zaterdag, februari 26, 2011

Waar zijn de bomen gebleven?

Als ik maandagochtend het campusterrein Woudestein op kom rijden lijkt er wel een bom ontploft. Overal liggen boomstammen. Een grote ravage. Ooit moet het hier weer mooi en gezellig worden, nu is het landschap kaal en leeg. Een houten bankje kijkt treurig uit op het gekapte hout waarvan het zelf ooit is vervaardigd.

vrijdag, februari 25, 2011

Stukafest: Jimmy T and his sizzling hot captains

video
Aan het einde van een gezellige avond Stukafest, op stap met de complete crew van Studium Generale en Erasmus Cultuur zien we Jimmy T and his sizzling hot captains in een prachtig appartement op de hoek van de Westblaak en de Schiedamse Dijk met uitzicht op het Maritiem Museum. Bijna geen studentenhuis, dit appartement. Het weer buiten is koud en nat maar we worden beloond met warme jazzklanken.

donderdag, februari 24, 2011

Opengewerkte muis

Alweer lang geleden is het dat ik een dode muis op het terras ontdekte maar van de week was het weer eens zover. Een opengewerkt exemplaar ligt op de grindtegels. Gedood door de kat en als trofee voor ons neergelegd voor de achterdeur. Bijna onzichtbaar op de foto, want bijna dezelfde kleuren als het grind.

maandag, februari 21, 2011

Kannibalisme

Een vogel die met zijn snavel in het lijk van een andere vogel staat te pikken. Een wonderlijke situatie die ik zaterdagmiddag zag, onderweg naar huis. Ik maak een foto maar als ik de foto probeer terug te vinden in mijn mobiel kan ik die nergens vinden. Weg bewijs van dit vreemde staaltje van kannibalisme onder vogels.

zondag, februari 20, 2011

Monologenfestival 2011

Ieder jaar vindt in 't Kapelletje het Monologenfestival plaats, dit jaar alweer voor de 13e keer. Het thema is dit jaar Uit & Thuis en daarom was er dit jaar een ronde buiten het theater, vorig weekend, in huiskamers rond 't Kapelletje. Deze ronde heb ik gemist omdat we toen in Brugge waren en op zondagmiddag naar Dieven van het Ro theater gingen. Op vrijdagavond had ik wel tijd en zag ik vijf monologen, waaronder twee monologen waar ik niets van begreep, iets wat me niet vaak overkomt.

De ene monoloog heette The Devil's Advocate waarin een vrouw stond te strijken en iets mompelde over de duivel. Ze noemde alle namen op die er voor de duivel bestaan. Later in de voorstelling deed nog eens hetzelfde met god. Maar wat er tussendoor gebeurde was me volstrekt onduidelijk. Even dacht ik nog dat ze opeens met een toespraak zou komen waarin ze het publiek tot het ware geloof wilde bekeren, iets wat me nog wel aangesproken zou hebben. Maar dat gebeurde niet waardoor me alleen de vreemde dingen die in het stuk gebeurden me zijn bijgebleven. Zoals het feit dat de vrouw absoluut niet kon strijken, of zo leek het in ieder geval, want ze pakte een overhemd, begon op een willekeurige plek te strijken, stopte halverwege en gooide het overhemd terug in de wasmand en begon aan een T-shirt waarmee ze ongeveer hetzelfde deed. Ik noem de naam van de actrice niet, want dit was volgens mij niet haar schuld, maar de schuld van de regisseur, René Roza, die toch had moeten inzien dat dit niet werkt.

De tweede onbegrijpelijk monoloog was De vrouw van Schopenhauer, geschreven door Jeroen van den Berg, gespeeld door Maurice Vonk en geregisseerd door Misja van Herp. Een jonge man stond de muziek van een cd te dirigeren in zijn kamer ondertussen grote slokken nemend uit een wijnfles. Je verwachtte dat de man dronken was, maar toen hij zijn tekst begon te zeggen bleek daar niets van. Er volgde een voor mij onbegrijpelijke tekst. De man was waarschijnlijk Schopenhauer en hij had het over zijn vrouw en over een wandeling aan zee, maar verder heb ik er niets van begrepen. Wonderlijk. Maar eveneens de fout van de regisseur.

