zaterdag, december 28, 2013

Marja's Kerstdiner


Omdat we niet alleen met ons vieren Kerst willen vieren gaan we op eerste Kerstdag naar De Bakkerij aan de Bergweg, naar Marja's Kerstdiner. Een voorstelling met drie-gangen-diner wordt ons beloofd door de flyer. Als we aankomen worden onze jassen aangenomen en worden we geplaatst aan een tafel voor acht personen waaraan reeds twee dames hebben plaatsgenomen. We maken kennis en wachten af wat ons te wachten staat. Nog een stel voegt zich bij ons en op het laatste nippertje nog een Engelsman. Die gelukkig wel Nederlands spreekt want het programma van de avond is in het Nederlands.

Na een half uurtje treedt Marja binnen in een roze winterjas. Een man in travestie, dat is Marja. Ze wordt gespeeld door cabaretier Art-Jan de Vries die met deze rol de persoonlijkheidsprijs heeft gewonnen tijdens Camaretten, de jaarlijkse cabaretwedstrijd. Een jongere Margreet Dolman, want daar doet ze me aan denken. De hele avond worden we door haar beziggehouden met korte conferences over haar menselijkheid, ook het karakter van haar personage doet denken aan Margreet Dolman, met een polonaise over de Bergweg, met een knutselwerkje, een loterij en liedjes. Halverwege de avond duikt ook nog haar echtgenoot op, zeebonk kapitein Sterling, gespeeld door Jack Kerklaan. Tussendoor worden door vrijwilligers de drie gangen geserveerd, een eenvoudige maaltijd, tomatensoep, stamppot en een toetje.

Hoogtepunten van de avond zijn de polonaise over de Bergweg waarvoor het verkeer moet stoppen en het slot, de levende Kerststal met als dieren, wijzen uit het Oosten, en als baby Jezus de winnaars van de loterij. Marja, verkleed als Maria, leest haar eigen versie van het Kerstverhaal. Tijdens dit laatste gedeelte van de dinershow wordt de directeur van De Bakkerij, Maarten Bakker, naar voren geroepen om, de Kerstgedachte indachtig, iets aardigs te zeggen over zijn partner, die zowel zakelijk als in het dagelijks leven zijn partner is. Daardoor zijn we getuige van een heus huwelijksaanzoek op de planken van het theater.

Een romantisch einde van een geslaagd avondje uit.

vrijdag, december 27, 2013

Ro Theater: Lang en gelukkig


Het is traditie om elk jaar met onze twee inmiddels volwassen dochters naar de Kerstvoorstelling van het Ro Theater te gaan, maar soms lopen we er wel eens eentje mis. Dat was het geval bij Lang en Gelukkig, de succesvoorstelling van een aantal jaren geleden. Dit jaar is er een herkansing. Het Ro Theater herneemt de voorstelling, wellicht uit bezuinigingsoverwegingen, maar dat mag de pret niet drukken. Ondertussen hadden we de film al gezien en van horen zeggen al meegekregen dat de theaterversie nog beter is. Dat blijkt het geval. In de bioscoop mis je de reacties van het publiek en het applaus tussendoor.

Moet ik nog iets zeggen over het verhaal? Dat is een vrolijke mengeling van diverse sprookjes, Roodkapje, Assepoester, Klein Duimpje. Roodkapje wordt verliefd op de wolf die niet zo gemeen blijkt als haar moeder haar altijd heeft verteld, en Assepoester wordt gelukkig met Knoop, de huisknecht van wijlen haar vader. De boze stiefmoeder vindt haar geluk bij de fee die Assepoester van jurk en koets heeft voorzien.

Veel grappen over de hoofden van de kleine kinderen heen (die bij de première overigens opvallend afwezig waren, het leeuwendeel van het publiek was volwassen) maar al met al een feest voor jong en oud met veel zang en dans op bekende wijsjes. Een avondje lekker schmieren voor de acteurs zonder dat het voor het publiek vervelend wordt. Gijs Naber en Remko Vrijdag stelen absoluut de show als de twee gemene dochters Paris en Hilton van de gemene stiefmoeder Irma Zonderboezem, een travestierol van Arjan Ederveen.

Blij dat we deze voorstelling alsnog konden zien.

donderdag, december 26, 2013

Peter Buwalda: Bonita Avenue


Deze dikke pil krijg ik te leen, aanbevolen door een vriend met dezelfde voornaam als de auteur. Een ingenieus gecomponeerde roman. Het verhaal wordt verteld door de drie hoofdpersonen, de rector magnificus Siem Sigerius van de Twente University, de fotograaf Aaron Bever en de dochter van de rector, Joni, die zichzelf later Joy zal noemen. De verhalen van de mannen worden in de tweede persoon verteld, het verhaal van Joni in de eerste persoon. Er wordt heen en weer gesprongen in tijd en ruimte.

We starten met de ontmoeting tussen Aaron en Siem als deze twee elkaar voor de eerste keer ontmoeten bij de rector thuis. Beide mannen zijn 'echte mannen', judoka's, vechters. Aan het einde van het eerste hoofdstuk komen we uit de mond van zijn echtgenote te weten dat Siem Sigerius dood is, al tien jaar. Het duurt tot het einde van het boek voordat de schrijver onthult hoe dit gebeurd is en wat de aanleiding er toe is.

Maar het verhaal komt op gang in het tweede hoofdstuk als Siem tijdens een werkbezoek in Japan het vermoeden krijgt dat zijn dochter naakt poseert op een pornosite. Een geweldige vondst van de schrijver, deze plotwending. Een mooi dilemma. Want hoe vraag je aan je dochter of zij inderdaad het model is dat jij hebt gezien? Daarmee geef je als vader al toe dat je pornosites bezoekt en ten tweede: wat doe je als het antwoord van je dochter positief is?

Naast een ongelooflijk spannend verhaal dat je voortdurend op het puntje van je stoel houdt omdat je wilt weten wat er nu weer staat te gebeuren, zijn er ook prachtig beschreven scènes zoals een gevecht op leven en dood tussen vader en zoon, en de vlucht van Siem Sigerius zonder kleren door nachtelijk Enschede op de avond van een belangrijke voetbalwedstrijd. Daarbij komt nog de soepele stijl waarmee alles verteld wordt.

Eén van de recensenten op het schutblad noemt Bonita Avenue een Amerikaans boek. Dat is het. Het is het soort boek als The Secret History van Donna Tartt. Vlot geschreven, of tenminste zo lijkt het want wie weet hoe lang Buwalda over het boek gedaan heeft, leest het als een sneltrein. Op weg naar de ontknoping die uiteindelijk toch nog een aantal verrassingen voor de lezer in petto heeft.

vrijdag, november 22, 2013

Nederlandse Opera: Götterdämmerung

Eens in het jaar of waarschijnlijk minder ga ik met mijn vriend Peter naar een opera. Meestal in het Muziektheater te Amsterdam, ooit gingen we een keer naar Antwerpen om Lohengrin te zien. Ditmaal weer een Wagner, de Götterdämmerung. Een lange zit van ongeveer vijf uur, van half zes tot elf uur. Op het tweede balkon toch wel een beetje opgevouwen zittend, met redelijk goed zicht op het podium. In sommige scènes is weinig rekening gehouden met onze zichtlijnen maar voor vijftien euro exclusief de verzendkosten is er weinig reden om te klagen. Want het is me een geweldige voorstelling.

Na de vorige voorstelling die we samen zagen uit 2010, A Dog's Heart, had ik niet verwacht ook deze opera zo mooi zou zijn. Maar nadat we in de eerste pauze tegen elkaar zeggen dat het ditmaal redelijk sober is vormgegeven, breekt daarna pas het echte vormgevingsgeweld los, met vuur, met neon, een openschuivende vloer, een heel leger figuranten en alles omlijst door prachtige muziek met Hartmut Haenchen als dirigent.

Vooral de schurk, Hagen, gespeeld door Kurt Rydl met blote behaarde borst en zwarte bretels, is indrukwekkend, maar ook Catherine Foster in vlammend rood gekleed als Brünnhilde zingt de sterren van de brandende hemel van Walhalla.

Volgens Kurt Rydl de mooiste Götterdämmerung aller tijden, hij zou gelijk kunnen hebben. Prachtig.

maandag, november 18, 2013

Wunderbaum: Hospital


Na de herneming van Rail Gourmet zie ik de week er na Hospital van Wunderbaum. Een onderdeel van de serie voorstellingen The New Forest, een serie over actuele onderwerpen waar Wunderbaum zich de komende jaren mee wil bezighouden. Hospital maakt bij de Nederlandse première tevens deel uit van de manifestatie Who cares? over de zorg in Nederland.

Na een heftige chaotische beginscène waarin Maartje Remmers een plastic babypop baart terwijl ze zelf de bevalling filmt gaan we verder met de medische geschiedenis van één van de acteurs van LAPD, John Malpede. Vanaf zijn geboorte in 1945 tot aan zijn dood in de toekomst in 2033. Zo lang hij gezond is gaat het goed maar als hij bij een bezoek aan Amsterdam iets aan zijn ogen krijgt en geopereerd moet worden, komt hij in een Kafka-eske situatie terecht met zorgverzekeraars, advocaten, ziekenhuizen en doktoren. We krijgen een gespeelde versie van het vroegere vara-programma Ook dat nog te zien, in het begin erg grappig maar op den duur helaas te lang.

De acteurs roeren heel veel aan zonder duidelijke stellingname, zonder oplossingen. Ze roepen tegen het publiek, stellen zaken aan de kaak, juichen over Obamacare tot ze tot de conclusie dat van dat stelsel ook niet veel terecht is gekomen. Het lijkt de terugkeer van het vormingstheater. De geacteerde scènes  zijn krachtig maar daarvan zijn er helaas veel te weinig.

Op een derde van de voorstelling verlaat een teleurgestelde bezoeker in onze rij de zaal. Ook ik sta dikwijls op het punt de zaal te verlaten maar blijf toch benieuwd of er toch nog iets bijzonders gaat gebeuren. Dat is niet het geval. Dit is een voorstelling in de stijl van Wunderbaum zoals we die kennen van Looking for Paul maar daar was de rol van Maartje Remmers overduidelijk een bedacht personage dat zich ergert aan Kabouter Buttplug voor haar raam. Hier ontbreekt de afstand, de reflectie op het onderwerp. Daardoor raakt de voorstelling je niet. De dood van John Malpede is noch droevig noch grappig.

