woensdag, december 31, 2008

Een knallend uiteinde

Een knallend uiteinde, een goed begin en een heel gelukkig nieuwjaar gewenst.

Klik op het plaatje voor een vergroting.

dinsdag, december 30, 2008

Rotheater: Het Misverstandt

Ik heb geen flauw idee wat Het Misverstandt is uit de titel van dit nieuwe stuk van Peer Wittenbols en waar dit stuk over gaat, gespeeld door het Rotheater in een regie van John Buisman. Waar zitten we eigenlijk naar te kijken? Naar vier door elkaar of achter elkaar gemonteerde verhalen. Het eerste verhaal gaat over God. Hij is klaar met de schepping en wil graag uitrusten maar zijn schepping is niet klaar met God en wil van alles van hem weten, met name over wat er na de dood met je gebeurt. Het tweede verhaal gaat over de Flying Devils,een ontroerend circusverhaal over een trapezefamilie, een vader, zijn zoon en hun schoonzus/tante, na de dood van de vrouw/moeder. Het derde verhaal gaat over een buikspreker met buikpijn en zijn pop. Het vierde verhaal is eigenlijk geen verhaal en beslaat het gehele bedrijf na de pauze. Dat deel is een kameropera over Soep van de Dag. Een opera waarin niets gebeurt. Eén langgerekte grap over het verschijnsel Soep van de dag.

Maar genoten heb ik wel. Van de ontroerende momenten, van de teksten van Wittenbols, van de flauwe grappen en van het spel van de acteurs, en van het orkest o.l.v. Keimpe de Jong. Vooral van René van 't Hof, maar ook van Jack Wouterse en Annet Malherbe.

Onwillekeurig dacht ik aan het einde: waar heb ik nu naar zitten kijken en welk gedeelte was nu beter? Vooral omdat het gedeelte voor de pauze niets te maken leek te hebben met het gedeelte voor de pauze. En omdat het gedeelte voor de pauze het gedeelte was van de lach en de traan en het gedeelte na de pauze het gedeelte was van de onzinnige lach. Van de Monty Python-achtige absurditeit. Maar de twee delen zijn niet te vergelijken.

Al met al een heerlijke avond uit.

donderdag, december 25, 2008

Harry Mulisch: Twee vrouwen

"Het is altijd gevaarlijk om een favoriet boek te herlezen," zo begint Annejet van der Zijl haar lofrede op Twee vrouwen, het boek van Harry Mulisch dat onlangs gekozen werd ter gelegenheid van Nederland Leest. Met mij was het precies andersom. Ik herinnerde me boek en film allebei als een drakerig verhaal. In haar lofrede vertelt Annejet dat de details haar nog steeds goed voor ogen stonden. Ik herinnerde me alleen het globale verhaal. Alle details was ik vergeten.

Van Harry Mulisch had ik toen ik Twee vrouwen las al veel gelezen. Achterin de Nederland Leest-editie staat een bibliografie en bijna alle boeken die voor 1960 door Harry Mulisch werden geschreven had ik gelezen, vooral verhalen en romans. In 1959 stopte Harry Mulisch met de publicatie van Het Stenen Bruidsbed schrijven van romans. Dat boek herinner ik mij als mijn favoriete boek van Mulisch. Daarna las ik nog een aantal losse studies en tijdgeschiedenissen zoals ze in de bibliografie worden genoemd. En toneelwerk, wat ik leuk vond om te lezen, maar mij nog steeds onspeelbaar lijkt. (Ik herinner me een televisieversie van Tanchelijn.)

In 1970 schreef Harry Mulisch weer eens een roman, De Verteller, die door de recensenten als onleesbaar werd bestempeld en ik geloof dat ik ook wel eens een poging heb gedaan het te lezen. Maar in 1974 verscheen dan Twee vrouwen. Ik begon het te lezen en ik weet dat ik me in zekere zin verraden voelde toen pas na vele bladzijden lezen achter kwam dat de hoofdpersoon van het boek een vrouw is! Ik was er omdat het boek door een man was geschreven automatisch vanuitgegaan dat de hoofdpersoon een man zou zijn. Ook nu moet ik zoeken om te ontdekken wanneer dat verschil naar boven komt.

Het verhaal over twee vrouwen die een kind willen vond ik maar niks en misschien begreep ik zelf op dat moment nog niet goed waarom mensen zo dolgraag een kind zouden willen. Nog steeds vind ik de manier waarop geprobeerd wordt dat kind te krijgen, een beetje vergezocht. Of misschien is het beter te zeggen: te dichtbij gezocht? Maar verder vind ik het boek nu een stuk beter dan toen. Het is inderdaad spannend en het houdt je in zijn greep, alhoewel ik het door Philip Freriks aangekondigde "bloedstollende einde" enigszins vind tegenvallen. Bloederig, dat wel, maar bloedstollend?

Al met al blijft de plot zelf toch een beetje een draak, een simpele liefdesroman, en zijn het de details en de sprongen heen en weer in de tijd die de spanning er tot het einde toe in houden. De vele spuitende fonteinen en daar aan referende symbolen zijn soms een beetje over-the-top, maar het gaat tenslotte om de Griekse liefde, een Sapphische ode aan de homoseksualiteit. Het boek begint niet voor niets met een citaat van Sappho:
    ... weer doorsidderde haar hart
    Eros, zoals de wind op de bergen in eiken valt

woensdag, december 24, 2008

Nationale Toneel: Hedda Gabler

Het eerste wat me opvalt op de publiciteitsfoto van Hedda Gabler door Het Nationale Toneel is dat Çigdem Teke, de actrice die Hedda speelt, 'mijn' lievelingsvestje draagt (zie foto). Maar dat is niet de enige reden dat ik naar Den Haag afreis om deze voorstelling te zien. Hedda Gabler is één van mijn favoriete theaterstukken. Ik heb het stuk al minstens vijf keer gezien. Begin tachtiger jaren in een klassieke versie voor twee gulden vijftig in de Twentse Schouwburg in Enschede de eerste. Het was een speciale aanbieding om mensen naar het theater te lokken en in mijn geval is deze opzet zeker gelukt. Daarna zag ik o.a. de versie van Jan Decorte (waar deze versie me in soms aan deed denken), van het Rotheater en van Marcelle Meulemans met Catherine ten Bruggencate (de mooiste die ik ooit zag). Deze laatste was een beetje zoals ik het zelf had willen doen. Hedda Gabler was namelijk ook het allereerste stuk dat ik zelf regisseerde in 1987.

Wat het mooie is aan deze nieuwe Hedda Gabler van Het Nationale Toneel, is dat je als het ware in het hoofd van de hoofdpersoon duikt. Ze kijkt bijna de gehele speelduur het publiek recht in de ogen. Verder is het tijdens bijna de hele voorstelling zo licht in de zaal dat ze iedereen ook kan aankijken. Veel is al geschreven door recensenten over het begin van de voorstelling. Die begint met de zelfmoord van Hedda. Het nadeel van dit krachtige begin is dat de voorstelling aan het eind een beetje wegkabbelt. Ook omdat deze Hedda maar één pistool heeft. Dat is aan het einde in handen van Eilert Lövborg. Maar dat is één van de weinige nadelen. Het decor is prachtig. Grote foto's met kogelgaten aan de wanden. Kil tl-licht verlicht de personages die voortdurend aanwezig zijn en verspreid staan in de ruimte. De kostuums vond ik wat minder, maar het spel goed. Niet echt uitschieters maar iedereen vervulde zijn rol in goed ensemblespel. Als regisseur merkte ik dat ik benieuwd was naar de vondsten. Het aanzetten tot drinken van Lövborg, het feest, het vernietigen van het manuscript van Lövborg. Al die momenten waren erg sterk en spannend. Ook was het stuk goed ingekort. Een mooie Hedda Gabler.

Als ik na de voorstelling nog wat sta te drinken in de foyer komt
Çigdem Teke binnen. Ze heeft net als ik het Carrhart-vestje aan. Het is overduidelijk ook haar lievelingsvestje. Ze herkent mij onmiddellijk als de man met hetzelfde vestje.

zondag, december 21, 2008

Karper

De karper leeft nog als ik hem koop. De man die er uitziet als een stoere zeebonk, tatoeage in de nek en gouden ring in zijn oor, durft hem niet dood te maken. Hij kijkt angstig als hij aan de vrouw naast hem vraagt of zij het beest voor hem wil doodmaken. Een stoere en stevige tante met een blauw schort voor. Die durfde de vis wel bij de staart op te pakken om hem te wegen. De vis weegt een kilo of drie en kost vijftien euro. 4,75 de kilo. Van tijd tot tijd wipt hij op in de bak. Hij leeft nog, dat is duidelijk. Schoonmaken?, heeft ze me gevraagd. Ja, en de kop er af, antwoord ik. Verser dan dit kan niet, zegt weer een andere vrouw tegen me. Een slanke blonde die bezig is met een andere klant. Uiteindelijk wordt een jongen gevonden die het beest te lijf durft te gaan. Uiterlijk van het type student van de Erasmus Universiteit. Donkerblauwe trui en donker krullend haar. Hij pakt het beest bij de staart, legt hem op de plank om hem schoon te maken. Dan geeft hij de vis enkele klappen op de kop met de botte kant van het mes. Vervolgens maakt hij de vis schoon, een bloederig karweitje. De bebloede plastic zak met de vis er in rolt hij in papier en dan doet hij er nog een extra plastic zak om heen. Ik leg de vis in mijn tas, koop op de hoek van de rij viskramen nog een bokking, en fiets er mee naar huis.