Daarnaast waren er nog drie monologen. Paul de Jong vertelde ons twee zelfgeschreven verhalen onder de titel Luik naar het geluk in de regie van Dick Janson. Het eerste verhaal ging over een man die zat te wachten op een erfenis, het tweede verhaal deed verslag van de eerste internetdate van dezelfde man. Mooie observaties, een beetje Kees van Kooten-achtig, grappige vondsten en tekst, over het menselijk tekort. Paul de Jong speelt het exact, een echte verteller, terwijl hij zich langzaam aankleedt op weg naar de volgende date, nog steeds op zoek naar het geluk.

Dan was er de monoloog van Christine Jansen, De bruiloft van Joanna Murray Smith, over een vrouw die zich opmaakt voor de mooiste dag van haar leven, geregisseerd door Ben de Lange. De vrouw zit voor de spiegel en begint hoe langer hoe meer te twijfelen over de keuze die ze heeft gemaakt. Ze speelt erg spontaan en overtuigend, Christine Jansen, haar tekstbehandeling kan veel beter, maar het geheel is een mooie tragikomische monoloog.

Tenslotte de voorstelling waarom ik deze avond van het Monologenfestival had uitgekozen, de monoloog OVER Laura van Dolron van Kees Deenik, geregisseerd door Minnekus de Groot. Een grappig stuk over het maken van THEATER met hoofdletters. Wanneer is theater nog theater? Op het toneel zaten vijf mensen die niks mochten zeggen, want anders was het geen monoloog en ook van het publiek werd niet verwacht dat het terug ging praten. Want dat is de afspraak in het theater.  Het maakte benieuwd naar een echte voorstelling van Laura van Dolron waar ook ik nog nooit iets van heb gezien en stelde vragen bij het theater als kunstvorm. Hoe ver kun je gaan in het theater?

Ik heb met Kees samengewerkt aan De Mooie Onbekende en ik ben absoluut niet onpartijdig maar dit was ongetwijfeld de meest opmerkelijke en afwijkende voorstelling van de avond. Lecture-theatre zoals Kees het zelf in zijn voorstelling noemde. Onderhoudend, grappig en ook intrigerend.

Alle voorstellingen moesten worden gespeeld in hetzelfde decor. Twee blauwe buisframestoelen, een rode bank en een lage tafel van blank hout. Een goed idee, daardoor kon er vrij snel gechangeerd worden en ontstond er toch een soort eenheid in de avond.

woensdag, februari 16, 2011

Ro theater: Dieven

Twaalf mensen op zoek naar het geluk. Dat is in een notendop waar Dieven over gaat. Het derde stuk van Dea Loher dat het Ro theater in de regie van Alize Zandwijk opvoert. Twee en een half uur lang zien we arme zielen ploeteren in een decor van kartonnen dozen. Het lijkt er op dat ik met elk stuk van Dea Loher er meer moeite mee heb haar te volgen. Wat niet meewerkt bij dit stuk is dat er geen overkoepelend verhaal is. We zien een aantal verhalen die met elkaar verbonden zijn omdat de personages elkaar ontmoeten.
Linda werkt in een kuuroord en ontmoet Monica bij de supermarkt waar de laatste werkt. Beide hebben dezelfde achternaam, Tomasson. De constructie lijkt op de film Shortcuts van Robert Altman. Verder spreken de personages over zichzelf in de tweede persoon wat de identificatie met hun nog eens bemoeilijkt. Het publiek is overduidelijk blij en opgelucht wanneer het echtpaar Schmitt opkomt dat voor de komische noot zorgt en afwijkt van de langzame en gedragen toon die de andere personages kenmerkt.
Uiteindelijk blijf ik zitten met de vraag wat de schrijfster ons wil zeggen. Wij zijn allemaal ongelukkig en alleen, dat is waar, maar dat kan nauwelijks een originele of opzienbarende zienswijze worden genoemd. De spelers zijn als altijd indrukwekkend in hun acteerprestaties waardoor ik er de hele tijd bij bleef, maar ik weet niet zeker of ik een volgend stuk van Dea Loher aankan. Jammer.