Wat mij betreft een mislukt experiment. Het applaus van het publiek was matig, niet zoals ik bij voorstellingen van Wunderbaum gewend ben. Zeker niet bij een Nederlandse première.

maandag, november 11, 2013

Wunderbaum: Rail Gourmet

Gabriëlle werkt op station Brussel in de Rail Gourmet waar ze maaltijden klaarmaakt voor reizigers die per Thalys en Eurostar van daar vertrekken. Ook schrijft ze brieven. Aan haar collega's, zoals Ahmed die zich moet verantwoorden voor het feit dat hij niet drinkt tijdens een borrel. Aan collega's aan wie ze een hekel heeft. En aan Robert, de man die haar geïnterviewd heeft over geluk en op wie ze verliefd is geworden. Want waar liefde is is geluk, zegt een Pools spreekwoord.

Wine Dierickx speelt Gabriëlle in het eerste en meest verrassende deel van het drieluik Rail Gourmet van theatergroep Wunderbaum. Op een schitterende locatie, de oude bioscoop Kriterion bovenin restaurant Engels waar ik denk ik bijna dertig jaar niet geweest was. Met nog steeds een prachtig uitzicht op Rotterdam, maar ook dat is in dertig jaar behoorlijk veranderd.

De voorstelling begint met Gabriëlle die een drumstel neerzet, een basgitaar en een keyboard, en moet daarvoor door een klein deurtje in de zijkant van het decor. Onderwijl vertelt ze over haar werk, over haar brieven en begint haar brieven te reciteren. Na een poosje komt de muzikant op, Jens Bouttery, gekleed in het zelfde shirt en rokje. Wat natuurlijk een lach oplevert. Wine vecht met hem, zingt een Yoko Ono-achtig lied over haar liefde voor Robert, doet een dans. Daardoor is dit eerste deel afwisselend, dynamisch en voortdurend prikkelend.

Het tweede deel is een telefonische dialoog tussen eerdergenoemde Robert (Walter Bart) en zijn vrouw Rebecca (Becky, Maartje Remmers). Zij is een succesvol politicus in de Eurostar op weg naar Straatsburg. Dit deel staat in de traditie Dodendans, Who's afraid of Virginia Woolf en Scènes uit een huwelijk. Goed en degelijk gespeeld maar nogal traditioneel dus.

Het laatste deel speelt in de cabine van de Eurostar. Na een vertraging door een aanrijding met een persoon neemt Becky plaats in de cabine van de machinist (Matijs Jansen) en daar ontspint zich een dialoog tussen de twee die eindigt in een gefilmde liefdesscène. Vooral dit laatste deel duurt erg lang.

Wunderbaum had wat mij betreft wel wat mogen schrappen uit de mooie tekst van Annelies Verbeke om het tempo in de voorstelling op te voeren. De trein die energiek vertrekt in het eerste deel met Wiene Dierickx lijkt gedurende de duur van de voorstelling langzaam tot stilstand te komen waardoor het publiek enigszins in slaap sukkelt. De TGV eindigt als boemeltrein.

maandag, november 04, 2013

Graeme Simsion: Het Rosie Project

Het feelgood-boek van 2013 wordt Het Rosie Project genoemd en dat is het ook. Niet bepaald een boek dat ik zelf gauw zou uitkiezen in de boekwinkel. Onderwerp is de innemende hoofdpersoon, Don Tillman, briljant geneticus, autist, op zoek naar een levenspartner. Om dit doel te bereiken heeft hij een zestien pagina's tellende vragenlijst opgesteld. Zijn vriend en collega Gene helpt hem om zijn doel te bereiken en die stuurt Rosie op hem af. 

Volgens de vragenlijst van Don is ze totaal ongeschikt als partner, maar hij wil haar als geneticus graag helpen haar biologische vader te vinden. Naar verwachting raken Don en Rosie tijdens de zoektocht die hen zelfs naar New York leidt, steeds meer geïnteresseerd in elkaar. Zoals in een boek van Jane Austen vraag je je af of ze elkaar zullen vinden en of ze de ware voor elkaar zijn. Tegelijk is er de spanning van of ze de echte vader van Rosie kunnen opsporen.

Juist de onhandigheid van Don maakt hem zo charmant en er zijn hilarische slapsticksènes zoals het Jas-incident in het restaurant waarbij Don slaags raakt met de beveiligingsdienst van een chic restaurant waar hij een tafel heeft gereserveerd door het reserveringssysteem te hacken en zich voor te doen als iemand anders. Er is een ontsnapping langs een regenpijp en een mislukte date met de perfecte huwelijkskandidaat, een ballroomdanskampioene.

De ontknoping zal ik natuurlijk niet verraden, vindt Rosie wel of niet haar vader, vinden ze wel of niet elkaar, maar het is in ieder geval een geweldig grappig en spannend boek. Maar zonder een happy end  zou dit boek natuurlijk geen feelgood-book zijn.

Borgman


Een nieuwe Alex van Warmerdam is altijd een reden voor een bezoek aan de bioscoop. Met uitzondering van De Jurk heb ik vanaf de eerste film, Abel, alle films van Van Warmerdam in de bioscoop gezien. Een traditie die voortgezet moet worden. Borgman is zijn achtste film.

Een zwerver wordt uit zijn hol onder de grond verjaagd door drie mannen met geweren. Vervolgens zien we hem aanbellen bij diverse villa's op zoek naar een plek om een bad te nemen. Overal wordt hij geweigerd tot hij bij een huis aankomt waar een man open doet. De zwerver, Camiel Borgman, beweert dat hij de vrouw des huizes kent, zij zou hem ooit verpleegd hebben. Dit leidt tot verwarring bij de man. De vrouw ontkent. De man slaat Borgman buitenproportioneel in elkaar voor de deur van het huis. De vrouw voelt zich schuldig en laat Borgman stiekem overnachten in het tuinhuis.

Borgman dringt zich binnen in de villa van het gezin bestaande uit man Richard, vrouw Marina, hun drie jonge kinderen en de Deense au-pair Stine. Hij wordt bijgestaan in zijn plannen met het gezin door twee mannen, Ludwig en Pascal, en twee vrouwen, Brenda en Ilonka.

Er zijn absurde moorden die op de lachspieren werken en er zijn griezelige horror-achtige scènes. Zo worden drie mensen met hun hoofd in een emmer met betonmortel verborgen onder de oppervlakte van het water van een kanaal. Hier en daar deed het me denken aan een Polanski-film. Borgman heeft iets duivels.

Al met al is het een wonderlijk verhaal dat het midden houdt tussen een thriller en een horror-film, zonder al te duidelijke structuur en met een verwarrend open einde. Er is veel absurd geweld en voor een film van Van Warmerdam weinig seks, hoewel de suggestie van erotiek voortdurend aanwezig is. De aanwezigheid van Borgman leidt tot veel agressie tussen de personen die hem omringen. Maar wat precies zijn bedoelingen zijn blijft tot het einde toe onduidelijk.

woensdag, oktober 30, 2013

Aimée

Een mooi romantisch verhaal over een onmogelijke liefde tussen twee vrouwen in nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog in Berlijn. Dat is Aimée van theatergroep Novem. Met zelfs een soortement van happy end.

Marina Meijers speelt de rol van Lily Wust als een enigszins verwarde vrouw die wordt ondervraagd. Door een man. Wie de man is blijft tot het einde tamelijk onduidelijk. Waarom wordt ze ondervraagd over haar verleden? Is hij een dokter, een psychiater, een rechter, een aanklager, een advokaat? Nadat Lily iets heeft verteld wordt een herinnering van haar gespeeld. Ze is een ongelukkig getrouwde vrouw. Ze houdt niet van haar man. Hij is weg naar het front en terwijl hij weg is deelt ze het bed met diverse minnaars zonder daar echt plezier aan te beleven. Tot ze Felice ontmoet. Bij een concert, de negende van Beethoven, komt ze in contact met een groep vrouwen en valt voor één van hen. Felice Schragenheim, die ze Jaguar noemt. Felice geeft aan Lily de koosnaam Aimée.

Een lesbische liefde in Hitler-Duitsland, tussen een arische moeder met kinderen en een jodin, dat kan niet goed aflopen. Dat doet het ook niet. Het verhaal was al een boek (van Erica Fischer) en een film, mooi bewerkt door Hannah de Leeuwe. Jammer is dat niet alle spelers even goed zijn en dat daardoor de aandacht toch wordt afgeleid van het spannende verhaal. Daardoor ga ik toch meer als regisseur dan als toeschouwer kijken en vallen me allerlei onvolkomenheden op. Zo wordt bij het bezoek van de echtgenoot Lily Marleen gespeeld. Een lied over eeuwige trouw, niet bepaald van toepassing op de situatie van Lily en haar man Günther.

Het einde vind ik nogal zoet en daardoor minder geslaagd. In de hemel vinden Aimée en Jaguar elkaar uiteindelijk toch weer terug. Dit einde had van mij weggelaten mogen worden. Want hierdoor krijgt de ondervrager tenslotte toch de rol van bewaker van de hemelpoort. Het mysterie rondom de ondervrager had wat mij betreft mogen blijven bestaan. Het stuk zou dan eindigen met een mijns inziens mooier open einde.

maandag, oktober 28, 2013

Het Vermoeden: Kunstroute

Het Vermoeden: Kunstroute: Tijdens de Kunstroute Kralingen/Crooswijk spelen we een klein voorproefje van Philip Glass koopt een brood bij Utopia in Hal 3 aan de Watertorenweg.

Lees meer op het weblog van Het Vermoeden

zondag, oktober 27, 2013

Zonder kaartje

De vrouw met de droevige ogen heeft geen kaartje. Met een hoge klagerige stem vertelt ze haar probleem aan iemand aan de andere kant van de lijn. Dat ze nu niet kan komen. Ze moet er in Meppel uit. Ja, de vorige keer vonden ze het wel goed. Toen kon ze gewoon doorreizen. Maar haar kaartje is niet goed. De conducteur heeft gezegd dat ze er in Meppel uit moet. Anders moet ze 35 euro betalen. Ja, ze had het wel eens eerder gedaan. Dit. Toen vonden ze het goed. Nu niet. Ze bedankt de persoon aan de andere kant van de lijn. Nee, zij kan nu niet komen. Ze wenst de ander veel plezier vandaag en hangt op.  

Clean

Hij staat aan de overkant op het andere perron. Een tengere jongen met een grote weekendtas. Verward haar. Donkere kleding. Het is vroeg in de ochtend. Een regenachtige dag op station Rotterdam Alexander. De jongen praat in een mobiele telefoon. Ondanks de afstand tussen ons beiden kan ik hem bijna woordelijk verstaan.

"Laat me nu eens uitpraten."
...
"Laat me nu eens uitpraten."
...
"Laat me nu eens uitpraten."
...
"Ik zeg je toch dat ik drugsvrij ben."
...
"Ze hebben gezegd dat ik altijd terug mag komen."
...
"Ik wil graag contact met je houden."
...
"Laat me nu eens uitpraten."
...
"Nee, ik kan er nu niet voor zorgen, dus die gaat naar het dierenasiel."
...
"Laat me nu eens uitpraten."
...
"ik ga werk zoeken."
...
"Dat beloof ik je."