Thuis aangekomen besluit ik de vis in twee delen te snijden alvorens hem in te vriezen. Vandaag eten de meiden soep en mijn vrouw en ik niet in eigen huis. Ik haal de vis uit de verpakking en leg hem op het aanrecht. Ik zie dat de kop niet is verwijderd op de markt. Die zit er nog aan. Ik spoel het bloed weg in de gootsteen en pak dan een mes om het beest doormidden te delen. Dat gaat nog niet makkelijk. De middelste graat is behoorlijk dik en taai en stevig. Maar het lukt me. Als dat gebeurt is gebeurt er iets vreemds. De helft waar de kop nog aan zit maakt opnieuw een stuiptrekking alsof het beest nog steeds leeft. De afgehakte staart ligt er stilletjes bij. Ik schrik er ook even van. Dan hak ik tenslotte het beest zijn kop af. Dood.

donderdag, december 18, 2008

Emmanuel Carrere: Un roman russe

"Als dit een roman was..." schrijft Emmanuel Carrere aan het einde van zijn boek en vervolgt: "...maar dit is geen roman."
Een franse roman die als titel Een russische roman heeft meegekregen. Dat inrigeert. Het is het vierde boek dat ik lees van Carrere. Na De Sneeuwklas, L'Adversaire en Hors d'atteinte. De eerstgenoemde twee vond ik fantastisch (allebei in zekere zin over een moordenaar), het derde en oudste van de drie matig. Deze roman zit er ergens tussen in. Zoals het zich ergens tussen een egodocument en een roman beweegt. Gedeelten zijn pure fictie, gedeelten zijn pure autobiografie, en de gedachten van de hoofdpersoon die net als de schrijver Emmanuel Carrere heet, zijn niet de ideeën van een romanpersonage, maar van de schrijver zelf.
Na het schrijven van L'Adversaire gaat de schrijver met een filmploeg naar het kleine Russische plaatsje Kotelnitch om er een reportage te maken over een Hongaarse man die tijdens de Tweede Wereldoorlog is verdwenen en in Kotelnitch wordt teruggevonden in een psychiatrische inrichting. Vlak voor zijn vertrek is de schrijver verliefd geworden en een relatie begonnen met Sophie. Ten derde heeft hij Russische voorouders en is zijn eigen grootvader verdwenen op een soortgelijke wijze als de teruggevonden Hongaar. Spoorloos van de aardbodem verdwenen.
Deze verschillende verhalen worden door de hoofdpersoon met elkaar verbonden. Het is het verhaal van de liefde tussen hem en Sophie die door jaloezie kapot wordt gemaakt. Er is het verhaal van zijn verdwenen grootvader dat niet verteld mag worden. En er is de geschiedenis van Sacha en Ania in het plaatsje Kotelnitch.
Aan de ene kant heb ik het idee dat de schrijver in dit boek teveel tegelijk wil vertellen, maar aan de andere kant zijn er vele mooie verhalen die hij vertelt. Ook is het goed beschreven hoe het personage van de hoofdpersoon verandert. Soms paranoïde, dan weer begripsvol. Een veelzijdige roman.

woensdag, december 17, 2008

Nog een keer Lady Macbeth

Uit het juryrapport van het Eenakterfestival 2008

Kijk, zo gebruik je het zaaltje van ´t Kapelletje nog eens optimaal. Het toneeltje achterin in het halfduister is de plek waar de zes spelers zitten als ze niet ´op´ zijn en waar ze zich verkleden voor de vele dubbelrollen. Ook de coulissen zijn open, dat is mooi ruimtelijk. Links op het voortoneel zit de zevende speler, Patrick Bruggeman, achter de piano - het enige decorstuk – hij verzorgt de live muziek, die het verhaal spannend omklinkt. Mogen we dit stuk wel een eenakter noemen? Bijna het hele verhaal van Macbeth ontrolt zich voor onze ogen, te beginnen met drie geweldige heksen! De grote M met tape op de grond geplakt is decoratief én effectief: zo weten de spelers waar de rode spot op gericht staat. Er is veel zorg besteed aan de vormgeving. Ik genoot van de strak doorgevoerde schotse ruitjes, tot aan de pantoffeltjes aan toe! Fijn, iedereen in kilt in dit Schotse stuk. Wat wordt er goed, snel en met veel speelplezier geacteerd! Wat mooi om de dood van Banquo terloops op het achterplan te laten plaatsvinden terwijl de Macbeths op de voorgrond hun machtsgrepen aan het bekokstoven zijn! Wat een goeie verschijningen uit de grote kookpot: mooie, enge poppen, goed buikgesproken! En wat heerlijk om een ervaren speler als Henk Derksen zo rustig en daardoor zo geestig zijn teksten te horen zeggen in al zijn rollen. De bekroning als Beste Speler is daarmee verdiend. Chapeau voor regisseur Fedde Spoel, de vormgeving en de spelers, die de nominatie als Beste Stuk van harte kregen toegekend!
Gerda Roest

Het is een buitengewoon knappe bewerking van de meest duistere tragedie van William Shakespeare geworden. KRT en de regisseur Fedde Spoel hebben voor een zeer geestige bewerking en vormgeving gekozen die vooral het theatrale benadrukte. Met name het macabere en buitengewoon geestige spel van de heksen gaf voldoende contrast tegen het lugubere gegeven van de tragedie zelf. Mijn complimenten hoe jullie de balans hebben gehouden tussen theatrale frivoliteiten en dramatische ernst. William S. zou er content mee geweest zijn. Jammer was dat de rol van Lady Macbeth, toch de titelrol in deze bewerking, niet extra nadruk en importantie kreeg. Haar duivelse karakter had ook in spel theatraler en daardoor ook gevaarlijker kunnen worden. Dat we hier met een geslaagde voorstelling te maken hebben, komt vooral door het voortreffelijke ensemblespel, de vele dubbelrollen, de vaart in de scènes en de overgangen en ook door de muzikale ondersteuning. Juist door terug te grijpen op klassiekers weet hier amateurtheater niet onder te doen bij het professionele werk en is naar het theater gaan ook gewoon weer een feestje. Dank daarvoor.
Mart-Jan Zegers

Van het ook genomineerde Lady Macbeth , door KRT, kan grotendeels hetzelfde worden gezegd als van prijswinnaar Koningen en Goden van Boast. Ook hier een knappe, vindingrijke bewerking, aankleding en enscenering. Helaas ontbrak het soms aan verstaanbaarheid. Zo niet bij Henk Derksen, wiens rustige en precieze acteren een zalfje voor de ziel was, vandaar zijn bekroning als Beste Acteur.
Ton Vorstenbosch

dinsdag, december 16, 2008

Charley Toorop, vooral geen principes


Een intrigerende persoonlijkheid, dat is Charley Toorop. Zoals ze ons streng aankijkt vanaf haar vele zelfportretten. Langzaam ouder wordend van de ene zaal naar de andere. Sommige schilderijen zijn overbekend, iconen bijna, maar in Museum Boijmans van Beuningen hangt nu een grote collectie bij elkaar. Niet alleen het overbekende werk, maar ook stillevens, havengezichten en bloeiende appelbomen en perenbomen. Als een kapitein op een schip voert ze haar kinderen aan, op weg naar een veelbelovende toekomst, zo lijkt het althans. Haar zoon Edgar wordt net als haar vader en zijzelf ook schilder. Wat er van de andere kinderen wordt vermeldt de tentoonstelling niet. Wel dat het moeilijk is vrouw te zijn, moeder te zijn, als je veel talent hebt en ook schilder wilt zijn.

maandag, december 15, 2008

Sarah Moeremans: Alleen in je wereld

Een gekke voorstelling. Dat is het. Alleen in je wereld gaat over sociale codes. Drie mannen en een vrouw draaien om elkaar heen. Op zoek naar liefde. Op zoek naar aandacht. Eigenlijk zoals ieder normaal mens, maar in deze voorstelling is niets normaal. De liedjes niet, want het is een muzikale tragikomedie, en de personen niet. Niels is veel te klein, Michael doet net iets te cool, Bibi is net iets te sexy en haar broer is homo maar heeft als beste vriend een leguaan.