David Mitchell: number9dream

#9 Dream is een mooi liedje van Walls and Bridges uit 1974 van John Lennon, misschien wel de laatste echt goede elpee van de dode artiest. John Lennon was altijd gefascineerd door het getal 9 en geboren op 9 oktober. In dit boek is de hoofdpersoon Eiji Myake op zoek naar zijn vader in Tokyo. Hij is afkomstig uit een klein Japans eiland, Yakushima. Zijn vader heeft hij nooit gekend, hij is een onwettig kind. Zijn moeder zit in een inrichting na een zelfmoordpoging en nadat ze zelfs heeft geprobeerd haar kinderen te doden. Zijn zusje Anju is verdronken, iets waarvoor Eiji zichzelf verantwoordelijk acht.

In negen hoofdstukken vertelt het boek het verhaal van het ouder en wijzer worden van Eiji Myake, een jongen uit een klein dorpje dat naar de grote stad komt. Al zijn fascinaties komen aan bod, in dromen en in werkelijkheid. Vaak is niet te onderscheiden of we nu in de werkelijkheid (van het boek) zitten of in een droom. Hij woont boven een videoshop en de gebeurtenissen in het boek lijken soms regelrecht uit een gangsterfilm te komen. Dan weer worden kinderverhalen verteld als hij zich schuil houdt in het huis van een schrijfster van wie hij alle verhalen over een zekere Goatwriter leest. Via een familielid komt hij in het bezit van een dagboek van een oom die aan een kamikaze-actie in de Tweede Wereldoorlog heeft deelgenomen.

Zo verandert het perspectief in het boek voortdurend. Het is een knap geconstrueerd boek dat je gedeeltelijk in verwarring achterlaat. Het laatste, negende hoofdstuk is blanco en heeft geen titel, want zoals John Lennon hem in een droom vertelt: "the ninth dream begins after every ending".

vrijdag, februari 11, 2011

Kan dat, dat in één blik besloten ligt dat het klopt

Festes speelt Roest

"Kan dat, dat in één blik besloten ligt dat het klopt, in één ogenblik, dat je bij elkaar klopt?" is de sleutelvraag in het stuk Roest van Jibbe Willems. Annemarie Hagenaars viste de tekst van het internet uit de Nieuwe Toneelbibliotheek en speelt die samen met Rens Kortmann in de regie van Stephan W. Zeedijk.

Een jongen en een meisje tezamen in het huis van de eerste. Ze willen iets met elkaar maar geen van twee weet precies wat. "Een jongen en een meisje gaan met elkaar naar huis voor een one-night-stand. In plaats van te vrijen, beginnen ze met elkaar te praten en komen zo geen centimeter dichterbij elkaar."

De teksten van Willems zijn scherp, humoristisch, gevat. Als het meisje aanstalten maakt om hem te kussen moet de jongen plotseling naar de wc. Terwijl hij de kamer uit is maakt zij het vast gezellig met het plaatsen van een cactus die ze in haar boodschappentas heeft meegenomen. Hoe toevallig is het dat de twee elkaar hebben ontmoet? De twee wonen tenslotte tegenover elkaar in twee spiegelbeeldige flats en kunnen elkaar vanuit het raam zien en bespieden. Tot het einde toe blijft onduidelijk wie het initiatief genomen heeft tot deze ontmoeting. Steeds opnieuw doen ze pogingen nader tot elkaar te komen maar elke poging mislukt.

De voorstelling, oorspronkelijk voor het theater gemaakt en vorig najaar eerder door Festes opgevoerd, wordt nu gespeeld in een sousterrain onder galerie Dek 22. Een spannende kale ruimte waar allerlei spullen liggen opgeslagen. Paspoppen, schilderijen, stoelen. Een gedeelte is leeggemaakt en daar wordt de voorstelling in tl-licht gespeeld. Een passende setting voor het rock&rolltheater dat Jibbe Willems nastreeft.

De twee spelers spelen de voorstelling dicht op het publiek en dat vergroot de beklemming die van het stuk uitgaat. Soms kan het spel ruiger, ruwer en scherper maar de bedoeling van het stuk komt over het voetlicht. Juist in de stiltes is het spel het meest intens. Mooie beelden verbeelden de hopeloosheid van de relatie. Zoals wanneer de jongen geheel in zichzelf gekeerd aan het dansen is terwijl het meisje voor op de vloer zit te wachten tot er iets gebeurd. Er wordt aan elkaar getrokken, het meisje wordt over de vloer gesleurd en speelt voor hond. maar hoezeer de twee karakters ook proberen hun relatie kloppend te maken. Het wil maar niet lukken. Dan gaat de voordeurbel.