Driftig beent hij heen en weer over het perron. Luid pratend. Tot de trein arriveert die hem aan mijn blikveld ontrekt. Als de trein weer vertrokken is staat hij er nog steeds. Niet ingestapt. Niet langer in gesprek. Dan arriveert mijn trein aan mijn kant van het perron. Ik stap in.

vrijdag, oktober 25, 2013

De Keuze #8: The Humans


The Humans van Alexandre Singh is het sluitstuk van mijn serie bezoeken aan Festival De Keuze. Het is een echte klapper. Een groots opgezette muziektheatervoorstelling in het Engels over het ontstaan van de mensheid. Twee goden, een vrouwelijke Dionysische en een mannelijke Appolonische, maken in opdracht van de mysterieuze Vox Dei een aantal wezens, mensen. Dat doen ze met behulp van twee hulpjes, eveneens vrouwelijk en mannelijk, hun kinderen Pantalingua en Pothole. Rond het gebeuren sluipt een zwarte kat rond die een aantal gebeurtenissen aanstuurt en zelf wel eens Vox Dei zou kunnen zijn.
Een ingenieus opgezet verhaal met allerlei verwijzingen naar mythologie en religie en geweldig gespeeld. Vooral de actrice die Pantalingua speelt, Elizabeth Cadwallader, is buitengewoon indrukwekkend. Ze schakelt moeiteloos van de ene naar de andere emotie, van hard naar zacht, van lief naar vilein. Maar ook haar tegenspeler Sam Crane als Tophole is ontroerend als het enigszins sullige hulpje van halfgod Charles Ray. En haar moeder, een zwijgende rol van choreografe Fiora Sans als een dansend en poepend konijn die zich met gebarentaal uitdrukt, is razend knap en komisch tegelijk.

Soms lastig te volgen vanwege het rappe Engels blijft het een oogverblindend spektakel met maskerspel, muziek en beweging. Mooi einde van het festival deze voorstelling van Alexandre Singh.

maandag, september 30, 2013

Battle of the Bands: Three/Third XL en The Brazilian Wax Effect op weg naar de finale

Om acht uur het Erasmus Paviljoen nog maar half gevuld. Niet echt druk. De eerste band is net klaar met de soundcheck en klaar om op te treden. Ard van Kooten , de gastheer van deze avond introduceert de jury en de eerste band van de avond, Mainline 55. Vier jonge jongens die muziek spelen uit een tijd ver voor hun geboorte . Fifties muziek gespeeld door studenten geboren in de jaren negentig. Muziek van Johnny Cash , Elvis Presley en Hank Williams. Ik had ze een keer gezien toen ze net waren begonnen en ze zijn behoorlijk gegroeid. Ze rocken er lekker op los. 

Meer mensen lopen binnen en de menigte groeit aan tot ongeveer honderd. Three/Third XL is de tweede band. Ze spelen veel soul en funk, onder andere Aretha Franklin en The Pointer Sisters. Drie zangeressen, alle drie zussen . De eerste letters van hun voornamen spellen ABC, Arianne , Bernice en Céline . Met een zeskoppige band vullen ze bijna het volledige podium. De technici hebben wat moeite om de stemmen boven de muziek uit te krijgen, maar desondanks lukt het hun om een geïnspireerde prestatie te leveren.

Angie and the Billie Jeans komt uit Utrecht, van de Faculteit der Sociale Wetenschappen. Twee zangeressen, blond en bruin, een mannelijke zanger/gitarist plus een band die net een beetje kleiner is dan de vorige. Zoals de naam van de band al doet vermoeden spelen ze een mix tussen rock en soul. Ze hebben een piepklein groepje fans meegenomen uit Utrecht, maar het publiek is aardig voor alle bands. Ze juichen en applaudisseren voor iedereen en geven daardoor elke band een goede reden om een uitstekende prestatie te leveren.

Het is donderdag de 27 september in het Erasmus Paviljoen. Op deze eerste avond van de Battle of the Bands ben ik de stagemanager. Om zeker te zijn dat de bands niet te lang spelen moet ik ze indien nodig van het podium schoppen. Het is een gemakkelijke taak , omdat de meeste bands een set spelen van precies gelijke lengte als de tijd die hen is toebedeeld. Alleen de vierde band, met de prikkelende naam The Brazilian Wax Effect, heeft een lijst met nummers die veel te lang voor slechts een half uur. Na drie nummers zijn ze halverwege en hebben ze nog zes te gaan. Maar na een korte waarschuwing van mij eindigen ze hun set binnen de tijd met een punky vertolking van Twist and Shout. Ze begonnen met Hey Mickey van Tony Basil en met dat nummer zetten ze de toon voor hun optreden. Vijf brutale meisjes in zwarte korte jurkjes met kleurrijke panties in vijf verschillende kleuren. Ik hou van hen en vind het jammer dat ik ze moet stoppen .

Last but not least speelt de band van studentenvereniging Laurentius, The Mad Show. Ze spelen een verrassende mix van medleys. Overschakelend van Nederlands naar Engels en weer terug , van oud naar nieuw en van pop tot funk. Ze moeten het jammer genoeg doen zonder hun bassist en daarom speelt de keyboard speler ook de baslijnen. Dat lijkt het plezier voor beide zangers, mannelijk en vrouwelijk, niet te bederven. Lastiger is het dat ze hun fans niet hebben meegebracht vanwege een "disputenavond " in sociëteit Laurentius. Als alle leden van de studentenvereniging aanwezig waren geweest hadden ze gemakkelijk de publieksprijs kunnen hebben.

Maar zoals bovengenoemd is er ook een jury, bestaande uit Daisy Cools, Mark Snijders en Eugene Lont. Alle drie alumni van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zij hebben de moeilijke taak te beoordelen wie er naar de finale gaan op 31 oktober. Maar het publiek heeft ook een stem. Aan het eind van de avond, als The Mad Show hun laatste nummer hebben gespeeld, worden de winnaars bekend gemaakt door Eugene. Three/Third XL is favoriet van de jury. Het publiek kiest voor de punkmeisjes van The Brazilian Wax Effect.

De volgende editie is aanstaande donderdag in het Erasmus Paviljoen: Meer informatie

Battle of the bands
Donderdag 27 september, Erasmus Paviljoen 
Met : Mainline 55, Three Third XL, Angie en de Billie Jeans, Brazilian Wax Effect, The Mad Show
Organisatie: Erasmus School of Economics, Xplo Music & Events en SG Erasmus.

zondag, september 29, 2013

De Keuze #7: Give me back my broken night


Een nachtwandeling door het centrum van Rotterdam. Onder leiding van Paul, een sympathieke Engelsman, wandelen we over de Lijnbaan. Een plaats waar ik niet vaak 's nachts loop. Het verbaast me hoeveel mensen er toch nog rondlopen terwijl alle winkels dicht zijn.

Give me back my broken night is experiment en daarom net zo sympathiek als onze gids. Een voorstelling over een mogelijke toekomst van Rotterdam. De wandeling bestaat uit verschillende delen. Eerst komen we samen in de educatieve ruimte van de schouwburg. Daar worden we in twee groepen verdeeld, de paarse en de gele groep. We krijgen een mp3-speler die we in onze zak moeten steken en dan gaan we naar buiten. De gele groep eerst onder leiding van Duncan gaat eerst. Ik zit in de tweede groep, de paarse, en wij moeten nog even wachten.

Dan gaan wij ook naar buiten en krijgen een korte toespraak op het Schouwburgplein, door Duncan. Hij schetst ons een beeld van de toekomst van dit plein. Achter hem draait een b-boy rond op zijn hoofd. Dan gaan we op pad. Paul neemt ons mee naar de Lijnbaan en schetst net zoals Duncan even eerder een toekomstbeeld van de Lijnbaan. Een groene Lijnbaan zonder winkels.

Dan moeten we onze mp3-spelers inschakelen en gaan we met een soundtrack op pad. Begeleid door synthesizermuziek vertelt een stem over Rotterdam in 2113, honderd jaar later. We lopen over de bodem van een moeras tussen vervallen gebouwen. Het is moeilijk dit toekomstbeeld te zien met de tegenwoordige tijd nog volop om je heen.

Het vierde deel van de voorstelling is opnieuw op het Schouwburgplein. Daar mogen we ons eigen toekomstbeeld schetsen, met zijn zevenen. Twee van ons mogen een vel papier vasthouden, een derde krijgt een draagbare beamer omgehangen. Die schijnt op het papier en daarop verschijnt een tekening van wat wij ons voorstellen. Een vijver, terrassen, een groen Schouwburgplein. Als we klaar zijn met fantaseren gaan we terug naar binnen.

Het vijfde en laatste deel van de gebroken nacht vindt tenslotte opnieuw plaats in de educatieve ruimte. Hier worden de toekomstbeelden van beide groepen geprojecteerd op een scherm en gaan we er over in discussie. Of liever, we kunnen elkaar vragen stellen. Echt gediscussieerd wordt er niet.

Al met al geen geweldige voorstelling maar een interessant gedachtenexperiment.

De Keuze #6: Ibsen in one take


Een film en een theaterstuk in één. Een interessant experiment. De regisseur Chong Wang bedacht een verhaallijn over een oude man in een ziekenhuisbed die herinneringen ophaalt aan vroeger. Hij gaf het idee aan de Noorse Oda Fiske en zij knipte stukjes uit de stukken van Henrik Ibsen voor de dialogen. Ze gebruikte daarvoor o.a. Peer Gynt, Spoken, Een poppenhuis en De Meesterbouwer. Het vervolgens gespeelde stuk wordt tijdens het spelen door drie in het zwart geklede mannen gefilmd en boven de set op een groot scherm geprojecteerd.

Wat er op papier erg spannend uitzag viel enigszins tegen. Met name het acteren. De enige die er wat toneelspel betreft echt boven alles uitsprong was de moeder, gespeeld door Fang Li. Sommige scenes zagen er erg wonderschoon uit. Ook de verdubbelingen. De scènewisselingen zonder dat er gesneden werd (one take) of het in close-up tonen van details werkten goed. Maar uiteindelijk bleef de voorstelling teveel hangen in het experiment en werd het nergens echt spannend. Met betere acteurs was het allemaal een stuk indrukwekkender geweest.

