nog uitgebreid over hoe de laatste scène moet worden. Ik doe stukjes voor op het trottoir. Het langswandelende publiek trekt zich er niets van aan als ik geknield op de stoep zit. Maar het gesprek over de scène verheldert wel.

woensdag, mei 14, 2008

Afwezig

Weer is er onverwacht een speler afwezig en met een onduidelijk verhaal. Ik wind me vreselijk op, spreek boos in op zijn antwoordapparaat, maar dat helpt maar enigszins. Eerste les in het eerste hoofdstuk in Stanislavski's lessen voor acteurs deel 1: kom altijd op tijd en wees altijd aanwezig. Toneelspelen is net als een teamsport, alle spelers zijn even belangrijk ondanks dat het er soms anders uitziet. Op de fiets onderweg naar de repetitie zit ik me vreselijk op te winden en ik blijf lange tijd boos. Ik heb de neiging hem in te spreken dan maar helemaal niet meer te komen maar weet dat ik mezelf en de groep dan in de problemen breng. Want wie moet hem twee weken voor de voorstelling vervangen?

Maar we spelen een doorloop zonder de afwezige speler en ik val voor hem in met het tekstboek in de hand. Er is twee man publiek en de spelers spelen los. Hier en daar niet scherp, maar het gaat grotendeels goed en naar mijn tevredenheid. Vooral de Hoofdrolspeelster speelt onverwacht en tot mijn verrassing erg goed. Ze maakt wat fouten in de mise en scène (volgens mij ziet en voelt ze nog niet waar dat hem in zit) en de laatste cruciale scène is nog steeds niet goed. Daar wil ik nog aan werken. Ze ontspant waar ze niet moet ontspannen. Volgende week apart aan werken.

dinsdag, mei 13, 2008

In Het Land van Poot

Met de fiets rijd ik een rondje door het Land van Poot, een nog altijd mooi landschap tussen Delft, Schipluiden en Schiedam. Het is zondagochtend, het is vroeg, nog maar negen uur als ik er zit te ontbijten en uitkijk op een groepje van twaalf geknotte wilgen als de twaalf apostelen van Jezus Christus. Geen van de twaalf is helemaal kaal, elk van hen heeft wel een plukje groen op het hoofd. Twee van hen staan als twee drinkebroers tegen elkaar geleund, steun zoekend bij elkaar, een ander paar is meer dan de helft kleiner dan de rest. Twee lilliputters of kindapostelen.

Het pad dat wordt genoemd op de Trouw-site dat ik vorige keer niet kon vinden vind ik nu snel. Het kronkelt door het weiland. Hier stond dus de boerderij van de dichter Poot. Via het pad kom ik midden in de weilanden terecht. Hier is het lastig fietsen. Mijn fiets kan het ruwe en met dik gras begroeide terrein wel aan, maar ik stap af en loop rustig door het weiland. Ik zie en hoor diverse weidevogels. Ik wil het geluid opnemen met mijn mobiele telefoon, maar dan merk je dat je toch in een dichtbevolkt land zit. Dan hoor je in de verte een trein voorbij komen, dan landt er een vliegtuig op het nabijgelegen Zestienhoven, dan is er toch nog ergens een auto die voorbijrijdt.

Terug op het fietspad is het ondertussen druk geworden. Veel dagjesmensen op fietsen. Net ten zuiden van Delft is een keurig aangeharkt golfterrein aangelegd. Hier is in eens de landelijkheid weer ver te zoeken. Ik kom aan in het dorpje Schipluiden en neem plaats op het bankje tegenover de kerk. Alles ademt hier een strenge christelijkheid. God regeert hier nog met straffe hand. De dichter Poot trok zich niets aan van God en dat kwam hem duur te staan. Hij ging ten onder aan de drank en wordt nog weinig gelezen en slechts herinnerd door de fameuze dichtregels "Hier ligt Poot, hij is dood", zijn apocriefe grafschrift.