Er is veel te lachen en toch is het dramatisch wat er hier gebeurt. Geen van de vier vindt wat-ie zoekt. Mooi is het verschil in speelstijlen. Knap wordt er geswitcht van de ene speelstijl naar de andere. Soms wordt er zelfs zeer abrupt van het ene in het andere overgegaan. Hangt Bibi op het ene moment huilend bovenop een grote trap tijdens een spel, het volgende moment lijkt het of er niets is gebeurd en neemt ze zelf het heft in handen als Bibi Rocks, een streng manwijf dat elke man er onder krijgt.

Ik had nog nooit van Sarah Moeremans gehoord, maar dit is een bijzondere voorstelling. Nog tot en met 20 december 2008 te zien in de Rotterdamse Schouwburg.

vrijdag, december 12, 2008

Brievenbus

Ik sta in de regen om het pakje te posten. Voor station Delft. Ik ben onderweg naar mijn band, Het Gebroken Oor, maar loop snel naar de voorkant van het station om er voor te zorgen dat mijn pakje op tijd zijn bestemming bereikt. De brievenbus voor het station staat net niet meer onder de overkapping in de regen te glanzen. Het is koud. Het is nat. Ik sta te hannessen met mijn elektrische gitaar die ik liever niet op het natte wegdek wil zetten. Het pakje gaat niet makkelijk naar binnen. Net iets te dik lijkt het, maar met een weinig duwen lukt het me toch het er in te krijgen. Op het moment dat ik het weg voel glijden zie ik dat ik de verkeerde gleuf heb gekozen. Lokale post in plaats van interlokale post. Nu hoop ik maar dat het pakketje toch nog op tijd komt.

maandag, december 08, 2008

Muziek

Sinterklaas is vertrokken en buiten is het koud. Ik fiets over de donkere Oostzeedijk westwaarts, andere fietsers inhalend, manoeuvrerend over de tramrails. Een boze automobilist toetert naar me omdat hij er voorbij wil maar even later staan we voor hetzelfde stoplicht te wachten. Mijn nieuwe handschoenen zijn lekker warm. Onderweg luister ik naar Heer Bommel en de Geweldige Wiswassen. Niet naar één van de drie cd's die ik van Sinterklaas gekregen heb want die heb ik thuis alledrie al driemaal afgespeeld. Elliot Smith (zijn postume cd From a basement on the hill, tip van een vriendin van mijn oudste dochter), Oasis (Definitely Maybe, allereerste cd van ruziënde broertjes) en (na ruilen bij de cd-winkel omdat ik tweemaal dezelfde Oasis had gekregen) Sweetheart of the Rodeo van The Byrds met mijn vroegtijdig overleden countryheld (en drugsmaatje van Keith Richard) Gram Parsons.

vrijdag, december 05, 2008

Slapende chinezen



Bij de Oude Plantage staat een auto met daarin twee slapende Chinezen. Een man en een vrouw. Rond de dertig jaar oud schat ik. De voorste twee zijramen staan op een kiertje open voor de frisse lucht. Op de achterste zijramen zitten zonneschermen geplakt met vrolijke figuurtjes waaruit ik opmaak dat de man en vrouw kinderen hebben. De kinderen zijn niet aanwezig. Het is zaterdagmiddag. Rond het middaguur. Midden op de dag en niet echt een moment om te gaan slapen.

Het lijkt het begin van een roman.

Backstage

Ik ben een avond lang stagemanager in het auditorium van Museum Boijmans-van Beuningen. Op de één of andere wijze is een stelletje de gang binnen geglipt, voorbij de dames die voor de ingang naar de zaal staan. Ik houd ze tegen voordat ze de zaal binnen gaan en breng ze vriendelijk terug. Ik leg uit dat de volgende lezing snel zal beginnen en dat ze dan van harte welkom zijn. Terwijl ik ze terugbreng komt een ander stel haastig aanlopen. Ik vraag de man en zijn veel te jonge vrouw wat ze komen doen. "We are special agents from the CIA," bijt de man me enigszins gepikeerd toe en snelt met de jonge vrouw het zaaltje in het museum binnen dat wordt gebruikt als kleedkamer. Het blijkt de man te zijn die de volgende lezing geeft. Ik heb hem niet herkend en dat is geen wonder. Ik heb de man nooit eerder gezien of ontmoet. Hij was overduidelijk gepikeerd over het feit dat hij niet herkend werd.

Dan volgt zijn lezing. Tot mijn verbazing en tot verbazing van mijn Ex-collega maakt hij gebruik van een overheadprojector. De technicus heeft nogal wat problemen het ding te installeren en aan te sluiten. De lector legt een eerste sheet op de overhead en begint. Over Erasmus en Maarten Luther gaat het. Op de eerste rij zit zijn veel te jonge vriendin ademloos en bewonderend toe te kijken. Maar ook mijn Ex-collega en ik zitten ademloos toe te kijken. Deze man geeft blijk van zoveel kennis en eruditie over zijn onderwerp dat je wel vol bewondering moet zijn. Soms lijkt het of hij aan het voorlezen is maar dan laat hij zijn katheder weer in de steek en loopt naar het midden van het podium en vertelt zonder blaadje gewoon verder. Met zijn handen in de zakken en in het Engels wat niet zijn moedertaal is. Dat lijkt me eerder het Duits.

Ondanks dat ik ook gepikeerd ben door zijn onbeschofte houding bij binnenkomst feliciteer ik hem na afloop met zijn geweldige lezing.

Foto: Robert von Friedeburg

donderdag, december 04, 2008

De derde ronde

We zitten in de derde ronde van klas twee en vandaag deed ik de derde les van de eerste ronde van klas 1. Met de derde klas heb ik er ondertussen al een stuk of tien lessen op zitten.

Met de eerste klas heb ik de meeste moeilijkheden, maar vandaag ging het al een stuk beter. Ze zijn jong en ongeconcentreerd, wat nog eens verhevigd wordt door kerstrapport en Sinterklaas. Maar zoals hierboven beschreven gaat het al langzamerhand beter. Ik heb gebruik gemaakt van enkele tips van de Regisseuse met de Vlinderbril en dat heeft me goed geholpen. Met alle drie de groepen deed ik een oefening met een doos. Een zware doos, een lichte doos, een doos met breekbare inhoud, een doos met gevaarlijke inhoud (een slang). Die ging in alle drie de groepen erg goed.

Het blijft een vermoeiende en drukke dag, drie keer twee lesuren lang les geven een opgewonden pubers, maar ik krijg de slag te pakken. Aan het einde van de dag ben ik behoorlijk suf en zou ik het liefst een middagdutje willen doen, maar daar is nooit gelegenheid toe. Vanavond vroeg naar bed en lekker uitrusten, morgen uitslapen.

maandag, december 01, 2008

Murakami: Spoetnikliefde

Op donderdag 11 december organiseert Studium Generale een lezingenprogramma over Haruki Murakami. Drie lezingen over jazz, Japan en de grote stad. Vreemd genoeg associeerde ik Murakami nooit met jazz, maar eerder met popmuziek, voornamelijk door het boek Norwegian Wood, genoemd naar een liedje van The Beatles. Een boek dat elke Japanse scholier gelezen schijnt te hebben. Een tragische liefdesgeschiedenis die iedere verliefde jongere aan zal spreken. Dus toen ik dit boek, Spoetnikliefde, ter hand nam besloot ik eens te kijken welke muziek wordt genoemd. Dat is nogal wat. De vrouwelijke hoofdpersoon Sumire is vernoemd naar een lied van Mozart dat in het Japans Sumire heet, wat viool betekent. Haar geliefde, de zakenvrouw Mioe, is vroeger pianiste geweest, van klassieke muziek en de componisten en muziekstukken die voorbij komen (en dat zijn er nogal wat) zijn dan ook voornamelijk ontleend uit de klassieke muziek. Schubert, Bach (3x), Schumann, Mendelssohn, Poulenc, Ravel, Bartok, Prokovjev, Liszt (uitgevoerd door Martha Argerich), Vivaldi en Brahms (3x). Muziekstukken: La Bohème, de mooie blauwe Donau, Kunst der Fuge, de Moldau en het eerder genoemde lied van Mozart, uitgevoerd door Elizabeth Schwarzkopf en Walter Gieseking. De mannelijke hoofdpersoon, tegelijk de ik-figuur, heeft meer met popmuziek. Hij noemt Huey Lewis and the News, Marc Bolan (in de vertaling foutief gespeld als Mark Bolan), Bobby Darin en Astrud Gilberto. Het meest met jazz te maken hebben de referenties aan Jack Kerouac, de beatniks (door Mioe verbasterd tot spoetniks) en de zwarte Dizzie Gillespiebril die Sumire draagt.