De Keuze #5: A piece of work


Hamletmachine
is de titel van een stuk van Heiner Müller. Deze voorstel is gemaakt met behulp van een echte Hamletmachine, een computer. Deze oomputer genereert teksten, met stemmen, drijft een rookmachine aan als de geest van Hamlet's vader verschijnt, speelt muziek en zingt liederen. In het begin werkt dit op de lachspieren. Computerstemmen zonder emotie zeggen de teksten, op een groot scherm verschijnen de teksten met de naam van degene die ze uitspreekt. Ook hebben alle karakters een eigen computerstem. Wat de teksten van Polonius nogal onverstaanbaar maakt, hij heeft een krakerige oudemannenstem gekregen. Eerst krijgen we de teksten volgens de chronologie van het stuk. Dan krijgen we een reeks zinnen die alle met de uitroep 'O' beginnen, wat een erg grappig effect is. 

Lange tijd blijft het fascinerend en net als het enigszins saai en voorspelbaar begint te worden neemt een echte, levende acteur het woord. Dit is Scott Shepherd van de Wooster group. Wat hij zegt verschijnt in eerste instantie op het scherm, later begint hij zelf met allerlei teksten te improviseren. Een begenadigd acteur die met simpele middelen, zijn stem en zijn intonatie, je blijft boeien. Daarna neemt de computer het weer over en aan het einde wordt de voorstelling toch enigszins langdradig en slaapverwekkend.

Hamletmachine vs acteur: de winnaar is tenslotte toch de acteur.

vrijdag, september 27, 2013

De Keuze #4: Vreugdetranen drogen snel

Een tegenvaller, dat is deze voorstelling Vreugdetranen drogen snel van het Rotheater. Ons werd een spektakel beloofd en in zekere zin is het dat ook wel, maar een gemankeerd spektakel. Wie is wat en wat is wie? Waar speelt dit stuk zich af? Als dit soort vragen door je hoofd spelen is er iets niet in de haak met het stuk. 

Zijn het zigeuners die zich door dit zonnebloemenveld bewegen? Maar hoe zit het dan met die vader die scheidsrechter is geweest? Dat klinkt als een oer-Hollands verhaal. Waarom zijn er twee actrices die het meisje spelen waarop de zoon verliefd is en die er met een ander vandoor gaat. Of is dat alleen om die prachtige scène met de bruidsjurk die daardoor dubbel zo lang is.

Lange tijjd wacht ik tot de voorstelling ergens over gaat maar het blijft uiteindelijk een aaneenschakeling van quasi-diepzinnige monologen, grappige scènes zoals het opbrengen van de huwelijkscadeaus en een ontroerend bedoelde sterfscène die niet echt ontroert omdat je geen idee hebt wie er is doodgegaan.

Geweldig talentvolle actrices als Sylvia Poorta en Fania Sorel mogen weer eens uit de kast halen wat ze elke keer uit de kast halen en maken daardoor jammergenoeg geen indruk meer. Het mooiste is uiteindelijk het decor, het prachtige veld met zonnebloemen gemaakt van groene plastic wegwerpflesjes, en de muziek van Beppe Costa. Maar ook die zwerft heen en weer van een Italiaans lied als Non ho l'eta naar zigeunerliedjes, Balkandeuntjes en kletzmer in diverse talen.

Als acteur maakt Herman Gillis nog de meeste indruk met zijn wijsheden en grappen. Met 'All of us are in the gutter but some of us are looking at the stars', een citaat van Oscar Wilde, vat hij het stuk tenslotte zo ongeveer samen. Een stelletje arme sloebers kijkt naar boven naar de sterren en verder gebeurt er niet zo veel.

De Keuze #3: Suddenly everywhere is black with people

Deze indrukwekkende voorstelling Plots is het overal zwart van het volk van Marcelo Evelin/Demolition Inc, doet wat Schwalbe niet deed. Je laten voelen hoe het is in een massa te zijn. Gebaseerd op Massa en Macht van Elias Canetti lees ik in de programmafolder.

Het publiek bevindt zich in een rechthoekige ring aan alle zijden afgesloten door balken waarop tl-balken zijn gemonteerd. Bij binnenkomst wordt ons gevraagd om in de ring plaats te nemen. Er klinkt een laag grommend geluid op de achtergrond, een eindeloze dreun die nog lang door blijft gaan. In de ring bevinden zich vijf naakte en geheel van top tot teen zwart geschminckte dansers. Twee vrouwen en drie mannen die zich als een kluit door de ruimte bewegen. Het publiek moet voor hen aan de kant als ze voorbij komen. In het begin geven ze de toeschouwers nog de ruimte om rustig opzij te gaan maar langzamerhand bewegen ze zich steeds sneller door de ruimte en moeten we echt uitwijken. Sommige toeschouwers gaan buiten de ring staan. Sommigen gaan zelfs veraf op de tribunen zitten.

Er gebeurt niet echt veel maar de spelers komen angstig dichtbij het publiek. Soms staan ze rustig stil en krioelen zo door elkaar dat je niet ziet waar de ene speler ophoudt en de ander begint. Ook is het steeds donker in de ruimte. Op een gegeven moment vallen ze met zijn allen op de grond en bewegen over elkaar heen en onder elkaar door. Dan is er nog een soort van vrij-scene alhoewel het nergens erotisch wordt. Het is eerder spannend, soms angstaanjagend, dan opwindend in seksuele zin.

Dan komen de spelers los van elkaar en gaan de ruimte in, lopen tussen ons door, bekijken ons, maken vreemde bewegingen. Ineens ontstaat een soort van gevecht waardoor het gehele publiek achteruit deinst en zich aan de randen van de ring bevindt. Dan komen de spelers opnieuw los van elkaar, kijken ons indringend aan en verdwijnen dan in het publiek. Plotsklaps zijn ze allemaal door een zijdeur verdwenen en laten ons het nakijken.

Als we beginnen te klappen keren ze niet terug om het applaus in ontvangst te nemen.

De Keuze #2: Solid Gold & Jolie

Twee dansen. De eerste door een man. De tweede door een vrouw. De eerste dans maakt vooral indruk door het geluid. Met microfoons op het lichaam en op de dansvloer worden de geluiden van de danser zelf versterkt en vervormd. Zijn voeten stampen soms als die van een olifant, op andere momenten hoor je het gepiep van het geschuif van zijn sneakers. De dans zelf is niet zo heel erg indrukwekkend.

Dat is anders bij de tweede dans. Een overslanke danseres in skinny jeans beweegt als een slang. Al zingend en bewegend, soms abrupt stoppend. Deze dans is gebaseerd op moderne Congolese muziekvideo's maar alle muziek maakt de danseres zelf met haar stem. Indrukwekkend.

Choreografie: Ula Sickle. Dans: Dinozord en Jolie Ngemie. Muziek: Yann Leguay.

dinsdag, september 24, 2013

Het Vermoeden: Rolinterviews

Het Vermoeden: Rolinterviews: Ik ga verder met de twee overige rolinterviews maar veel fiducie heb ik er uiteindelijk niet in. Ik denk niet dat we er iets mee doen. Maar ...

zondag, september 22, 2013

De Keuze #1: Schwalbe zoekt massa


Een voorstelling waar ik niet voor wilde applaudiseren. Dat gebeurt niet vaak. Maar ik vond dit Schwalbe zoekt massa eerlijk gezegd drie keer niks. Vijftig personen die rondjes rennen, halverwege een keertje keren, nee, dit was het niet voor mij. Misschien had ik toch moeten applaudiseren want de vijftig mannen en vrouwen hadden zeer zeker heel lang hard gelopen en zich in het zweet gewerkt. Maar ik voelde me zo teleurgesteld in mijn verwachtingen dat ik het niet kon.

De belofte was een voorstelling over hoe massa's werken. Maar wij zaten op een tribune en mochten naar een massa mensen kijken en werden er geen onderdeel van. Wat ik eerlijk gezegd had verwacht. Nu bleef het bij kijken en wachten tot er iets gebeurt. Dat was niet veel. Soms liep iemand harder dan de anderen. Soms gaf iemand een ander de hand of legde die op de schouder. Even was er een soort opstootje. Verder werd er slechts gelopen. Soms ging de groep in zijn geheel harder of langzamer. Soms ontdekte ik na lange tijd ineens iemand in de groep die ik niet eerder had gezien.

Achter mij zat een groepje mensen, vader, moeder, dochter en zoon of vriend van de dochter, een groepje dat overduidelijk geen ervaring had met theater kijken. In de foyer was dat al duidelijk te zien. Geen theaterpubliek. Waarschijnlijk bevriend met een van de vele figuranten die Schwalbe hadden opgeroepen. Hun commentaren waren niet van de lucht. Te verstaan waren die meestal niet, maar de moeder moest er luid om lachen met een schor lachje. He he he he he, met een hijgje er tussen. De vader moest regelmatig rochelend hoesten. Iets te veel sigaretten gerookt.

"Zal wel kunst zijn." "Is die oude man er nog?" "Gaat het nog lang door?"

Wat mij betreft een mislukt experiment dat mij deed denken aan de performance-achtige installaties van Lotte van den Berg die mij ook al niet konden bekoren en dat mij nieuwsgierig maakte naar Suddenly everywhere is black with people, een voorstelling met ongeveer hetzelfde thema. Daar moest ik nog een dag op wachten.

F. Scott Fitzgerald: The Great Gatsby


Naar aanleiding van de nieuwe verfilming van dit boek, The Great Gatsby, door Baz Luhrman, staat dit boek ineens weer in de toptien van zowel Gutenberg.org als van Feedbooks. Die verfilming, zelf niet gezien, was ook voor mij aanleiding het boek op mijn ereader te zetten. Ik verwarde het met The Last Tycoon waarvan ik ooit de verfilming naar een scenario van Harold Pinter heb gezien en dacht dat het over een filmmagnaat ging. Niets is minder waar.

The Great Gatsby gaat over de mysterieuze buurman van de ik-figuur, de beurshandelaar Nick Carraway. Gatsby geeft regelmatig grote feesten in zijn huis in West Egg, de plaats waar de nieuwe rijken wonen. In East Egg woont het oude geld, waaronder Daisy, het nichtje van Nick Carraway. Daisy is getrouwd met Tom Buchanan maar had voor de Eerste Wereldoorlog een verhouding met Gatsby. Hoe Gatsby aan zijn geld gekomen is blijft onduidelijk. Er zijn speculaties dat hij een bootlegger is, het boek speelt in de tijd van de drooglegging, in 1922.

Maar niet het verhaal is het dat dit boek aantrekkelijk maakt, dat is de sfeer van de roaring twenties. Scott Fitzgerald schreef een swingend boek dat je onmiddellijk in zijn greep vat en houdt. Langzamerhand worden de mysteries rondom Gatsby beetje bij beetje opgehelderd, maar net niet helemaal. Er blijft nog iets te raden over en dat maakt het boek krachtiger dan wanneer alles zou worden opgelost en verklaard.

