zondag, maart 22, 2015

Jean Echenoz: 14


Na het mijns inziens tegenvallende Ravel was ik even afgehaakt en gestopt met het lezen van nieuwe boeken van Jean Echenoz, toch ëën van mijn favoriete schrijvers. Maar de goede berichten over 14, de Boekenweek en het thema, de Eerste Wereldoorlog, trokken mij over de streep. Een weergaloze Echenoz in een magnifieke vertaling roept NRC Handelsblad op de omslag. Of dat van die vertaling klopt weet ik niet maar het is weer een fantastische Echenoz.

Anthime, een boekhouder in een schoenenfabriek, wordt bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog onder de wapenen geroepen. Na een korte periode in de kazerne vertrekt hij met zijn drie kameraden, een slagersjongen, een vilder en een zadelmaker, naar het front, de loopgraven in de Ardennen. Daar leert hij al snel de verschrikkingen van de oorlog kennen. Vanaf het front schrijft hij naar Blanche, de dochter van de schoenfabrikant, al heeft die reeds een relatie met Charles, de arrogante onderdirecteur van de fabriek.

Natuurlijk zijn er al heel wat boeken over de oorlog geschreven maar Echenoz weet daar toch weer een nieuwe draai aan te geven, met indrukwekkende beelden en veel humor, zoals hier:

"Dit alles is al duizend keer beschreven, dus misschien is het niet de moeite om nog langer stil te staan bij die smerige, stinkende opera. Misschien is het ook niet erg nuttig of relevant om de oorlog met een opera te vergelijken, vooral als je niet zo van opera houdt, ook al is die net als hij overweldigend, pompeus, buitensporig, vol langdradige passages, en ook al maakt die net als hij veel lawaai en is hij op den duur nogal saai."

Voor Ravel verscheen het geweldige Au piano, dus wellicht was Ravel een eenmalige misser, of was het gewoon een boek dat mij niet aansprak. Maar ik ben nu wel weer benieuwd naar de andere twee boeken die ik heb overgeslagen, Hardlopen en Flitsen. Tevens alweer benieuwd naar de volgende Echenoz.

Illustratie: Mooi boekomslag gevonden op een Grieks boekblog (denk ik): http://nearhouparaplous.blogspot.nl

Georges Simenon: Het bloedspoor in de sneeuw

 
Het bloedspoor in de sneeuw is een enigszins weerbarstige roman van Simenon. Een boek waarin maar moeilijk door te dringen valt maar dat desondanks tegen het einde toe steeds spannender, mysterieuzer en intrigerender wordt. De hoofdpersoon Frank Friedmaier is een nare hoofdpersoon. Een uitermate onsympathiek karakter. Een kleine crimineel, zoon van een hoerenmadam, die zijn zaakjes doet tijdens de Duitse bezetting van Frankrijk. Hij pleegt een moord zonder reden. Hij verleidt een jonge vrouw en laat haar weer vallen. Hij steelt en verhandelt horloges.

Op een dag wordt hij plotseling opgepakt en krijgt het verhaal een Kafkaeske wending. Want waarvoor wordt hij gearresteerd? Dat blijft lang onduidelijk maar vanaf het moment dat het hem duidelijk wordt neemt hij een heroïsche houding aan. Niet wat je van de laffe crimineel verwacht maar juist daarom krijgt het naar het verhaal einde toe grote kracht. Een knap boek en volgens de zoon van Simenon zijn allerbeste roman. Om te weten of dat klopt zou ik alle romans van Simenon moeten lezen, maar zover ben ik nog lang niet.

Monologenfestval 2015

Op de eerste dag van het Monologenfestival 2015 zijn zes monologen te zien. Het thema is dit jaar ‘Macht’ en alle voorstellingen zijn dit keer door Tessa Naber in één vorm gezet met behulp van vormgever Vasilis Apostolatos en met achtergrondprojecties van Peter van Tiel.

Aad Fase
RICHARD III & HAMLET – COACH: TESSA NABER
Degene die het spits mag afbijten is Aad Fase en hij waagt zich aan de volgens velen grootste Engelse toneelschrijver aller tijden, William Shakespeare. Geen wonder, want bijna al zijn stukken gaan over macht. Na een korte inleiding verstopt Aad zich ergens achter het decor en komt weer tevoorschijn in een hevig vervormde lichaamshouding als de gestoorde koning Richard de Derde. In de moderne bewerking van Tom Lanoye, Risjaar Modderfokkker de Derde. Even daarna is hij weer gewoon zichzelf voor zover je gewoon jezelf kunt zijn op toneel. Dan speelt hij vervolgens een stukje Hamlet, Te zijn of niet te zijn, dat is de kwestie. Dat laatste niet echt een stuk over macht. Misschien had hij zich beter kunnen beperken tot Richard III. Wat betreft de tekstbehandeling (hondsmoeilijk ook) gaat het niet overal geweldig. Maar Aad is een kundig acteur en met name in het fysieke spel doet hij het goed. Hoogtepunt in dit kleine stukje is de masturbatiescene. 