Maar al dit voorgaande zegt nog bijna niets over de inhoud van het boek. Net als Norwegian Wood een mooie liefdesgeschiedenis. Er zijn duidelijk overeenkomsten. De ik-figuur die aan de zijlijn een liefde van zijn beste vriend(in) bekijkt. Sumire is verliefd op Mioe, zij niet op haar en de ik-figuur is verliefd op Sumire. Een onmogelijke driehoeksverhouding. De tragiek is minder groot, het einde minder tragisch. Mooi zijn de beelden van de spoetnik die als een hoopje metaal rondjes draait, oneindig cirkelend zonder ooit een doel te bereiken. Het beeld van het offer, de hond die geofferd moet worden, er moet bloed vloeien. En tenslotte de prachtige spannende scène met het reuzenradwaarin Mioe zit opgesloten. Opnieuw metaal, een cirkel, geen uitweg. Ik was na alle andere boeken van Murakami die ik heb gelezen (A wild sheep chase, Harboiled Wonderland and the End of the World, Norwegian Wood en Kafka on the beach) opnieuw diep onder de indruk van de kracht van zijn schrijven.

zondag, november 30, 2008

Artemis: Vakman

De voorstelling komt moeilijk op gang. Het lijkt er op of de spelers aan het improviseren zijn en de weg in de voorstelling nog moeten zoeken. Het zijn wel geweldige acteurs. Pas als Vakman (Fabian Jansen), de titelrol van het stuk, ten tonele verschijnt begint het stuk te lopen. Dan wordt ook het verhaal duidelijk. Daarvoor is het stuk nogal fragmentarisch met hele mooie momenten.

Vakman is een kunstenaar, hij gaat sterven en heeft zijn drie beste vrienden uitgenodigd om alledrie hun slechtste kunstwerk mee te nemen om te verbranden. Wat volgt is een interessant spel over kunst. Van wie is een kunstwerk? Van de kunstenaar of van de eigenaar? Mag je een kunstwerk vernietigen? Is succesvol zijn belangrijk? Wat uiteindelijk uitmondt in de rituele verbranding van kunst en de schepping van een nieuw kunstwerk dat Vakman zichzelf toeëigent door het te ondertekenen.

Mijn Jongste Dochter wordt tijdens deze jeugdvoorstelling uitgenodigd om met één van de spelers op het toneel te dansen. We zitten op de eerste rij. Ze vindt het verschrikkelijk maar slaat zich er dapper doorheen. Als klap op de vuurpijl ontvangt ze ook nog een natte zoen op de wang van Stefaan Degand,die een prachtige rol speelt gebaseerd op de schilder Francis Bacon. Bert Luppes speelt een betweter die iedereen de les wil lezen.

Ook lopen voortdurend twee technici (techniekers op zijn Vlaams) rond die de lampen bedienen, soep maken, asbakken aandragen voor als er gerookt wordt en door de scène heen lopen zonder zich te storen aan de druk gebarende en sprekende acteurs.
Een mooie en intrigerende en rauwe voorstelling.

vrijdag, november 28, 2008

Union Suspecte & Abattoir Fermé: They eat people

Een politieke satire uit België over hoe een onwetende rechtse Franstalige Marokkaan uit Brussel als stroman aan de macht komt in een onafhankelijk Vlaanderen. Dat is They Eat People. Met als slogan Gebeten door Vlaanderen komt de Herenigde Volks Unie met een nieuwe leider, de bovengenoemde Marokkaan, die bij aanvang nog geen woord Vlaams spreekt. Hij is gekozen als leider door zijn broer, de eigenlijke leider, omdat hij sexy is en allochtoon. Hij moet van alles ondergaan om aan de macht te komen, onder toeziend oog van de spindoctor die de strategie bepaalt. Hij laat zich dopen, laat Mohamed en Allah beledigen, wordt door zijn eigen broer fils d'une pute genoemd en komt aan het einde met een verrassende wending.
Het is een voorstelling met veel vaart en humor. Alle drie de spelers zijn aan elkaar gewaagd en dagen elkaar uit, hebben overduidelijk veel spelplezier en onder het vernis van de grappen ligt een grimmige satire verborgen. Hoe meer leegte, hoe groter de kans de verkiezingen te winnen.

Bor Yueh

Mijn bagagedrager heeft een naam. Twee namen zelfs, een voornaam en een achternaam. Hij staat in reliëf bovenop. Eigenlijk is de naam me nooit opgevallen, maar opeens valt mijn oog er op. Ik sta bij de fietsentalling vlakbij de boekhandel, de schoenenwinkel en de drogist en ontketen mijn fiets. Bor Yueh. Dat staat er. Ik heb geen flauw idee wat het betekent. Is het een naam of heeft het een betekenis. Gelukkig is er het internet. Ik ga op zoek.

"Established in 1976, Bor Yueh has over 20 years' of professional experience in producing bicycle parts and accessories. Our customers come from countries around the globe and are kept up to date in order to stay ahead of competition. They also enjoy our prompt service, excellent quality and reliability. Major product lines include unicycles, luggage carriers, water bottle holders, and rack straps."

Bor Yueh komt uit Changhua in Taiwan en maakt fietsonderdelen. Eenwielers, bagagedragers, bidonhouders, fietsbellen, fietsstandaards en snelbinders. Het adres is

BOR YUEH INDUSTRIES CO LTD,
7 FUKUNG RD
FUHSING IND ZONE

CHANGHUA
TAIWAN.

The new Bor Yueh plant was built with investment of US $3.2 million, occupies a 3-hectare site, and is expected to be completed in late April and come on line in June. Bor Yueh President Chen praised the convenience of the industrial district, which contains its own customs station and container port.

Changhua is beroemd vanwege het grote boeddhabeeld dat er staat. 26 meter hoog is het in de hele stad vanaf bijna iedere plaats zichtbaar.

Ik heb de volgende bagagedrager achterop mijn fiets:

CARRIER 318N. Een stevige achterdrager voor op een mountainbike of trekkingfiets. Let op: er moeten oogjes op uw frame zitten om de drager aan te bevestigen. In hoogte en lengte verstelbaar, geschikt voor 26 en 28 inch wielen (de mijne zijn 28 inch), gemaakt van aluminium en mat zwart van kleur.

Ineressant, niet waar?

dinsdag, november 25, 2008

Schoonewil

Het café verschilt op de vrijdagavond nogal van de maandagavond. Is het op maandagavond een rustig buurtcafé met enkele gasten die aan de bar hangen, op vrijdagavond is er een dj die probeert in ieder geval een gedeelte van het grote aantal bezoekers op de dansvloer te krijgen. Wat hem niet echt gelukt. Slechts een handjevol dansers zijn er. Een korte compacte dame met even kort en compact donkerzwart haar danst in haar eentje en werpt van tijd tot tijd een blik op een man die langs de kant zit. Haar man of minnaar. Ze danst mooi, afwisselend van snelheid, afwisselend van ritme, afwisselend in haar bewegingen.

Ik ben in het café met een aantal spelers van mijn toneelgroep. Zoals gezegd is het druk. Er wordt ondanks het rookverbod overal volop opgestoken. We dansen, we praten, we drinken, alle anderen, ikzelf uitgezonderd, roken. De voorstelling is klaar en we vieren het succes. Behalve de hierboven beschreven vrouw zijn er geen dansers meer op de dansvloer. Alleen wij, vier mannen en één vrouw, de hofdame uit het stuk, dansen nog. Dan voegen zich twee dansende dames bij ons. Eén van hen, in het zwart gekleed met een latijns uiterlijk en een tikkeltje grote neus, die later Inès blijkt te heten, groet de Hofdame hartelijk. Enigszins verbaasd groet ze terug. De ander, Linda blijkt later, is volslank en heeft haar haar geknipt als een pagekopje. Ze dansen met zijn tweeën, wij gaan met ons vijven verder met dansen, praten en drinken.

Als we even rustig staan te wachten, of om uit te puffen of omdat de muziek niet spannend genoeg is spreekt de Dame in het Zwart mij aan. Dat ze zin had om te dansen, dat ze tegen haar vriendin had gezegd: kom, we gaan dansen, dat ze aan de andere kant van het viaduct woont. Dat hier muziek is van onze leeftijd en dat ze hoopt dat ze mij daarmee niet beledigt. Ik vermoed dat ze jonger is dan ik en ik zeg dat ze mij daar niet mee beledigt.

Even later dansen we met elkaar tot het licht aangaat na de laatste ronde. Zij krijgt nog een groot glas bier aangereikt door haar vriendin. Wij, de toneelspelers en ik, vinden het tijd om te gaan. Ondertussen ben ik al heel wat van haar te weten gekomen. Dat haar twee kinderen naar dezelfde school gaan als die van de Hofdame en de Mannelijke Hoofdrolspeler uit De Vrouw van de Zee. Zij denkt dat deze twee bij elkaar horen, maar dat is niet zo weet ik haar te verzekeren. Ik vertel haar dat ik de regisseur ben van dit groepje toneelspelers en dan is ze helemaal enthousiast over mij. Dat ze dol is op toneel, dat ze zelf toneel heeft gespeeld.

Ze blijft een beetje aan me hangen totdat we echt weg gaan. Ik geef haar drie zoenen op beide wangen en verlaat het café met mijn toneelspelers. Die willen nog wat gaan eten en terwijl ik eigenlijk naar huis wil, het is al laat, ga ik mee met Macbeth in zijn auto. Op naar de shoarmatent. Als we uitgegeten zijn en afscheid hebben genomen van de drie andere spelers lopen Macbeth en ik naar de hoek van de straat. Daar komen we een man tegen die vraagt of we twee vrouwen willen 'overnemen', ik geloof dat hij het zo zei, dat was in ieder geval de strekking.