De onbetrouwbare verteller Nick Carraway schetst de figuren rondom Gatsby en zichzelf met enkele duidelijke kenmerken maar Gatsby blijft schimmig. Een romanticus met een grote liefde, zijn liefde voor Daisy die hij jarenlang uit het oog is verloren en terugvindt in East Egg, getrouwd. Via Nick hoopt hij opnieuw in contact met haar te komen. Dat gebeurt ook in een prachtige scène tijdens een regenbui in het huis van de verteller.

The Great American Novel wordt The Great Gatsby wel genoemd en dat is het boek: groots.

maandag, september 09, 2013

Louis-Paul Boon: De paradijsvogel


Een gruwelijk boek. Een duister boek. Een ontregelend boek. Een mysterieus boek. Een verwarrend boek. Dat is De Paradijsvogel van Louis-Paul Boon allemaal. Vier verhalen worden door de schrijver met elkaar vervlochten. Het verhaal van de seriemoordenaar Wadman in de wijk Klooster. Het verhaal van pastoor E.H. Ramadhoe die een studie maakt van de vrouwen van Taboe aan de hand van pin-ups. Het verhaal van het Marilyn Monroe-achtige fotomodel en actrice Beauty Kitt. En tenslotte de lotgevallen van Tubal-Kain die worden verteld door de mond van de bokser Vulcan Fiber. Alle vier de personages zijn met elkaar verbonden. Wadman maakte de eerste pin-up foto van Beauty Kitt. Ze was eerst getrouwd met de bokser Vulcan Fiber en later begint ze een relatie met E.H. Ramadhoe. Het verhaal van een amorele tijd is de ondertitel.

In de verschillende hoofdstukken vertellen ze in de vorm van herinneringen hun geschiedenis. Alleen de bokser is een uitzondering. Als in een delirium vertelt hij de geschiedenis van het hongerige volk van Tubal-Kain dat op een gegeven moment besluit om haar kinderen te offeren aan de paradijsvogel. Een verhaal dat toont hoe een religie ontstaat als verzinsel van de mensen.

Het boek is een afgeschreven boek uit de bibliotheek van het Marnix Gymnasium. Niet bepaald een christelijk boek en het is geen enkele keer uitgeleend. Ik kan me niet voorstellen dat een leerling van de middelbare school dit boek zou kunnen begrijpen. Opwindend zou die het vinden, dat wel, vermoed ik.

Volgens de achterflap staat de paradijsvogel symbool voor de phallux. Maar na lezing van het boek staat de paradijsvogel symbool voor zowel het mannelijk als het vrouwelijk geslachtsdeel, die ook onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en die in diverse gedaanten en op de meest onverwachte momenten in het boek tevoorschijn komen.

Alle goede kunst is gruwelijk hoorde ik onlangs op de radio. Dit boek is dat ook. Gruwelijk en grote kunst van één van de grootste schrijves die België ooit heeft voortgebracht.

zaterdag, september 07, 2013

Chalon-dans-la-Rue: Slot



Het festival is al meer dan een maand afgelopen maar toch nog een aantal slotopmerkingen. Want er is nog een voorstelling waar ik nog niet over heb geschreven, een hele goede, en er was dit jaar ook een terreintje aan de overkant van de rivier waar een aantal Nederlandse voorstellingen te zien was. Vorig jaar konden we in het programma slechts één Nederlandse voorstelling ontdekken. Die viel toen ook nog eens verschrikkelijk tegen. Ditmaal waren er veel meer. In het officiële programma (ON) zelfs twee. Lotte van den Berg met Pleinvrees (niet gezien) en Doedel met Pont Nord (waarover ik in het vorige blog al schreef). Ook was er een groot aantal Belgische voorstellingen waarvan ik er geen enkele heb gezien.

Maar het terreintje aan de overkant van de rivier waar zowel mijn jongste dochter als mijn nepdochter werkten was erg gezellig. Er waren de badkuipen van Vespaqua die we al eens in Rotterdam hadden zien rondrijden, een bar/restaurant, kruiwagens waarin je kon loungen en een aantal leuke voorstellingen. Mijn collega van het Marnix, Eva van Welzenis, zong haar Een lied retour, ditmaal gedeeltelijk in het Engels en in het Frans in een mooi schip. Er was de jongleur Matias Romir met een prachtige show. Aardlek speelde er fabriekje met een windmolen. Er was een Baskische rammendans. En een dame wandelde omhoog langs een boomstam. Kleine en gemoedelijke voorstellingen die je rustig achter elkaar kon bekijken.

Dan was er nog op het eiland een laatste dansvoorstelling waarvan ik het niet kan nalaten die te noemen, omdat het een van de mooiste was van het hele festival. Association Tangible speelde op een parkeerplaatsje in de zon Chemin des Tortues, een voorstelling over langzaam ouder worden. Twee dansers, een man en een vrouw, speelden een ontroerend stuk, met simpele middelen zoals een te groot colbert. Daarin verdwenen ze beiden met hun armen en draaiden om elkaar heen. Ook werd er mooi gebruik gemaakt van de locatie. Een rood-witte ketting die gebruikt wordt om een terrein af te sluiten. De muur die het parkeerterrein aan de achterkant afsloot.

Hiermee besluit ik mijn avonturen in Chalon. Ik denk dat we volgend jaar een jaartje overslaan, maar we keren zeker nog eens terug.

maandag, augustus 26, 2013

Chalon-dans-la-Rue: Grote tegenvallers


Eigenlijk waren het bij deze 27e editie van Chalon-dans-la-Rue vooral de grote spektakels die tegenvielen. Zo was er een groots vuurspektakel van de Nederlandse groep waar ik nog nooit van had gehoord. Doedel heet de groep en ze beloofden een indrukwekkend vuurwerk aan de haven in, op en bij een aantal haveninstallaties, Port Nord. Maar het was voornamelijk veel van hetzelfde wat er te zien was en lang niet iedereen bleef tot het einde zitten en er werd zelfs 'boe' geroepen.

Dan was er de stalen kathedraal van Osmosis, een voorstelling waarbij mannen iets bouwden van stalen binten. Een man hing op zijn kop onderaan een kraan, er werd gedanst. Mooie muziek, hier en daar spannend maar te lang en daardoor op den duur te saai.

Absoluut dieptepunt was de voorstelling die we als laatste zagen: Outside van La Constellation. Een kitscherige voorstelling over een man die opgesloten zat en daar uit moest breken. Met een stellage van olievaten die vervolgens heen en weer werden gerold, foeilelijke kostuums en ook nog eens vals gezongen. Een slechte afsluiter.

Redelijk aardig was dan weer Les Ondes Gravitationelles van Retouramont waarover ik in mijn vorige blog al schreef (Vrouwen in touwen). 

Beste grootse voorstelling die wij zagen was Kori Kori van Oposito. Een dans met een stuk of zeventien dansers die allemaal hun eigen stoel bij zich hadden, over de kade langs de rivier. Begeleid door live muziek van een klein orkest, de speakers op een klein busje. Hier werkte de macht van het getal. De grote groep dansers die met grote inzet hun bewegingen neerzette. Fascinerend om te zien en eindigend met een a capella gezongen Italiaans lied. Prachtig.

vrijdag, augustus 23, 2013

Chalon-dans-la-Rue: Bedrink je


Eén van de mooie kleine jongleer/acrobatiekvoorstellingen is Enivrez-vous (Bedrink je) van de Minicompagnie. Een accordeonist, twee mannelijke en één vrouwelijke acrobaat. Ze spelen een voorstelling waarbij voortdurend wordt gedronken, uit wijnflessen, cognacflessen en thee- en koffiekopjes. De hoofdrolspeler is een slungelige man in pak, de vrouw is een meisjesachtige verschijning die al lezend in een boek door de lucht buitelt. Zij probeert de mannen aan de thee te krijgen, zij prefereren drank. De accordeonist haalt een fles uit één van zijn accordeons. De trucs die ze uithalen zijn niet eens wereldschokkend of razend knap maar hoe alles gecombineerd wordt in een grappige en spannende voorstelling is de kracht er van. Zonder licht, met levende muziek weet ze te raken en te ontroeren. En natuurlijk aan het lachen te maken.

donderdag, augustus 22, 2013

Chalon-dans-la-Rue: Vrouwen in touwen


Vrouwen in touwen is een terugkerend iets op deze editie van Chalon. Het thema is dit jaar lucht. Er is een grote productie Les Ondes Gravitiationelles van Retouramont bij de Ancien Sucreries waar een drietal vrouwen spartelt tussen stokken en touwen. Een intrigerende en abstracte voorstelling 's avonds laat met mooi licht en gebeamde achtergronden. (Zie foto beneden.) Maar mijn favoriet is L'Oca van Cie Mesdemoiselles. Op het heetst van de dag op een locatie zonder ook maar een spatje schaduw spelen drie dames een trapezevoorstelling over de liefde. Dik aangekleed bij meer dan dertig graden Celsius. Gelukkig mogen de kostuums al redelijk snel uit, maar het is toch wel een opgave. Er wordt prachtig gespeeld met de kostuums trouwens. Als vangnet dienen grote kussen die tijdens de voorstelling open gaan en die allerlei kleding blijken te bevatten. De drie dames hebben alle drie hun specialiteit. Er is een punkmeisje dat goed is met tekst en die als presentator optreedt, er is een beetje tuttige dame die goed is in de touwen (zie de foto boven) en er is een bijzonder knappe dame die als een klassieke trapezewerkster zonder moeite heen en weer slingert. Deze laatste is op zoek naar een man en vindt deze Jean-Claude in het publiek. De voorstelling is grappig en spectaculair tegelijk. Met een spannend lied van Sophie Hunger dat simultaan wordt vertaald door het punkmeisje. Over een vrouw die bij de dokter komt, de dokter zegt 'doe uw jas maar uit' en de vrouw antwoordt: 'Maar ik ben naakt onder mijn jas.'


dinsdag, augustus 20, 2013

Simenon: Maigret en de keurige mensen

Mooi omslag weer van Dick Bruna bij deze Simenon over speurder Maigret. Een kaartje van Parijs met daarop de straat waarin de moord is gepleegd, de Rue Notre Dame des Champs en de bekende pijp van Maigret. Een keurige straat waar enkel keurige mensen wonen en waar je geen moord verwacht. Maigret is net terug van vakantie en kan nog maar moeilijk wennen aan een Parijs dat nog steeds vakantie lijkt te vieren. Maar ook de zaak die hij op te lossen krijgt is een moeilijke zaak. Want waarom wordt de keurige meneer Josselin vermoordt en door wie? Geen van zijn minstens net zo keurige gezinsleden lijkt een motief te hebben. Zijn vrouw niet, zijn dochter niet en ook zijn schoonzoon niet. De laatste is eerder een heilige zoals hij zich vol devotie aan zijn taak als kinderarts wijdt dan een koelbloedige moordenaar, alhoewel hij degene is die het slachtoffer voor het laatst in leven heeft gezien en eerste verdachte.