Roest van Festes is vanavond nog te zien in Dek 22 en ook nog in Leiden en in Arnhem. Kijk voor de speellijst op www.festes.nl

donderdag, februari 10, 2011

Studium Generale: Ingelast programma


Een mooi ingelast programma bij Studium Generale Rotterdam gisteren tussen de middag. Over de Opstand in de Arabische wereld. Met Bertus Hendriks, Ko Colijn, Henri Beunders en Dick Douwes. Het werd niet echt een debat, daarvoor spraken de vier sprekers te lang en was de tijd te kort, maar het programma gaf toch in het kort een mooi inzicht in de gebeurtenissen aldaar. Een echte Egyptenaar aan de debattafel was mooi geweest, maar het programma werd in zeer korte tijd georganiseerd. Dat was niet meer gelukt, maar ondanks dat een goed programma dat je aan het denken zette. Is er een icoon nodig om een revolutie te doen slagen? Of is er ergens achter de schermen iemand die aan de touwtjes trekt en plotseling als een duiveltje uit een doosje tevoorschijn komt zoals in Iran met de Ayatolly Khomeiny? Niemand die het nu nog weet. De toekomst zal het ons leren.

woensdag, februari 09, 2011

Rita Suszek: Je budu



Een nagekomen gedicht ter ere van Gedichtendag. De Poolse studente Rita Suszek leest haar gedicht Je budu.

maandag, februari 07, 2011

OT: On Wings of Art II

Foto Maarten Evenhuis
In 1987 maakt Gerrit Timmers al een voorstelling met de titel On Wings of Art. Bijna vijfentwintig jaar geleden dus en ik herinner me er weinig van behalve dat de voorstelling werd gespeeld in een speciaal ontworpen en gebouwde houten villa ontworpen door Rem Koolhaas en Kees Christiaanse, en dat het ging over twee mislukte kunstenaars die met elkaar in discussie gingen over Absolute Kunst. Nu is er dus een deel 2 dat niets met deel 1 te maken heeft behalve dat het opnieuw over kunst gaat.

En hoe? In de voorstelling wordt de toeschouwer zelf aan het werk gezet. Hij moet tekenen, scheuren, knippen en plakken onder leiding van Nini, een kunstenaar die in zijn levensonderhoud voorziet door les te geven. Ondertussen vertelt de dromer Nini ons zijn geschiedenis en zijn verhalen. Hij is een volwassen man die altijd kind is gebleven en vol verwondering de wereld inkijkt, naar de stad om hem heen. Met behulp van poppenspel en videoprojectie worden de verhalen en dromen van Nini getoond, zoals het verhaal van de dag waarop zijn vader verdween.

Het is te zien dat Gerrit Timmers met veel plezier aan deze voorstelling heeft gewerkt. Schilderijen gemaakt, de verhalen verzonnen die hij nu met veel plezier aan zijn publiek vertelt. Met een zwarte pruik en een ronde zwarte bril ziet hij er tegelijk komisch en tragisch uit. Een oudere man met de ziel van een klein kind. Hij wordt voor de bijrollen ondersteund door Romana Vrede die een korte performance doet als de strenge leraar (met snor) die zijn leerlingen vertelt over de baksteen als basis van alle bouwkunst.

Het is een kleine en simpele voorstelling waar onder de oppervlakte verborgen een arsenaal aan ideeën en beelden ligt. Gaat dat zien!

Nog te zien t/m 27 februari in het OT Theater aan de Mullerpier. Meer informatie: www.ot-rotterdam.nl