We lopen de hoek om en zien dezelfde twee vrouwen terug uit het café. Inès en Linda. "Waar gaan jullie naar toe?" vraagt de Dame in het Zwart. "Naar huis," zeg ik en stap met Macbeth in de auto.

zondag, november 23, 2008

Lady Macbeth genomineerd!

Als ik zondagavond mijn overhemden sta te strijken ontvang ik een voicemail van de voorzitter van KRT. We zijn genomineerd! Niet gewonnen, wel bij de beste drie. Wie er wel gewonnen heeft, vertelt hij er niet bij. Naar wat ik in de wandelgangen heb gehoord kan het haast niet anders dan dat het of de Maasstadspelers zijn, of Boast. De eerste groep heb ik helaas niet gezien dus kan ik niet zelf oordelen. Ook heeft Onze Oudste Acteur voor zijn rol in Lady Macbeth de prijs van Beste Acteur gewonnen.

Gisteravond, zaterdag, heb ik tijdens het Eenakterfestival een tijdje met Onze Oudste Acteur gesproken over zijn carrière in het amateurtoneel. Begonnen in zijn studententijd in Delft bij het Delfts Studenten Corps speelde hij Goetz in De Duivel en de Goede God van Sartre en werd toen al geroemd om zijn spel en vergeleken met Ko van Dijk. Daarna tijdens zijn werkzame leven lange tijd niet meer gespeeld. De eerste dag na zijn vervroegd pensioen op zijn 62e meldde hij zich onmiddellijk aan bij KRT. Daar speelt hij nu al een jaar of vijftien denk ik. Ook vertelde hij me dat hij door onbekende mensen wordt aangesproken over zijn rol in Lady Macbeth. Mensen die hem complimenten geven. Op dezelfde avond gebeurt het voor mijn ogen. Een vrouw complimenteert hem en één van de spelers van Boast vertelt hem dat hij eerst niet eens door had dat de heks en Ross in Lady Macbeth dezelfde waren.

Ik ben na de aanvankelijke onzekerheid over de kwaliteit van mijn voorstelling trots op dit resultaat dat ik samen met mijn spelersgroep heb weten te bereiken.

Eenakterfestival: Zaterdag

Op zaterdag zie ik het stuk dat van mij het Eenakterfestival mag winnen. Koningen en Goden van de jonge groep Boast. De Trojaanse oorlog in drie kwartier. Ik had de regisseur er al over horen vertellen tijdens de regieworkshop van het Eenakterfestival en was erg benieuwd. Het stuk is een flashback door de ogen van Agammemnon, aanvoerder van het Griekse leger, die Cassandra als slavin heeft meegenomen als oorlogsbuit na de overwinning op Troje. Ze zijn verliefd op elkaar geworden en discussiëren over de voorbije oorlog. Agammemnon is van mening dat mensen (koningen) de oorlog maken en winnen, Cassandra is van mening dat alles wordt bepaald door de goden. Zij worden gespeeld door twee spelers die het verhaal vertellen, op weg naar het huis van Agammemnon, alle andere rollen worden gespeeld door een drietal, twee mannen en een vrouw. Zij verkleden zich voortdurend. Zijn ze Grieken dan dragen ze bruin, zijn ze Trojanen dan dragen ze geel. Heel helder en duidelijk vertellen ze in korte tijd het verhaal van de Griekse oorlog, Geweldig!

Daarna zie ik Hamlet door Spin. Eigenlijk een monoloog waarmee de Acteur met de Zachte G al vaker optrad en daarom gediskwalificeerd om mee te dingen naar de prijs. Het hele stuk vraag ik me af waarom de Regisseur met het Minuscule Brilletje als tweede speler meedoet. Met een paar doeken op een kledingrek en een korte aankonding om aan te geven wie hij nu weer gaat spelen, speelt hij alle rollen. Speelt de Shakespeareteksten met een geweldige tekstbehandeling. Geeft een heldere voorstelling van de geschiedenis van Hamlet. De Regisseur zit er bij met een tekstboek in zijn hand en voegt eigenlijk niets toe. Ik snap niet waarom hij op het toneel zit. Waarom hij niet een andere acteur heeft gevraagd die wel zijn teksten kan onthouden of gewoon de acteur helemaal heeft weggelaten. Toch een prachtige monoloog.

De derde voorstelling die zou worden gespeeld gaat niet door omdat één van de twee spelers ziek is.

Eenakterfestival: Vrijdag

Naast mijn eigen voorstelling zie ik op vrijdag nog twee andere voorstellingen. De eerste van de winnaar van het Gouds Eenakterfestival. Een stuk getiteld Havermoutdromen. Een vrouw keert terug van een vakantie alleen naar haar jaloerse echtgenoot. Die heeft haar voordat ze wegging geslagen, vandaar dat ze even rust nodig had in Italië. Het is een merkwaardig stuk en de spelers weten me niet echt te overtuigen. Het duurt me te lang om tot de eindconclusie te komen. De man is als acteur erg grappig, dat is waar, maar is niet overtuigend als de driftige man die zijn vrouw heeft geslagen.

Als laatste op de avond speelt Risk een stuk waarvan ik tijdens het kijken het vermoeden heb het al eens eerder te hebben gezien, tijdens het studenteneenakterfestival. Toen heette het niet De brief van Bernhard maar De brief van Don Juan en hadden de vijf dames die komen opdagen bij het sterfbed van de aanbeden geliefde andere namen. Nu heten ze plotseling Beatrix, Wilhelmina, Maxíma, Laurentien en Alexia. Het schijnt dat er een stuk bijgemaakt is om het iets langer te maken voor het eenakterfestival maar naar mijn bescheiden mening is het ongeveer hetzelfde stuk. Ook zijn er twee nieuwe spelers. Dat doet er verder niet toe want het niveau van het spel is niet erg hoog en ze zullen met dit stuk zeker de eerste prijs niet in de wacht slepen. Alleen de Grote Actrice die Wilhelmina speelt vind ik opnieuw geweldig.

Lady Macbeth: Tweede voorstelling

Op dinsdag werken we hard aan de voorstelling. Vooral om de verstaanbaarheid te verbeteren waarover veel klachten zijn gehoord. Dan spelen we de voorstelling vrijdagavond en de reacties zijn over het algemeen zeer lovend. Lady Macbeth speelt veel en veel beter en ook Macbeth zelf. Middenin is er een kleine dip en aan het eind verspreekt Macbeth zich een paar keer en verwisselt wat teksten, maar het stuk loopt als een trein. Opnieuw moeten de spelers voor het applaus terugkomen, iets wat bij de andere twee voorstellingen die avond niet gebeurt. Ik ga met een goed gevoel naar huis, veel beter gestemd dan met de gemengde gevoelens waarmee ik vorige week naar huis terugkeerde.

dinsdag, november 18, 2008

Gebroeders Meester: Meesters in de filosofie

De formule van deze inleiding in de filosofie door de gebroeders Meester is erg geslaagd. Twee broers discussiëren over de verschillende filosofen en de stromingen die ze vertegenwoordigen en zijn het bijna nergens met elkaar eens. Daardoor krijg je een goed inzicht in de voors en tegens van elke filosoof en diens filosofie. In grijze blokjes wordt historische, biografische en geografische achtergrondinformatie gegeven en soms in een voetnoot de denkbeelden van een niet uitgebreid behandelde filosoof behandeld.

Uiteindelijk viel het me tegen wat ik nog niet wist van de filosofie, maar het is een onderhoudend boek en als inleiding in de (Westerse) filosofie zeer handzaam en nuttig. Een aanrader voor eenieder die een overzicht wil hebben van de belangrijkste filosofische stromingen.

maandag, november 17, 2008

Eenakterfestival: zondag

Op zondag ga ik naar het Eenakterfestival om Astrid van der Laar te zien. Ze heeft met haar groep Drift het Eenakterfestival van Vlaardingen gewonnen en daarom mag Drift de voorstelling nog eens laten zien in Rotterdam.
Eerst praat ik met de Schrijvende Arts over mijn Lady Macbeth. Hij had gehoopt van mij het definitieve antwoord op al zijn vragen rondom Lady Macbeth te krijgen en is teleurgesteld. Misschien had ik het stuk toch nog meer naar mijn hand moeten zetten, nog meer moeten moderniseren zoals de Monologenschrijfster me zei. Eigenlijk volledig had moeten herschrijven.

Peper en Zout
Daarna zie ik de voorstelling Peper en Zout die buiten mededinging aan het festival meedoet. Die is geweldig. Geregisseerd door Sylvia Weening spelen Elard Pijnaken en Astrid van der Laar een blinde man en een vrouw uit de Oekraïne die overdag in een bakkerswinkel werkt en 's avonds als prostituée bijverdient. Simpel en doeltreffend is de voorstelling, met weinig requisieten en bijna geen decor. Een brood in de oven staat met krijt op de achterwand getekend om de bakkerswinkel aan te geven. Een spotje suggereert het licht van een straatlantaarn in de nacht.