Moeder en dochter werken niet bepaald mee bij de oplossing van de moord op hun echtgenoot en vader, maar toch weet Maigret zo langzamerhand de zaak te ontrafelen en tot een ontknoping van het web te komen. Maigret en de keurige mensen (Maigret et les braves gens)  is een typische Maigret, exemplarisch in zijn soort, zonder veel actie, maar ondanks dat tot het einde toe spannend.

Marguerite Duras: Le marin de Gibraltar


Een wonderlijk boek dat heen en weer zwalkt als een dronken schip over de oceaan, dat is Le marin de Gibraltar van Marguerite Duras. Niet eerder las ik een boek van Duras dat veel langer was dan honderd pagina's, dit boek telt er tegen de vier keer zoveel. In de eerste honderd pagina's neemt de naamloze verteller langzamerhand afscheid van zijn verloofde Jacqueline met wie hij op vakantie is in Italië. Tijdens een lift van Pisa naar Florence hoort hij van een vrachtwagenchauffeur voor het eerst vertellen over 'de Amerikaanse'. Een vrouw die met haar jacht, de Gibraltar, de wereld rondtrekt en voor anker ligt in het plaatsje waar de chauffeur vandaan komt, Rocca.

Na enige dagen in Florence te hebben doorgebracht tijdens een hittegolf waarbij Jacqueline alle bezienswaardigheden van de stad bekijkt en onze naamloze held de dagen slijt in een café, vertrekt het stel naar Rocca. Daar neemt hij het besluit te breken met zijn middelmatig leven en om scheep te gaan op de Gibraltar. Zijn verloofde keert na een ruzie terug naar Parijs en hij vertrekt samen met de Amerikaanse die geen Amerikaanse is maar even Frans als hijzelf en die Anna heet.

Anna heeft jaren geleden toen ze op het schip van haar latere echtgenoot werkte een zeeman uit Gibraltar ontmoet. Het schip heette toen nog de Cyprus, later, toen ze getrouwd was de Anna, en na de zelfmoord van haar echtgenoot, de Gibraltar. De naamloze hoofdpersoon hoort Anna uit over haar geschiedenis. Na de eerste ontmoeting heeft zij de zeeman uit Gibraltar nog tweemaal ontmoet en nu is ze al jaren op zoek naar hem. Onze hoofdpersoon sluit zich aan bij haar zoektocht, zoals, naar later blijkt, velen voor hem.

In de loop van het verhaal wordt langzamerhand duidelijk dat ze de zeeman nooit zullen vinden. Sterker nog, het lijkt er op dat de zeeman helemaal niet bestaat. Is hij een verzinsel, en zo ja, van wie? Van de verteller of van Anna? In het laatste deel dat doet denken aan Heart of Darkness van Joseph Conrad, is de zeeman een soort Afrikaans opperhoofd in de Congo zoals Kurtz uit het boek van Conrad. Even lijkt het er op dat ze de dood zullen vinden in het oerwoud en tenslotte brand de boot af. Desondanks gaat de zoektocht verder, naar de Caraïben ditmaal . Het boek eindigt met de regel: "Maar daar kan ik nog niet over vertellen."

Aan het einde van het boek was ik enigszins teleurgesteld. Niet omdat er geen oplossing komt van het raadsel van de zeeman uit Gibraltar. Eerder omdat aan het einde de spanning langzaam wegebt, met name tijdens een dertig pagina's lange dialoog in een café over dinosauriërs en de ijstijd. Wat verder opvalt is dat in dit boek, opgedragen aan Dionysos, ongelooflijk veel wordt gedronken, met name Hollandse whisky (?). De twee hoofdpersonen zijn bijna voortdurend onder invloed en, zoals ik in het begin al zei, het schip zwalkt als een dronken schip over de oceaan. Is het hele verhaal een illusie, een delirium? Intrigerend is het boek zeker.

zaterdag, augustus 03, 2013

Chalon-dans-la-Rue: De temperatuur loopt op


Ondertussen wordt het langzamerhand warmer in Chalon. Een paar dagen teurg waren er nog hevige onweersbuien die een groot deel van wijngaarden in de buurt van Beaune hebben verwoest, nu wordt het al snel rond de dertig graden. IK zie weer een voorstelling in de tent met open dak waar ik vanochtend begon. Gelukkig zit ik in de schaduw.

Nezdames et Nezsieurs: Hep! Les mobiles

Twee schoonmakers in fluorescerende vestjes zitten ons bij binnenkomst warm te maken voor wat zometeen komen gaat. Acrobaat, goochelkunst, een operazangeres. Ze zitten vol met aanstekelijke voorpret. Die ze proberen over te brengen op de binnenkomende toeschouwers. Als tenslotte iedereen binnen is wachten zij met ons op wat komen gaat. Maar er komt niets.
De twee schoonmakers gaan poolshoogte nemen en komen tot de ontdekking dat er achter de coulissen niemand klaarstaat. Maar het koffertje van de goochelaar staat er wel en andere attributen voor de show. Onder het motto 'ik heb nergens aangezeten' gaan ze met aan de slag om ons toch een daverende show te bezorgen. Het idee deed me denken aan 'Iets in de regen', een voorstelling van Carrousel die ik jaren geleden zag waarbij drie schoonmaaksters het podium opgaan in een verlaten theater. Maar alles is immers al eens gedaan, het is moeilijk om helemaal origineel te zijn.
Hep! Les mobiles is een aaneenschakeling van mislukkingen en vergissingen plus een enkele geslaagde truc. Een hilarische voorstelling van twee clowns, een dikke en een dunne.
Eén van de mooiste momenten in de voorstelling is een truc waarvan het onduidelijk is of die nou goed ging of mis ging. De slanke clown moet een kaart kiezen uit een stapel, die kaart tonen aan het publiek en de stevige clown zal zonder dat hij weet welke het is de juiste kaart trekken. De dunne laat ons de ruiten aas zien, maar bij het terugstoppen van de kaart in de stapel laat hij de hele stapel vallen waardoor alle kaarten verspreid over de grond liggen. De dikke pakt achteloos als eerste de ruiten aas op die toevallig heel prominent vooraan in het gras ligt. Dan krijgen beide mannen de slappe lach. Heeft de dikke per ongeluk de juiste kaart gepakt? Of hoort dit bij de show? Het duurt zeker meer dan een minuut voor beide clowns zich hervatten.

Dan is het weer zo'n beetje etenstijd en vertrekken we naar De Tuin der Lusten, een terrein aan de overkant van de rivier waar een kampement van Nederlanders staat opgeslagen en waar ook onze jongste dochter werkt als bardame.

donderdag, augustus 01, 2013

Chalon-dans-la-Rue: Japan


Niet eerder zag ik op het festival een straattheatervoorstelling uit Japan. Dit keer is er wel eentje. De voorstelling heeft de naam van een ander gezelschap, iets wat me in eerste instantie verwart. Het Franse gezelschap La Cie Bivouac speelt La rève d'Erica. Het Japanse Sivouplait speelt Bivouac.
Sivouplait: Bivouac
Bivouac is Frans voor bivak en de voorstelling gaat over twee jonge onderzoekers in eskimojassen met bontkragen die bivakkeren op de zuidpool. Na wat schermutselingen met elkaar, ruzie om een verrekijker, de man die de vrouw probeert te zoenen, kruipen beiden in een slaapzak en verdwijnen in de tent waar we ze aan het begin van de voorstelling uit hebben zien kruipen. Als ze weer verschijnen hebben ze gele snavels over hun neus en zijn het precies twee pinguins. Als pinguins spelen ze een echtpaar, het vrouwtje legt een ei en uit het ei komt een babypinguin te voorschijn. Een ontroerende voorstelling vooral door de mimiek van de mannelijke en vrouwelijke acteurs. Een eerste hoogtepunt.

Een volgend hoogtepunt, maar dan meer in de letterlijke zin is de voorstelling over twee bergbeklimmers.
Cie Aller-Retour: Hey Piolette
De twee dames die deze voorstelling spelen zijn trapezewerkers die bergbeklimmers spelen. De ene is klein, kordaat en pittig en legt ons alle details van het bergbeklimmen uit, de andere is stevig, sloom, voortdurend aan het snoepen en laat zich meeslepen door de eerste, op weg naar de top. Hey Pioulette is een grappige voorstelling met spannende trucs. Van tijd lijkt het er op dat de een de ander naar beneden zal laten vallen, maar het gaat altijd goed. Niet heel erg bijzonder, maar heerlijk om naar te kijken en het onderliggende verhaal zit goed in elkaar.

woensdag, juli 31, 2013

Chalon-dans-la-Rue: Het gaat van start


Dan begint de grote uitzoekerij. Wat willen we zien? Waar moeten we wezen? Gelukkig is er een app (een appli in het Frans) waarin we kunnen zoeken. Maar waar te beginnen? Er is net als vorig jaar teveel. We starten op de Square Chabbas, een mooi klein parkje met bomen en een paar standbeelden en, handig, een openbaar toilet. Vorig jaar zagen we hier twee prachtige voorstellingen, wie weet hebben we dit jaar weer geluk.

Mika Kaski et Pierre Déaux: Le Grain
Ik haal op goed geluk vier kaartjes voor Le Grain. We gaan binnen in iets wat op een tent lijkt maar dat bij binnenkomst niet is. Het is meer een soort rond windscherm, de bovenkant van deze zogenaamde tent is open en boven ons hoofd hangen de takken van een eikenboom.
De beide mannen met pruiken zijn knappe acrobaten en iets minder knappe muzikanten. De meest tengere van de twee maakt wel heel knap een fluitje van een rietje met behulp van de gloeiende punt van een sigaret. De ander maakt indruk door op zijn hoofd te gaan staan en met zijn voeten een lucifer aan te steken. De voorstelling zit zo vol goede ideeën maar duurt helaas te lang. In het begin is dat grappig als ze een onverstaanbaar lied zingen dat eindeloos doorgaat, maar een aantal onderdelen had makkelijk ingekort kunnen worden en een aantal herhalingen had achterwege kunnen blijven. Een deel van het publiek wacht het einde niet af en vertrekt. Jammer.


dinsdag, juli 30, 2013

Chalon-dans-la-Rue 2013 / De eerste avond


Het is weer eind juli en dan vindt het Franse straattheaterfestival Chalon-dans-la-Rue plaats. Omdat we vorig jaar zo enthousiast waren gaan we nog een keer. Met ander reisgezelschap naar dezelfde geweldige chambre d'hote, Les Murgers, van Serge Danizot in het gehuchtje Sassangy, zo'n twintig kilometer van Chalon. Na een lange maar niet al te vermoeiende reis komen we aan bij Serge, een grote zorgzame man met een klein snorretje. Hij ontvangt ons vriendelijk met een glaasje op het terras. Hij is nog net zo grappig en gevat als vorig jaar en de conversatie zwalkt moeiteloos heen en weer tussen het Frans en het Engels.