zondag, februari 06, 2011

Rotterdam Film Course: Wu Xia

Voor het eerst sinds jaren ga ik weer eens naar de Rotterdam Film Course een activiteit van het Rotterdamse Filmfestival dat in volle gang is. Ditmaal is het thema Wu Xia ofwel Martial Arts ofwel (in goed Nederlands) Krijgskunst. De korte filmcursus gaat ditmaal de Chinese vechtfilm, van Bruce Lee in de zeventiger jaren van de twintigste eeuw tot Kill Bill en de acceptatie van dit soort films bij het meer elitaire filmhuispubliek. Dat alles volgens Jan Salden, docent filmtheorie en geschiedenis op de Academie van Beeldende Kunsten Maastricht, die de inleiding verzorgt. Hij begint zijn verhaal met zich te excuseren voor het feit dat hij tijdens het geven van zijn lezing voortdurend heen en weer zal lopen. Maar hij kan niet anders. Verder zegt hij dat de lezing anderhalf uur zal duren en even schrik ik, want dat lijkt me nogal langdurig. Maar gelukkig is mijn vrees ongegrond. De lezing wordt geïllustreerd met een groot aantal filmfragmenten en is zeer onderhoudend. Het gaat over filosofie en sociale achtergrond van het genre en de ontwikkeling door de jaren heen. Daarna zien we 's middags twee films, Killer Clans uit 1972 en een recente film, Reign of Assassins uit 2010. Ik ben omringd door een groot aantal HBO-studenten, die deze cursus waarschijnlijk voor hun studie moeten volgen. Ik heb wel het idee dat de Film Course minder diepgravend is dan de vorige keer dat ik hem bijwoonde. Toen was er een reader en waren er meerdere (in ieder geval twee) lezingen.

De eerste film, Killer Clans, is een tamelijk ingewikkeld en moeilijk na te vertellen epos over vriendschap, trouw en verraad. Iedereen misleidt iedereen en tegelijk is een aantal vrienden elkaar tot in de dood trouw en opofferingsgezind. Achteraf hoor ik diverse studenten klagen dat ze in slaap vielen, maar ik heb me goed geamuseerd met deze onwaarschijnlijke geschiedenis. Aan het begin van de film krijgt een huurmoordenaar opdracht om Uncle te vermoorden. Deze man blijkt in de loop van het verhaal de goedheid zelve, goede vrienden blijken schurken, de moordenaar wordt verliefd op zijn dochter en uiteindelijk eindigen alle verwikkelingen in een happy end waarbij de moordenaar zijn zwaard aflegt en er met de dochter vandoor gaat.

De tweede film, Reign of Assassins, begint ermee dat iemand, de meesteres van het waterscheidend zwaard, Drizzle, haar zwaard aflegt, zichzelf een nieuw gezicht laat aanmeten, en een nieuw leven begint als stoffenverkoopster. Maar haar verleden achtervolgt haar. Bij een bezoek aan de bank wordt een overval gepleegd en om haar man te beschermen moet ze ingrijpen en zo wordt haar identiteit bekend. Ook hier is er een onderliggend thema van liefde, eer, verraad en trouw maar beter uitgewerkt en met meer oog voor de karaktertekening dan in de eerste film. Alles draait om de twee helften van het lichaam van de buddah Bodhi, die lang geleden van China naar India vertrok. Wie de beide helften van zijn ontzielde lichaam bezit is meester van de krijgskunst. Zijn lichaam heeft relikwie-achtige trekken, want aan het lichaam worden magische krachten toegekend.

Een prachtig gefilmd verhaal met de al even prachtige Michelle Yeoh in de hoofdrol, bekend van Crouching Tiger, Hidden Dragon en Tomorrow Never Dies. Ook Michelle Yeoh zelf heeft ooit een andere identiteit aangenomen, zij heette oorspronkelijk Yang Zi Chong.

zaterdag, februari 05, 2011

woensdag, februari 02, 2011

Zoals het vallen van de nacht jou de glinstering in je ogen ontneemt


Nog een gedicht opgenomen voor Gedichtendag. Medewerkster van de Rotterdam School of Management Miriam Stikkelorum leest haar gedicht Zoals het vallen van de nacht you de glinstering in de ogen ontneemt.

Hokusai

In Leiden is een tentoonstelling te zien van Hokusai, de Japanse graficus die nog het meest beroemd is door zijn prent van een grote golf. Ik hou van het werk van Hokusai, misschien toch gauw eens gaan.

dinsdag, februari 01, 2011

VPRO Filmnacht: Lola Kite

Tijdens de vpro-filmnacht op donderdag 27 januari zien we vier films, twee korte en twee lange, waaronder de grappige Les Amours Imaginaires (een relatiekomedie van Canadees wonderkind Xavier Dolan die zelf één van de hoofdrollen speelt) en de indrukwekkende film 127 hours van Danny Boyle over een man die 127 uur met zijn arm vast blijft zitten onder een rotsblok tijdens een tocht door de Blue John-canyon in Utah in Noord-Amerika. Ook zien we twee bands, Balthazar uit België en Lola Kite (zie foto).