Vredevorst
De tweede voorstelling is Vredevorst van Hoogspanning, een groep waar ik nog nooit eerder van had gehoord en die zo te horen nogal wat fans in de zaal hebben zitten die om alles wat de moeder in het stuk doet hard moeten lachen, zelfs als er mijns inziens niets te lachen valt. Er wordt door de twee vrouwelijke spelers redelijk goed gespeeld,de dochter vind ik erg krachtig maar het stuk duurt te lang, er wordt veel herhaald en te veel uitgelegd. Het idee is grappig, een overangstige moeder die haar kind wil beschermen, maar de grap wordt te ver doorgevoerd naar mijn smaak.

Goedemorgen, schat
Het laatste stuk is van Nemesis,een groep die ik zelf ooit ook eens heb geregisseerd. Dit is de debuutregie van Paula van Leijden en ze heeft het stuk Goedemorgen, schat gekozen, een stuk dat mijns inziens niets te maken heeft met het thema van het Eenakterfestival dat dit keer het Koningshuis is. Wat mij betreft geeft dat natuurlijk niks, ik had zelf ook niets met het thema. Tijdens de regieworkshop van het Eenakterfestival heb ik het stuk al gelezen en omdat het een stuk is met een echte clou is dat voor het kijkplezier een beetje jammer. Daardoor valt me wel iets op in het stuk dat niet klopt volgens mij. Maar ook hier wordt goed gespeeld, beter nog dan bij het vorige stuk. Het stuk is komisch en de spelers weten dat goed te brengen. Ik verbaas me alleen over Ester van Tol die de vrouw speelt, dat ze zich zo vaak verspreekt. De man is erg sterk als de man die na een nacht wakker wordt in een vreemd bed met een vreemde vrouw. Langzamerhand wordt het stuk steeds gekker, maar het blijft een goed geacteerd niemandalletje.

Aardappeleters

Twee meisjes staan in de rij in het personeelsrestaurant. Ze hebben allebei een bordje dat voor de helft is gevuld met aardappels. De andere helft van het bord is kaal en leeg. Terwijl ik me er over sta te verbazen hoor ik dat ze Russisch of in ieder geval Oost-Europees met elkaar spreken. Ik vraag het meisje dat het dichtst bij me staat waarom ze alleen maar aardappelen eten. "We hebben niet zo veel trek," antwoordt ze me. Vreemd.

zondag, november 16, 2008

O.T.: Tuin

Het is lang geleden dat ik naar eenkindervoorstelling ben geweest. Sinds de kinderen niet meer of zelden meer mee gaan naar het theater zijn de kindervoorstellingen een beetje uit het oog verloren. Maar mijn vrouw wil graag naar Tuin dus laat ik De Vrouw met de Baard schieten en ga met haar naar het OT-theater aan de Mullerpier om de succesvolle voorstelling Tuin te zien dat het Onafhankelijk Toneel daar in reprise speelt.

Het is gebaseerd op een van mijn favoriete kinderboeken, De Prinses van de Moestuin van Annemie en Margriet Heymans. Een ontroerend boek over verlies en rouwverwerking. Hanna is het zat dat ze thuis alles alleen moet doen terwijl vader alleen maar zit te schrijven en haar broertje Lutje Matte nog te klein is om iets te doen. Ze neemt haar intrek in de moestuin die vroeger van haar moeder was. Haar moeder is namelijk gestorven. Met behulp van Lutje Matte maakt ze van de moestuin een nieuwe woning voor zichzelf.

De voorstelling is gemaakt volgens hetzelfde procedé waarmee Hotel Modern haar voorstelling De Grote Oorlog maakte. Met de toneelspelers spelen met poppen en wat ze doen wordt met een videocamera gefilmd en op twee grote schermen geprojecteerd. Er staat een gigantisch poppenhuis midden op het toneel dat heen en weer kan worden geschoven om ons ook een kijkje te gunnen in de moestuin.

Gerrit Timmers en Laura Johannes spelen met de poppen en doen alle stemmen. Vooral de geit van Laura Johannes die zwaar Twents spreekt is erg komisch maar ook de andere mensen en dieren zijn mooi en geod getroffen. Een kinderlijke voorstelling maar zeker niet kinderachtig.

zaterdag, november 15, 2008

Lady Macbeth: eerste voorstelling

De eerste voorstelling van Lady Macbeth is gespeeld. Wisselende reacties. Sommigen vinden het onverstaanbaar, anderen zijn enthousiast. Zelf ben ik tevreden. Er wordt goed gespeeld, het kan altijd beter en komende dinsdag wil ik nog even stevig repeteren om de laatste losse draadjes weg te werken. Zoals altijd complimentjes voor de vormgeving (mijn vormgeving). Ik ben natuurlijk benieuwd wat de jury er volgende week van vindt.

Het meest trots ben ik toch wel op mijn hoofdrolspeelster, Lady Macbeth, die ongelooflijk veel bereikt heeft in korte tijd. De rust in het spel, de verstaanbaarheid van haar Belgisch accent voor ons Nederlanders, de emoties die ze in haar rol weet weer te geven.

Om niet al te veel over de voorstelling te verraden, later meer.

Illustratie: de moordenaar van Banquo

dinsdag, november 11, 2008

Het drenken


De zeemeeuw die precies bovenop het hoofd van de ruiter staat, vliegt snel weg als ik aan kom lopen om een foto te maken van het beeld dat als titel "Het drenken" heeft. Het beeld is een geschenk van het Russische district Dimitrov aan de bevolking van Flevoland. Waarom? Is het een bedankje voor de goede giften die de bewoners van Lelystad aan de bewoners van het district hebben geschonken? Dat wordt niet vermeld, wel dat de beeldhouwer Vladimir Soerovtsev is en dat het beeld is onthuld door de ambassadeur van Rusland, de heer R. Khodakov. De symboliek van het beeld wordt niet onthuld.

zondag, november 09, 2008

Vicente Blasco Ibáñez: De hoeve

Van de Spaanse schrijver Vicente Blasco Ibáñez las ik ooit één boek: Wijn en Liefde, de vertaling van La Bodega. Ik kan me er weinig tot niets van herinneren. Verder is hij beroemd door het boek De vier ruiters van de apocalyps dat al diverse malen is verfilmd. Ook Wijn en liefde, De hoeve en een aantal andere boeken van zijn hand zijn verfilmd. De hoeve stond zoals zoveel andere tweedehandsboeken die ik op rommelmarkten uit de bakken vis, al langdurig in mijn boekenkast te wachten op lezing. Dat heb ik nu gedaan en het is een fantastisch spannend, alhoewel enigszins ouderwets, boek.

De hoofdpersoon, Batiste, krijgt een vervloekt stuk land in pacht in de huerta, een vruchtbaar gebied in de buurt van Valencia. De vorige pachter werd door de eigenaren uitgebuit en pleegde woedend een moord. Sindsdien lag het land tien jaar lang ongebruikt. Beschermd door de omwonenden in de huerta die er al die tien jaar voor gezorgd hebben dat het land niet meer werd gebruikt. Dit alles onder leiding van Pimentó, een kleine crimineel. Batista krijgt van de eigenaren de toestemming het land twee jaar te pachten zonder daarvoor te hoeven betalen. Gelijk als hij het land betreedt hoort hij van de oude man Tomba dat het land vervloekt is en hem enkel ongeluk zal brengen. Toch gaat Batiste aan de slag, voortdurend tegengewerkt door de oude bewoners. Pas als het jongste kind van Batiste sterft komt er een wapenstilstand uit medelijden vanwege de dood van dit onschuldige kind. Maar die is van korte duur. Het einde van het boek is reuze spannend, met een geweldige kroegscène en een achtervolging in het holst van de nacht, en de uitkomst rampzalig voor de bewoners van het vervloekte stuk grond waarop de hoeve staat.

Lady Macbeth

Op de vrijdagen 14 en 21 november speelt
KRT
(Klein Rotterdams Toneel)
de voorstelling
Lady Macbeth

naar William Shakespeare in het Eenakterfestival Rotterdam 2008.

De voorstelling begint om 20.00 uur
en vindt plaats in
Theater 't Kapelletje,
Van der Sluysstraat 176,
3033 SR Rotterdam. Toegang is € 6,-
Reserveren 010-4667778 of
www.rvatheater.nl

Op dezelfde avond speelt Risk het stuk De brief van Bernard en Roth Vijf vrouwen om dokter Deninga

RO Theater: Woyzeck

Er ontbreekt iets in de Woyzeck van Gerardjan Rijnders bij het RO theater. Medeleven. Het stuk is zo afstandelijk en kil neergezet dat nergens medeleven ontstaat met het drama van Woyzeck. De personages die hem omringen zijn karikaturen maar Woyzeck zelf is niet tragisch en menselijk genoeg om ook maar iets op te roepen van sympathie. Het is een clown, een tragische clown met een kale kop, maar geen Buster Keaton of Charlie Chaplin.