Als we uitgepakt zijn vertrekken we naar Chalon waar we na een wandelingetje door het centrum, op zoek naar een programmaboek, bij de Accueil Public aankomen die op dat moment de luiken sluit. Het is negen uur 's avonds en de volgende ochtend om tien uur zijn ze pas weer open. Dus eten we eerst maar een hapje op een terras voor de kathedraal. Daarna willen we naar twee Belgen die dansen in een boom aan de andere kant van het eiland St-Laurent, dat is een aardig eindje lopen. 

Aan de andere kant van het eiland wordt onze aandacht getrokken door de voorstelling van Osmosis, Cathédrale d'acier, een choreografie van een stel arbeiders die heen en weer lopen met grote stalen binten. Onze aandacht wordt vooral getrokken door de mooie muziek. Maar de voorstelling blijkt bijna afgelopen en nog voor die goed en wel is voltooid begint het ineens hard te regenen. Later krijgen we de kans om de voorstelling in haar geheel te zien. Daarover later. 

We rennen terug naar de Rue Strassbourg, de eetstraat van Chalon, om daar met een kop koffie of thee te schuilen in een Marokkaans restaurant. Het stinkt er naar riool en het theewater is lauw dus in dit restaurant komen we niet meer. Zonder een voorstelling te hebben gezien lopen we terug naar de auto. Een slecht begin van het festival. Gelukkig zijn er nog drie dagen te gaan.

maandag, juli 22, 2013

Louis Paul Boon: Mijn kleine oorlog


Dit boek valt het beste aan te prijzen met een stukje uit de inleiding door Willem Elsschot:

Waarde lezer, lees dit boek niet met de ogen van een literair criticus, speur niet naar overtollige of ontbrekende of gebrekkige punctuatie, niet naar onhollandse uitdrukkingen noch naar gallicismen, maar lees het met uw hart, met een sprankel van het grootmenselijk gevoel waarmede Boon het geschreven heeft. Uw diepste menselijke waardigheid zal wakker worden en allicht zult gij de schrijver behulpzaam zijn bij het vertrappen van die miljarden larven waardoor wij belegerd worden, ieder van ons in zijn eigen kleine idealistische schans, van die larven die de Grote Verbroedering in de weg staan, de verbroedering van blanken en zwarten, van Britten, Moffen en Russen, de verbroedering die althans aan de grootste collectieve gruwel een eind zal maken: aan de oorlog. Schaart u onder Boon's vaandel, want zijn Kleine Oorlog is niets anders dan de 'oorlog aan de oorlog'.

Daar valt weinig aan toe te voegen, of toch, een klein stukje Boon zelf om een indruk te geven.

Ge zoudt liever een ander boek schrijven - grootser, dieper, mooier. Ge zoudt het dan noemen 'dit zijn de vloeken en gebeden van de kleine man tegenover de grote oorlog, dit zijn zangen, dit is DE BIJBEL VAN DE OORLOG'. De volgende dag wenst ge niets liever dan uw pen stuk te stompen - het is opwindend zoiets, maar ge zijt verplicht u de volgende dag een nieuwe pen te kopen - want schrijven doet ge toch, het is een natuurlijke behoefte. De ene mens vloekt zich dood, de andere loopt zijn kop tegen de muren stuk.

Gij schrijft uw Kleine Oorlog.

Het lijkt een klein boekje, Mijn kleine oorlog van Louis Paul Boon, maar het is een groots boek van een groots schrijver.

maandag, juli 15, 2013

Simenon: De vogelvrije


Niet alleen het omslag van dit boek is somber. De inhoud van De vogelvrije (L'outlaw, 1939) is het evenzeer. Het omslag is ontworpen door Dick Bruna, maar die was met dit omslag mijns inziens niet in zijn beste vorm. Ook Simenon niet.

Stan of Stanislas is een Poolse illegaal die door Parijs zwerft, op zoek naar wat geld, op zoek naar werk. Hij is in het gezelschap van zijn landgenote Noesji, een jonge vrouw die steeds minder vertrouwen in hem heeft.

Simenon weet de spanning in het boek er in te houden maar op de een of andere manier ontbreekt iets in het boek. Commissaris Lognon is een soort Maigret omringd door zijn inspecteurs, maar hij speelt een te bescheiden rol om echt vorm te krijgen. Ook Frida, de meedogenloze leidster van de Poolse bende, blijft een enigszins vage schim.

Meer indruk maken dokter Storm en zijn angstige vrouw die Noesji uit mededogen met haar vader, een kennis van vroeger, in huis nemen en Stan er met honderd frank vandoor laten gaan. Met rampzalige gevolgen.

zaterdag, juli 13, 2013

Lambert J. Giebels: De Greet Hofmans Affaire


Van De Greet Hofmans Affaire wist ik tot nu toe nooit het fijne. Er was een soort Raspoetin aan het hof van koningin Juliana, dat kwam uit door een artikel in Der Spiegel en werd door de toenmalige regering Drees in de doofpot gestopt. Dat was zo ongeveer mijn beeld. Een zeer beperkte kijk blijkt uit dit boek van Lambert J. Giebels. Er was veel meer aan de hand en tegelijk lijkt het soms op een storm in een glas water. Vooral als de affaire de aandacht trekt van zowel CIA als KGB.

Het begint met de oogziekte van prinses Marijke (later Christina). In Hattem is een gebedsgenezeres actief, Greet Hofmans, en Bernhard en Juliana denken 'baat het niet dan schaadt het niet'. Maar al gauw neemt Greet Hofmans Juliana voor zich in terwijl Bernhard steeds meer een hekel aan haar krijgt. Er is een affaire met een paard van de prins en tevens suggereert Hofmans dat Marijke niet geneest omdat haar vader niet in de gebedsgenezing gelooft. Er vestigt zich een kliek rondom Hofmans op paleis Soestdijk en dit zorgt voor grote verdeeldheid tussen beide helften van het echtpaar Juliana-Bernhard. Greet Hofmans raakt meer en meer op de achtergrond en de affaire verandert in de kwestie Soestdijk waarbij het draait om het redden van het huwelijk van koningin en prins-gemaal.

Wat moet er met de kinderen gebeuren als ze scheiden? Moet de koningin aftreden na een scheiding in het christelijke Nederland? Iedereen is er van overtuigd dat bij een scheiding het volk voor de koningin zal kiezen tegen de prins-gemaal. Maar de twee oudste kinderen Beatrix en Irene bevinden zich in het kamp van de prins.

Op de achtergrond probeert politiek Nederland, Louis Beel en Willem Drees voorop, de zaak te redden. Dat gaat niet van een leien dakje en de hoofdrolspelers denken er niet aan om gewillig mee te werken. Regelmatig ergeren de politici zich aan de voor hen spreekwoordelijke 'Oranje koppigheid'.

Giebels heeft uitputtend alle archieven doorzocht en gepoogd de onderste steen boven te halen. Al die gegevens heeft hij verwerkt in een boek dat geen dorre opsomming is van feiten maar spannend is als een thriller en leest als een trein.

Geluk

Een wonderlijke film dat is Le bonheur (1965) van Agnes Varda. A-romantisch en een beetje cynisch ook, tegelijk realistisch. De film was de afgelopen week te zien op TV5, de televisiezender voor francophone wereldburgers.

François Chevalier is een jonge timmerman, getrouwd met Thérèse, een naaister. Samen hebben ze twee kinderen, een meisje van een jaar of drie en een jongetje van ongeveer één. Dit gezin wordt gespeeld door een echt gezin, het gezin Drouot. We zien hoe gelukkig dat gezin is. Hij heeft plezier in zijn werk, zij ook, zij maakt een bruidsjurk. Ze gaan samen naar het bos met de kinderen, alles is pais en vree. (Als ze in het bos zijn heeft François standaard een uiterst besmettelijke witte broek aan.)

Dan moet François voor zijn werk naar een andere wijk, Vicennes. Op de locatie blijkt niet goed te zijn gemeten en hij gaat naar het postkantoor om naar de zaak te bellen. Achter het loket zit Emilie en als ze elkaar zien slaat de vlam over. Als ze hoort dat hij naar Fontenay belt vertelt ze hem dat ze binnenkort naar dezelfde wijk gaat verhuizen, ze wordt overgeplaatst. François belooft haar op te zoeken maar voordat dat gebeurt hebben ze nog een tweede ontmoeting in Vicennes. Er vonkt duidelijk iets tussen de twee maar François neemt dan nog keurig afscheid van haar met een handdruk.

Dat verandert als Emilie is verhuist. Al spoedig ontstaat een geheime liefdesrelatie. François bezoekt Emilie regelmatig, doet zelfs wat timmerwerk voor haar en in een langdurig shot van de twee in bed doet François zijn filosofie over hen beiden uit de doeken. Zijn geluk is nu nog groter dan voorheen, het is verdubbeld. Het lijkt er op of Emilie twijfelt, zij woont alleen, en de kijker denkt: dit kan niet goed gaan.

Tegelijkertijd lijkt het er op dat niets het geluk van François kan deren. Hij is nog steeds gelukkig met Thérèse en zijn gezin. Ze gaan op kraamvisite bij een zwager en schoonzus, hij bouwt 's avonds een garage voor zijn zoon (bijna identiek aan de garage die mijn broers en ik vroeger hadden), en op een bal in de buurt met vrolijke valse musette muziek danst François met zowel Thérèse als met Emilie.

Maar dan. Als het echtpaar met de kinderen in het bos is en de kinderen slapen vertelt François over zijn tot dan toe geheime liefde. Hun huwelijk is een afgesloten boomgaard, netjes, braaf, rustig en tevreden, maar zijn armen strekken zich daarbuiten uit en daar heeft hij een boom buiten de tuin gevonden. Thérèse lijkt het te begrijpen, maar als ook François in slaap gevallen is waakt zij en kijkt ons met ontblote borsten starend, peinzend aan.

Als onze timmerman wakker wordt door de roep van zijn oudste dochter is moeder verdwenen. Met beide kinderen aan de hand gaat hij op zoek. Overal doet hij navraag, sommige mensen hebben haar gezien, anderen niets opgemerkt. Dan is een eind verderop een oploopje ontstaan. Een vrouw is uit de vijver gevist. Ze heeft zichzelf verdronken. Het is Thérèse.

