maandag, augustus 17, 2015

Irène Némirovsky: Deux

Deux gaat over twee minnaars die vlak na de eerste wereldoorlog, de eerste Pasen na de Grote Oorlog, leven voor plezier en zonder te denken aan de toekomst. Zonder echt van elkaar te houden trouwen Antoine en Marianne met elkaar. In simpele maar trefzekere bewoordingen schetst Némirovsky de geschiedenis van hun relatie, de verhouding tot hun beider familie, de kinderen die ze krijgen en hoe ze van elkaar af drijven en tenslotte weer samenkomen. Het verhaal start in 1919 als Marianne twintig is en eindigt zo'n tien jaar later als het bedrijf dat Antoine heeft opgebouwd ten onder dreigt te gaan als gevolg van de economische crisis.

Het verhaal van Deux is eenvoudig en bijna clichématig. Twee geliefden vinden elkaar, trouwen, krijgen kinderen, hun ouders sterven, beiden gaan vreemd en blijven uiteindelijk toch bij elkaar.

Irène Némirovsky was voor de tweede wereldoorlog een succesvol schrijfster in Frankrijk. Wat mij in haar schrijven aantrekt zijn de indrukwekkende observaties zoals: "Par moments, elle croyait le haïr, mais de cette haine même son plaisir nourissait." ("Sommige momenten dacht ze dat ze hem haatte, maar precies die haat voedde haar plezier.")

Eerder schreef ik al over David Golder, het andere boek dat ik samen met dit voor slechts € 1 kocht en over de herontdekking van deze schrijfster begin deze eeuw. In Frankrijk werd naar aanleiding daarvan een groot aantal van haar boeken heruitgegeven waaronder allebei deze boeken. Terecht denk ik, alhoewel ik me afvraag hoeveel mensen tien jaar later haar boeken nog steeds lezen. Maar dit zal waarschijnlijk niet mijn laatste boek van Irène Némirovsky zijn.

dinsdag, augustus 04, 2015

Simenon: Maigret met vacantie



Maigret is samen met mevrouw Maigret op vacantie in Sable d'Olonnes. Dan wordt mevrouw ziek en moet vanwege een blindedarmontsteking worden opgenomen in het plaatselijke ziekenhuis waar ze wordt verpleegd door de nonnen. Plotseling vindt Maigret in de zak van zijn colbert een mysterieus briefje met de mededeling of hij in 's hemelsnaam eens een bezoekje wil brengen aan de patiënte op kamer nummer 15. Wie heeft dat in zijn zak gestopt? Zuster Marie des Anges? Terwijl hij nog aan het twijfelen is of hij dit zal doen overlijdt de patiënte. Ze blijkt de schoonzus te zijn van dokter Bellamy, één van de notabelen van het dorp. Ze is tijdens een autorit samen met haar zwager uit het rijdende voertuig gevallen en aan de gevolgen van deze val overleden. Heeft de dokter haar uit de auto geduwd en is er sprake van een misdrijf?

Deze Maigret lijkt eningszins op een aflevering van Columbo waarbij onze inspecteur voortdurend om de dader heen blijft draaien. Heeft die het wel of niet gedaan en zo ja, wat is dan zijn motief? Een andere bijzonderheid is dat twee belangrijke personages op de achtergrond in het boek niet ten tonele worden gevoerd. De moeder van dokter Bellamy, die door iedereen in het dorp wordt omschreven als een verschrikkelijk mens, een heks, en de echtgenote van dokter Bellamy, zus van het eerste slachtoffer (want het blijft niet bij één slachtoffer), die alleen slapend in haar bed aan Maigret wordt getoond. Tegelijktertijd zijn er schilderachtige bijfiguren zoals het viswijf Popine en de vrouw van de huisknecht Francis die Simenon met overduidelijk plezier heeft beschreven.

Nog een leuk detail: zoals alle Zwarte Beertjes over Maigret heeft dit boek een omslag van Dick Bruna, maar in dit geval is Dick Bruna tevens de vertaler van Maigret met vacantie.

Nir Baram: Goede mensen

Twee verhalen over twee collaborateurs die in het derde deel van Goede mensen samenkomen. De Duitser Thomas werkt in het interbellum, de periode voor de Tweede Wereldoorlog, in Berlijn voor de Amerikaanse firma Milton in nazi-Duitsland. Nadat hij ontslagen wordt schrijft hij een studie over de Poolse mens die door de nazi's wordt misbruikt met vreselijke gevolgen. Sasja in Leningrad is de dochter van twee intellectuele ouders in de Sovjet-Rusland. Ze ergert zich aan de salons die haar ouders organiseren waar dichters samenkomen. Om haar twee broers te kunnen redden moet ze haar ouders opofferen.

Zowel Thomas als Sasja zijn goede mensen die denken het juiste te doen maar hun daden leiden tot de ondergang van velen. Zo probeert Thomas hun Joodse huishoudster en zijn eveneens Joodse psychologe te redden. Hetzelfde geldt voor Sasja die probeert te voorkomen dat haar twee broers van elkaar worden gescheiden. Hun goedbedoelde acties leiden eerder tot het tegenovergestelde. 

Tijdens het lezen van het tweede hoofdstuk legde ik het boek voor lange tijd weg. Met name omdat ik in de war raakte van de vele personages die in dat hoofdstuk werden opgevoerd. Omdat de recensies zo verschrikkelijk lovend zijn bedacht ik me na een tijdje en begon opnieuw. Pas in het derde deel als beide verhalen samenkomen en de twee collaborerende hoofdpersonen tenslotte aan de grond geraken, werd ik uiteindelijk dan echt gegrepen door het boek en werden me de bedoelingen van de schrijver duidelijk. Nogal een lange aanloop dus, maar tenslotte blijft het ondanks een aantal aangrijpende passages mijns inziens een te lang en breedsprakig boek.

zondag, augustus 02, 2015

Gezichten


We dineren op een pleintje in Metz en de volgende dag maak ik tekeningen van de gezichten van de mensen op het terras zoals ik me ze herinner.