De setting en de kostuums zijn prachtig en Rijnders heeft gekozen voor een Brechtiaanse speelstijl, kil en koud en afstandelijk. Iets wat voor de bijfiguren zeker goed werkt. Jacqueline Blom is erg grappig als dokter, als circusdirecteur, als buurvrouw. Fania Sorel als Marie, de vrouw van Woyzeck, heeft wel de tragiek en ontroering die de Woyzeck van Rogier Philippoom zo node mist.

Er zijn veel grappige momenten en mooie beelden. Zoals de grote circustent die zich tijdens de voorstelling langzaam ontvouwt en die tijdens het hoogtepunt van de voorstelling, een wilde rondedans in de tent en Woyzeck die buiten staat en stemmen hoort die hem zeggen dat hij Marie moet doden, de personen binnen half afschermt. Een prachtig effect. Maar over het algemeen mist de voorstelling ritmeverschillen en blijft daardoor doorgaan in een en dezelfde cadans van losse zich opeenvolgende scènes.

Het is overduidelijk dat de regisseur voor deze koude interpretatie heeft gekozen om de machinaties rondom Woyzeck die hem er toe drijven zijn vrouw te vermoorden, duidelijk te maken. Maar op mij werkte dat helaas niet.

vrijdag, november 07, 2008

Nogmaals Herlinde

video

Op de tentoonstelling van Herlinde Koelbl waarover ik al schreef is ook een tafel te zien met daarop dertig borden met haar. Hierbij een filmpje van deze tafel. De muziek is van Carl Craig.

donderdag, november 06, 2008

Jan Banning

Ook in de Kunsthal te zien is de tentoonstelling Bureaucratia van fotograaf Jan Banning. Een overzicht van bureaucraten van over de hele wereld. Frankrijk, China, de USA, Liberia, Rusland en meer. Overal zijn politieagenten, medewerkers van gemeenten in archieven en andere openbare kantoren. De bijschriften bij de foto's zijn ook heel goed. Van elke persoon is zijn of haar salaris in euro's vermeld (behalve als dat niet bekend was, zelfs niet bij de beambte, bijvoorbeeld omdat die nog nooit salaris had ontvangen). Het verschil in culturen is groot en tegelijk is de ambtenaar een universeel gegeven. Over de hele wereld zitten mannen en vrouwen achter bureau's om ons ten dienst te staan.

dinsdag, november 04, 2008

Blind

De vrouw leidt de man voorzichtig tussen de auto's door. Hij voelt overal aan. Hij heeft geen stok. Maar het lijkt alsof hij niets ziet. Heeft hij de ogen dicht? Ik kan het niet goed zien, daarvoor sta ik te ver weg. Maar de man is erg hulpeloos. Hij draagt een felrode gevoerde winterjas. Geen geroutineerde blinde die ook zonder ogen zijn weg makkelijk kan vinden, meer risico's neemt dan deze man die zich angstig laat leiden door de vrouw naast hem. Ze zijn allebei jong, een jaar of vijfentwintig.
Ze komen aanlopen tussen de auto's door, hij voelt aan de neus van het busje, dan passeren ze de fietsenrekken waar ook mijn fiets geparkeerd staat en lopen rechts mijn gezichtsveld uit. Ik sta binnen in de Kunstsuper en kijk door de grote etalageruiten naar buiten naar de regenachtige Grote Visserijstraat. Het is tegen het vallen van de avond en ik sta te praten met mijn medebandleden en laat me tegelijk afleiden door het gebeuren buiten.

zondag, november 02, 2008

Het Gebroken Oor Live in Café Blaman (2)

Om vijf uur is er nog steeds niemand. Willem en ik staan te praten achter het raam van de Kunstsuper als er op het laatste moment toch nog twee toeschouwers binnenkomen. John en Greet die ik op het allerlaatste moment, de avond van te voren, nog heb uitgenodigd om ons optreden van Het Gebroken Oor Live in Café Blaman bij te wonen. Nelly, de organisator van het Café Blaman is zeer teleurgesteld en net als we het pand willen gaan verlaten om in een café in de buurt ons verdriet te gaan verdrinken, stelt de galeriehouder voor of we iets anders willen drinken. We nemen een glaasje wijn of bier en plaats rondom de grote ovale tafel die in het sousterrain staat. Ik pak mijn gitaar want nu we er toch zijn kunnen we best een liedje gaan zingen. Willem pakt een ukelele en maakt de koffer van zijn mandoline vast open. Ernst haalt zijn melodica tevoorschijn. Frans sputtert nog wat tegen maar pakt op aandringen van Ernst ook zijn bas. We stemmen de instrumenten en spelen voor een vijftal toeschouwers gedurende een uur het hele ingestudeerde repertoire, plus toegift. Op de één of andere wonderlijke manier is het geweldig optreden ondanks het handjevol publiek.

vrijdag, oktober 31, 2008

Persoonlijk

Ik houd me altijd voor dat dit blog niet echt persoonlijk is. In de zin dat ik niet vaak schrijf over persoonlijke omstandigheden, zoals de situatie in mijn gezin. Ik schrijf hoogst zelden over mijn dochters. Ik denk ook niet dat ze dat fijn zouden vinden (alhoewel ik graag iedere dag zou willen schrijven hoe lief en ondeugend, hoe vervelend en hoe geweldig ze zijn) en mijn vrouw zegtmeestal: als je maar niks over mij schrijft. Natuurlijk doe ik dat soms, stiekem, en eigenlijk nooit in negatieve zin. Mijn privéleven blijft redelijk geheim en onbeschreven.

Aan de andere kant schrijf ik over boeken, over films en over de theaterstukken die ik lees en zie. Zoals het gezegde luidt: toon mij uw boekenkast en ik zeg u wie u bent. Datzelfde geldt vast ook voor mijn film- en theaterbezoek. Het zegt ongezegd veel over wie ik ben.

Ook schrijf ik over de dingen die ik zie als ik onderweg ben. Dingen die me opvallen, kunstwerken die me boeien langs de weg, personen die me treffen of raken. Dat alles schept hoe dan ook een beeld van hoe ik ben. Ik hoef mijn gevoelens niet te beschrijven om toch te laten zien waar ik gevoelig voor ben.

Met de dood van mijn zus Hella is er iets bijzonders met me gebeurd. Na haar dood heb ik weinig geschreven. Ik wilde wel over haar schrijven maar vind dat, twee weken later, nog steeds moeilijk. Ik ontmoet veel mensen die hetzelfde of soortgelijke situaties hebben meegemaakt, iedereen kan op zijn eigen wijze meevoelen met de dingen die ik nu voel. Toch was het even stil in dit blog. Alsof al die kunstwerken, boeken, films, theaterstukken, beelden langs de kant van de weg, er even niet meer toededen.

Iedereen die ik ontmoet en die weet van de dood van mijn zus, is lief voor me. Voelt met me mee. Collega's, vrienden, kennissen. Toch heb ik het gevoel dat iedereen alleen staat in zijn verdriet, net zoals je alleen geboren wordt en alleen sterft. Ook mijn vrouw voelde zich deze week alleen staan in haar verdriet. Ik was veel weg, viel onmiddellijk in een drukke week, en zij wilde graag praten met de persoon die het allemaal ook had meegemaakt. Ik. Opgesloten in zijn eigen wereld.

Soms moet ik er dan even uit.

donderdag, oktober 30, 2008

Herlinde Koelbl

Herlinde Koelbl verzamelt haar. Op foto's. In de Kunsthal is een expositie te zien van haar werk. Ik ben gefascineerd. Hoofdhaar, borsthaar, rughaar, armhaar, schaamhaar, beenhaar, weggeschoren haar. De foto's ogen erg modern en het verbaast me dat Frau Koelbl al in 1939 geboren is. Ze fotografeerde de Duitse politici Joschka Fischer en Angela Merkel en blijkt in Duitsland erg beroemd te zijn. Ik vind haar geweldig, deze pensioengerechtigde fotografe van 69 jaar.

Volgens de tekst bij de tentoonstelling heeft Herlinde Koelbl rood haar en zijn vrouwen met rood haar seksueel actiever dan andere vrouwen. Ik denk niet dat ze nu nog rood haar heeft en hoe actief ze nu nog is op seksueel gebied. Eerder denk ik dat haar haar net als het mijne aardig richting grijs zal gaan. Of ze moet het nu nog steeds met henna bijkleuren. Zelfs mijn schaamhaar heeft op mijn leeftijd, zestien jaar jonger, niet meer de kleur van het schaamhaar op bijgevoegde foto.

maandag, oktober 27, 2008

Herman Brusselmans: Heden ben ik nuchter

Eén van de idealen van Herman Brusselmans is een boek te schrijven waarin niets gebeurt. Een boek waarin het vooral om de stijl draait en niet om de gebeurtenissen in het boek. Daarom gebeurt er weinig in de boeken van Brusselmans.