Het wordt warmer en warmer op deze tweede Pinksterdag, het feest van de verspreiding van het heilig vuur. Niet voor mij. voor mij is Pinksteren het feest van het ontbranden van het vuur van de liefde voor mijn vrouw, nu 26 jaar geleden. Mijn halve leven zijn wij samen. Het laatste stuk van de tocht gaat langs de Vlaardingervaart, een lang en recht stuk, langs café Vlietzicht, waar kano's worden verhuurd. Ik aarzel of ik af zal stappen om een kop koffie te drinken, maar ik fiets door. Om acht uur ben ik van huis vertrokken en het loopt al tegen de middag. Ik ga op weg naar huis, naar vrouw en kinderen.

maandag, mei 05, 2008

Repetitieweekend

We repeteren een weekend lang met KRT aan De Vrouw van de Zee. In een prachtig klein kerkje in Maurik. Vorig jaar fietste ik met mijn familie langs Maurik en liet het plaatsje links liggen, nu pas zie ik hoe mooi het is. Langs ons kerkje rijden voortdurend fietsers voorbij, de Betuweroute volgend. Buiten is het heet en het zonlicht is fel, binnen is het koel en tamelijk donker, maar licht genoeg om de uitdrukking op de gezichten van de spelers te zien. Ik geloof niet dat ik ooit eerder zo hard heb gewerkt met een groep. In het weekend doen we vijf keer een doorloop en repeteren tussen door de laatste twee bedrijven nog uitgebreid in omgekeerde volgorde. We starten vanaf de laatste scène en werken achteruit, steeds een scène terug. Op vrijdagavond doen we de eerste doorloop, de zaterdag doen we er twee, 's middags en 's avonds, en tenslotte doen we op zondag nog eens twee doorlopen, 's ochtends en 's avonds. Maar daardoor komen we een heel eind. Nog vier repetities te gaan. Had ik vorig jaar het gevoel tijd te kort te komen, ditmaal denk ik dat we precies klaar zijn ten tijde van de voorstellingen.

De Vrouw van de Zee wordt gespeeld in het laatste weekend van mei, door KRT, in de Noorse Kerk aan de Westzeedijk. Meer informatie over de voorstellingen en KRT op: www.kleinrotterdamstoneel.nl

donderdag, mei 01, 2008

Van het kastje naar de muur

Ik heb nog wat tijd over voordat ik met de trein naar Delft reis. Omdat ik pas een nieuwe kortingskaart opgestuurd heb gekregen wil ik graag het OV-chipkaart-tegoed dat nog op de kaart staat van de ene naar de andere kaart laten overzetten. Volgens de mevrouw die ik hierover belde bij de Nederlandse Spoorwegen kan dat bij de RET. Omdat alles nogal opgebroken is voor het Rotterdamse Centraal Station is het nog een aardige tippel met een zware gitaar. Ik stel mijn vraag aan de beambte achter het loket. Nee, dat moet bij de NS antwoordt hij mij. Anders moet hij mij 2,50 kosten rekenen. Maar het geld dat er op staat is toch van de RET, vraag ik, of eigenlijk van mij, maar als ik het tegoed gebruik wordt het van de RET. Nu is het nog virtueel geld van mezelf, dat ik maar op een manier gebruiken kan, namelijk door het aan de RET te geven. Met de zware gitaar loop ik terug naar het station, de trap op, naar het kantoor van de NS. Gelukkig is het niet druk en ben ik onmiddellijk aan de beurt. Ik stel mijn vraag aan de, ditmaal vrouwelijke, beambte en zij zegt dat de RET het ook kon doen, gratis volgens haar. Maar ze wil me graag van dienst zijn en loopt met een collega met mijn twee kaarten naar een apparaat om mijn tegoed over te zetten. Even later roept ze me. Ik loop naar het loket waar het apparaat staat. Ik heb twee keer niet uitgecheckt zegt ze, en heb nog tweemaal vier euro tegoed van de RET. Ze kan het geld over zetten maar dan ben ik die acht euro kwijt. Als ik die acht euro alsnog wil claimen moet ik toch nog een keer terug naar de RET. Dus opnieuw loop ik van het station naar het huisje van de RET, met de gitaar die steeds zwaarder lijkt te worden. Goed voor mijn armspieren. Ik vertel het verhaal aan de beambte die bij hoog en laag vol blijft houden dat hij van zijn baas 2,50 moet rekenen om mijn tegoed op een NS-kaart over te zetten. Hij draait het rapport uit van mijn ritten met de OV-chipkaart en geeft me een formulier dat ik in kan vullen om mijn teveel betaalde acht euro terug te krijgen. Ik stop alles in mijn binnenzak en ga nu weer met gitaar naar de NS. De mevrouw is opnieuw snel beschikbaar en zet het geld, 3,16, over van de ene kaart naar de andere. Dan kan ik op de trein en naar Delft.