Onmiddellijk daarop volgt een scène van de begrafenis, gevolgd door een scène waarin de familie besluit wat er met de kinderen moet gebeuren. Beide ouderparen willen de kinderen graag opnemen maar François kiest voor het echtpaar dat eerder in de film net een baby heeft gekregen, dat al drie kinderen heeft. Gezamenlijk gaan ze op vakantie naar de zee, geïllustreerd door een vakantiefoto van het hele gezelschap.

Na de vakantie keert François terug en zoekt Emilie op. Dan zien we hoe hij de draad van zijn liefdesrelatie weer oppakt. Hij laat haar kennismaken met de kinderen en laat zijn kinderen wennen aan Emilie. We zien hoe Emilie de kinderen van school haalt. De film eindigt met een shot waarin François en Emilie wandelen met de kinderen in het bos. Ze zijn gekleed in een zelfde gele kabeltrui en beiden in een bruine broek. Het is herfst.

Het lijkt er op dat het geluk van François niet afhankelijk is van de persoon met wie hij dat beleeft. Met Emilie lijkt hij immers net zo gelukkig als voorheen met Thérèse. Alhoewel waarschijnlijk niet zo gelukkig als voorheen met beide vrouwen. Een levensfilosofie die niet veel wordt uitgedragen in films, zeker niet in Hollywood-films. Maar dit is dan ook geen Hollywood, maar het Frankrijk van de jaren zestig.

(François Chevalier wordt trouwens gespeeld door de acteur die wij in Nederland vooral kennen als Thierry de Slingeraar of Thierry la Fronde. De andere leden van het gezin Drouot zijn volgens de IMDB alleen te zien geweest in deze film.)

woensdag, juli 10, 2013

Rob Zijlstra: Zittingszaal 14



Gucci en Gucci vind ik één van de mooiste verhalen in deze bundel rechtbankverslagen van Rob Zijlstra. Een tweeling besluit tijdens een etentje in een restaurant met twee jongedames uit Hoogezand een taxi te stelen en daarmee naar Italië te rijden om zich aan te sluiten bij de mafia. Tussendoor zullen nog even kleren worden gehaald in Milaan, want de nietsvermoedende jongedames zijn onvoorbereid voor een reis naar Italië.


Zittingszaal 14 is een lange reeks van korte geschiedenissen van schurken, schlemielen en geboren pechvogels, opgetekend door Rob Zijlstra in de rechtbank van Groningen. De meeste van hen zijn maar arme sukkels die of niet beter weten, niet anders kunnen (veelplegers) of mensen die vroeg in hun leven een misstap begaan en daardoor hun leven lang in het criminele circuit blijven hangen. De rechtbank straft ze, maar of dat echt helpt is te betwijfelen.

Een ander frappant verhaal is Een moordenaar. Het doet me erg aan de zaak Marianne Vaatstra denken. Karel, een man van 47 heeft elf jaar eerder een vrouw vermoord en staat nu terecht. 26 messteken heeft hij de hem onbekende Maja van Vloten in haar eigen huis toegediend. 300 mensen werden ondervraagd, de politie deed onderzoek, de zaak werd gesloten. Na elf jaar geeft Karel zich aan als de moordenaar maar wordt niet geloofd. Totdat DNA-onderzoek uitwijst dat hij daar geweest zou kunnen zijn.

Karel liep in de straat, de deur stond open. Een slaapplekkie, dacht Karel en liep naar binnen. Niemand te zien. Totdat hij de slaapkamer binnenliep. Iemand springt op, Karel trekt een mes en begint in het wilde weg te steken, niet eens wetend of het een man of een vrouw is die hij neersteekt. Jarenlang denkt hij er over zichzelf aan te geven, maar pas na elf jaar doet hij dat daadwerkelijk. Een volgens de psychiaters en psychologen normale man die ineens een moord begaat. Hoe kan dat?

Sommige verhalen zijn grappig, sommige tragisch, sommige gruwelijk. Maar alles wordt opgeschreven door Rob Zijlstra in een droge, ik zou zeggen Gronings-nuchtere, stijl. Die stijl zorgt er voor dat het boek nergens verveelt, het is geen opsomming van steeds hetzelfde waar ik in het begin een beetje bang voor was. Ieder stukje is een mooi klein miniatuurtje. Geweldig.


dinsdag, juli 02, 2013

Wunderbaum: De komst van Xia

Ben ik een beetje Wunderbaum-moe? Misschien wel. Het is alweer een tijdje geleden dat ik De komst van Xia heb gezien, hun laatste voorstelling op het dak van het vroegere Hofplein-station. De spelers zijn begonnen aan een groots project over de inrichting van een nieuwe samenleving, nadrukkelijk geen utopie. Hoe zou een nieuwe samenleving er uit moeten zien? Wat is daar voor nodig? Daarmee begint de voorstelling. De spelers van Wunderbaum, uitgebreid met Gijs Naber en Hanna van Lunteren van het Rotheater, maar zonder Wiene Dierickx, spelen een zestal filosofen. Elke acteur heeft zijn specialiteit en elk zijn of haar eigen filosofisch voorbeeld. Als in een dance battle komen de zes tegen elkaar uit in een decor als een Grieks of Romeins forum. 

De toeschouwers zitten rondom, de spelers komen van bovenaan de tribune naar beneden om daar als in een leeuwenkuil tegen elkaar te strijden. Het is een veelbelovend begin van de voorstelling. Opgesloten in het decor zien we niets van de omgeving, de stad rondom, en gefocust op de acteurs en hun spel. Verschillende meningen buitelen over elkaar heen totdat plotseling iemand in het publiek haar mening geeft. Dit is verrassend alhoewel het snel duidelijk is dat 'dit er bij hoort'. De vrouw die zich in de discussie mengt is één van de vele figuranten die aan de voorstelling deelneemt. Als dan op een gegeven moment alle spelers uit het decor verdwijnen ontstaat een voorgekookte 'discussie' tussen de figuranten totdat dit ook oplost en alle figuranten tegelijk en in koor beginnen te spreken. Dat is de voorbereiding op de komst van Xia, de nieuwe leider, een jong Chinees meisje.

Het decor schuift open, we zien de uitgestrektheid van de stad bij schemer, een prachtig beeld en dan volgt een nogal warrig gedeelte. Mensen met vlaggen rennen af en aan, in een hokje staan twee mannen muziek te maken en uiteindelijk komt een klein en jong Chinees meisje aangelopen, Xia. Vooral het gedoe met de vlaggen ziet er nogal knullig uit. Xia vertelt haar levensverhaal in het Chinees, en dat wordt vertaald door Gijs Naber. Een verhaal van vele omzwervingen over de wereld. Ze gaat op een stoel zitten en krijgt cadeautjes, rijdt een rondje op een brommer en verdwijnt tenslotte met Gijs Naber in het hokje van de muzikanten. Via geprojecteerde beelden zien we haar in bed zitten en gaan slapen. Xia heeft besloten hier te blijven.

Een nogal onevenwichtige voorstelling. In twee niet helemaal aan elkaar passende delen valt hij uiteen. Het eerste deel is spannend en indrukwekkend, vooral het spel van de drie dames. De mannen zijn over het algemeen wat schreeuwerig en blijven daardoor op de vlakte. Het tweede deel is rommelig en slechts te begrijpen met behulp van de folder die we achteraf aangeraakt krijgen. Daarin een groot interview met Willem Schinkel, socioloog bij de Erasmus Universiteit. In dat artikel zijn de uitgangspunten van de voorstelling te lezen. Die ik er in eerste instantie door alleen maar kijken niet uithaalde. De chaos van het einde had niet de impact dat het einde van een voorstelling als Looking for Paul had. Nogal teleurstellend en vandaar mijn verzuchting: ben ik misschien Wunderbaum-moe? Hopelijk wordt het beter nu Xia is gearriveerd. In het najaar volgt het volgende deel van The Green Forest.

zondag, juni 16, 2013

Het Vermoeden: Tegenslag

Dinsdag 11 juni komen we met zijn vijven bij elkaar om de tekst van het stuk te lezen. Petto is nog niet overtuigd van de kracht van het stuk.

Lees verder op het blog van Het Vermoeden: Het Vermoeden: Tegenslag

dinsdag, juni 11, 2013

Elfie Tromp: Goeroe


Ik zeg vaak dat ik geen hedendaagse Nederlandse boeken lees. Met uitzondering van die van Arnon Grunberg. Na de uitzending van College Tour met Adrie van der Heijden weet ik dat Arnon Grunberg geen Nederlandse schrijver is omdat hij zich buiten de Nederlandse literatuur heeft geplaatst. Nu maak ik zelf een uitzondering voor dit boek van Elfie Tromp. Niet omdat het onderwerp mij aanspreekt, integendeel zelfs, niet omdat Herman Koch het aanprijst, van die man heb ik nimmer een boek gelezen en ik ben dat eerlijk gezegd niet van plan, maar domweg omdat ik de schrijfster ken.

Goeroe gaat over een meisje, Elfie genaamd, net als de schrijfster, dat graag goeroe wil worden. In India stikt het van de goeroes maar in Nederland zijn ze dun gezaaid. Ze is er van overtuigd dat ze een gave heeft, wordt in die overtuiging gesterkt door haar tante Linda, en ze wil de wereld verbeteren. Haar leidende ster is Jomanda. In haar dromen heeft ze visioenen over Jomanda en ze voelt dat Jomanda steeds bij haar is. Na haar eerste succes, ze geneest iemand van MS, neemt haar carrière een grote vlucht. Een impresario regelt een theatertour voor haar en een grote toekomst lijkt op haar te wachten.

Goeroe is een vlot geschreven verhaal, een echte page-turner. Hier en daar moest ik denken aan Het Goddelijk Monster van Tom Lanoye. Dat boek ging meer in op de actualiteit van het toenmalige België, dit boek heeft een tijdlozer maar daardoor ook een oppervlakkiger en minder urgent thema. Vooral voor Rotterdammers zijn er vele herkenbare situaties, personages en plaatsen. Ik verbaasde me er wel over dat sommige plekken met de eigen naam worden aangeduid (Walhalla) en andere een nieuwe naam hebben gekregen (Coo Coo).

Hoogtepunt vind ik zelf de ontmoeting met Jomanda in levende lijve in een troosteloos buurtcentrum in Rotterdam Zuid, daarna zakt het verhaal een beetje in om te eindigen in een niet al te sterk slot. Drijvende kracht van het boek lijkt in eerste instantie de plot maar uiteindelijk zijn het de karakters die de meeste kleur aan het boek geven. De mislukte muzikant Willem, de rokende, drinkende en vleesetende vriend van Elfie, die in alles is wat zij niet is. Hanneke, haar jaloerse concurrent en collega. Peter, de trommelaar, die beweert dat hij in een vorig leven een verhouding heeft gehad met Elfie. Kate, haar hartsvriendin. Al die personages zijn scherp neergezet.

Een sterk romandebuut.