Ik kende slechts één boek van Herman Brusselmans,het verfilmde Ex-drummer. De film heb ik nooit gezien maar ik vond het een geweldig boek. Dit boek, Heden ben ik nuchter, vind ik minder. Op de een of andere manier kan de hoofdpersoon Eduard Kronenburg me niet echt boeien. Hij is verliefd op een niet-bestaande geliefde, zijn vrouw Gloria, en probeert in contact te komen met de echte vrouwen om hem heen. Iets wat hem nog het beste gelukt met Valium, een meisje met wie hij een concert van de Simple Minds bezoekt. Dan is er het meisje Pico van zijn werk en de verre vriendin Tereza in Amsterdam die hij binnen de bladzijden van het boek niet eens ontmoet, alleen maar telefonisch.

De gedeelten waarin Herman Brusselmans zelf optreedt vond ik nog het meest interessant. Vooral het gedeelte waarin Brusselmans voorspelt wat er met Eduard zal gaan gebeuren. Iets wat vervolgens geenszins uitkomt. Een matig boek. Ik hoop dat de drie andere boeken in deze bundel (Kou van jou) me beter bevallen. Maar eerst ga ik iets anders lezen. Dat hoeft niet per se een boek te zijn waarin veel gebeurt.

Lege tribune

Een lege tribune staat klaar op de Verlengde Willemsbrug. Gedeeltelijk over het fietspad geplaatst, want autorijders houden geen rekening met wielrijders.

Toiletten op de Blaak

Een fietser passeert een drietal Dixi's op de Blaak.

Toiletten bij de Verwoeste Stad

Toiletten bij het beeld van Ossip Zadkine naast het Maritiem Museum.

Stilte voor de storm


Op de ochtend voordat snelle bolides de wegen van Rotterdam onveilig gaan maken tijdens een race door de stad is de oprit van de Willemsbrug verlaten. Lege tribunes staan gereed om het publiek te ontvangen en een grote hoeveelheid toiletten staat klaar om de pis van al die autogeile mannen op te vangen en om te voorkomen dat deze van benzinelucht high wordende kerels massaal zullen gaan staan wildplassen.

zondag, oktober 26, 2008

Het Gebroken Oor live in Café Blaman


Het Gebroken Oor

Live in Café Blaman
Zaterdag 1 november 2008
Kunstsuper, Grote Visserijstraat 7/b, Rotterdam
Aanvang 16.00 uur, toegang gratis
http://www.kunstkracht.nl/

Burcht


De man en de vrouw maken ruzie in het Duits. De vrouw staat het pad naar de loopplank schoon te maken met een veger, de man gluurt door de ramen naar binnen van een schip dat tot burcht is aangekleed. Hij is niet tevreden over hoe schoon het binnen is. De man draagt een ridderpak en ziet er nogal sullig uit. De vrouw heeft een schelle stem en trekt zich niets aan van zijn commentaren. De wanden van de burcht zijn opgeverfd zodat het lijkt of ze van baksteen zijn gemaakt. Keurige rijen rode baksteen. Het geheel is een drijvend museum waarbinnen je kunt zien hoe het leven er in de middeleeuwen aan toe ging. De naam is Vlotburg. Het schip ligt in een afgelegen haventje bij het Boerengat en het geheel ziet er nogal amateuristisch en hobbyachtig uit. Niet echt iets wat mij veel toeristen lijkt te trekken. Behalve als je helemaal niets te doen hebt. Zo zien de man en de vrouw er ook uit. Alsof ze zich vervelen.

zaterdag, oktober 25, 2008

Nijlpaard

Op het Afrikaanderplein vind ik dit nijlpaard.

vrijdag, oktober 24, 2008

Vladimir Nabokov: De verdediging

Nabokov noemt dit boek, zijn derde Russische roman, een schaaknovelle. Hoofdpersoon is Loesjin, een zwak en kwetsbare jongen die zich, al snel ontwikkelt tot een schaakgrootmeester, eerst met behulp van zijn tante, de minnares van zijn vader, later met behulp van zijn impressario Valentinov. Als hij zich terugtrekt in een kuuroord om zich voor te bereiden op zijn schaakwedstrijd tegen Turati, ontmoet hij een jonge vrouw die valt voor de stunteligheid van Loesjin. Tegen de zin van haar ouders trouwt zij met de schaker en probeert hem te genezen van zijn schaakobsessie waar hij van overspannen is geraakt vlak voor het einde van de match tegen Turati. Langzamerhand echter neemt de belangstelling voor het schaken toch weer toe, eerst doordat hij een schaakspel terugvindt in een zak van een colbert, daarna omdat zijn oude impressario, die als een spook opduikt uit het verleden, hem vraagt te figureren in een schaakfilm.

Het boek is als alle boeken van Nabokov, prachtig van stijl en de ontwikkeling van de plot is geweldig. Vooral het laatste gedeelte nadat Loesjin getrouwd is, zit vol spanning.

In Memoriam


Het is een tijdje stil geweest in mijn blog. Dat is omdat een week geleden, op vrijdag 17 oktober, mijn jongste zus Hella is overleden. Een moeilijke tijd. Meer dan zestien jaar lang lag ze in het verpleegtehuis in Groningen. Vijfenveertig jaar oud is ze geworden. Twintig jaar daarvan was ze ziek. Multiple sclerose (ms), een gemene het zenuwstelsel ondermijnende ziekte.

Gelukkig waren er vrienden en familieleden die haar regelmatig bezochten. Waaronder ikzelf. Hella was ook vaak vrolijk en optimistisch. Dat maakte het makkelijker, maar het bleef iedere keer moeilijk haar alleen achter te laten in haar bed en vroeger ook wel in haar rolstoel.

We hebben gisteren (donderdag) op een goede en waardige manier afscheid van haar genomen. We zullen haar niet vergeten.

zondag, oktober 12, 2008

Peter de Verschrikkelijke


Ik heb het beeld al vaker van een afstandje gezien maar ditmaal kijk ik wat het voorstelt. Het blijkt een beeld van Peter de Grote, door Rusland aan Rotterdam geschonken in het Peter-de-Grote-jaar (1996 geloof ik, niet goed gekeken en/of niet goed onthouden). Bijzonder, een beeld van een man die minstens zo verschrikkelijk was als Adolf Hitler of zijn landgenoot Joseph Stalin.

vrijdag, oktober 10, 2008

Gangsterfilm


Een beeld uit een gangsterfilm, dat is het. Ik fiets het Groothandelsgebouw in om mijn fiets te stallen voordat ik naar de band ga en zie rechts van mij een groot raam. Er achter een aantal mannen in bespreking rond een grote tafel. Verticale luxaflex ervoor. Buiten donker, binnen verlicht. Ik moet even stoppen. Ik ben aan het klimmen om de helling te nemen maar draai toch nog even om om mijn camera te pakken en dit beeld vast te leggen.

donderdag, oktober 09, 2008

De tweede ronde

Met klas 2 begin ik alweer aan mijn tweede ronde. Een nieuwe klas met nieuwe leerlingen die ik nog niet ken. Voordeel is dat ik nu voor deze klas minder hoef voor te bereiden. Ik herhaal grotendeels wat ik al deed met de klas voor hen. Alleen de eindpresentatie wil ik natuurlijk niet hetzelfde hebben als de eerste klas. Want deze klas heeft die al gezien.

Ook ben ik voor het eerst zonder begeleiding. Een groot deel van de leerkrachten is met de eerste klas op werkweek en ik moet het alleen opknappen. Dat gaat behoorlijk goed. Aan het einde van de ochtendles vraagt iemand of ze niet erg druk waren. Het viel wel mee, was mijn antwoord. Niet drukker dan met begeleiding.

Met klas 3 begin ik te werken aan mijn voorstelling. Ik vraag alle spelers wie of wat ze willen spelen. De resultaten zijn hier en daar verrassend. Kinderen, zwangere meisjes, gevaarlijke en wrede mannen, een pedofiel, een held, van alles komt voorbij. Deze spelers zijn vandaag erg druk. Ligt het aan het weer, ligt het aan de hormonen, ik weet het niet.

Aan het begin van mijn les laat ik een presentatie zien van de voorstellingen die ik in de afgelopen twintig jaar heb gemaakt. Iedereen verbaast zich er over dat ik al over de vijftig ben.

Illustratie: het beeld aan de Waalhaven waar ik iedere keer langsfiets, twee eendrachtig werkende havenarbeiders

woensdag, oktober 08, 2008

Paard


Na een lange busrit door de regen van Groningen naar Lelystad, van verpleeghuis naar verpleeghuis loop ik langs dit beeld van een paard.

Terug van weggeweest


Waren er natuurlijk nog altijd veel scooters in het straatbeeld te zien, bereden door jongeren die varieerden van pizzakoeriers tot tasjesdieven en door bejaarden die er mee naar de markt reden, nu is-ie opeens terug: de klassieke scooter, de Vespa. De Wesp.