Lenie de Swart
ANNIE – REGIE: RENE ROZA
Geschreven door Eric Schneider is dit het verhaal van een moeder en haar kind of een kind en haar moeder, het is maar vanuit welk standpunt je het bekijkt. Wie van de twee heeft de ander in zijn macht. Daar draait het hier om. Lenie de Swart is mooi kwetsbaar in haar nachthemd. Het is voor haar de eerste keer dat ze een monoloog speelt en het is moedig van haar een ingewikkelde relatie als deze te spelen. Als ze het schouderbandje van haar nachthemd naar beneden schuift ben ik even benieuwd of ze zich letterlijk bloot zal geven maar zover gaat ze niet. Soms raakte ik de draad van het verhaal kwijt omdat het verhaal heen en weer zwalkt. Dat neemt niet weg dat dit een mooie kwetsbare monoloog is.
 
Francis van Berkel
HET TEMMEN VAN DE FEEKS – REGIE: MARTINE VAN DITSHUIZEN
Opnieuw Shakespeare maar nu de monoloog van een vrouw. De slotmonoloog van Het temmen van de feeks waarin Katharina laat zien dat ze zich volledig overgeeft en schikt naar de wensen van haar man. Met grote gebaren en vanaf één van de vele dozen waarmee het decor gevuld is, spreekt ze ons toe. Gekleed in een eenvoudige grijze jurk ziet ze er uit als een moderne vrouw die je op het kantoor waar je werkt zou kunnen tegenkomen. Hier en daar had er wat meer lucht in de monoloog kunnen zitten door gas terug te nemen, meer stiltes te laten vallen en het volume te laten dalen. Nu was het geheel te vlak en iets teveel van hetzelfde.

Fabian Smit
THE GREAT DICTATOR – REGIE: RENE ROZA
Een bijzondere bewerking van de slotspeech van The Great Dictator van Charlie Chaplin. Gekleed in het kostuum van een terrorist of jihadist steekt Fabian Smit een moderne preek af waarin hij pleit voor meer menslievendheid. In het begin als hij nog op zoek is naar woorden weet hij het publiek te raken en tot lachen te brengen. Maar langzamerhand verzandt zijn verhaal, wordt hij een dolende in de woestijn en neemt de spanning meer en meer af. Waardoor het meer een fragment uit een voorstelling lijkt dan een afgerond geheel. Dat is jammer want Fabian is duidelijk een acteur die kan spelen. Een beter afgerond stuk tekst had hem geholpen dat beter over het voetlicht te brengen. Maar het maakt nieuwsgierig naar het gehele stuk.

Pia Naber
EENDAGSVLIEG EEN – REGIE: MIRJAM VELDHUIZEN VAN ZANTEN
Pia Naber pakt het publiek vanaf het eerste moment in. Dat doet ze als een volleerd cabaretière door het publiek eerst maar eens de opdracht te geven om allemaal te gaan staan. Wat dat verder met het stuk te maken heeft blijft onduidelijk maar daarmee is de toon gezet. Wij hangen aan haar lippen.
Haar Eendagsvlieg (een monoloog gemaakt in één dag, tussen negen uur ’s ochtends en vier uur ’s middags) is gebaseerd op het boek Dit kan niet waar zijn van Joris Luyendijk over zijn tijd in de Londense city tussen de bankiers. Ze speelt een ijdele vrouw wiens werk het is om mensen te ontslaan, dat ze dat met zeer veel plezier doet, en ze vertelt ons welke tactieken ze daarvoor gebruikt. Dat doet ze zoals gezegd op bijzonder komische wijze. Dit is lach of ik schiet theater. Maar de beste scène is die waarin ze niets zegt en met haar fysiek op schokkerige wijze laat zien dat ze geen enkele scrupule heeft. 

Paul Duisterwinkel
EENDAGSVLIEG TWEE – REGIE: MIRJAM VELDHUIZEN VAN ZANTEN
Pia Naber wordt tijdens haar monoloog bespioneerd met een verrekijkertje door Paul Duisterwinkel. Hij speelt de tweede Eendagsvlieg over een vader die zijn kind opvoedt. In het begin weet hij dat kind nog behoorlijk in zijn macht te houden maar in de pubertijd loopt het mis. Paul speelt de overgang van dictatoriale vader naar machteloze vader mooi. Dit is een simpele schets uit het dagelijks leven van alleman. Goed gedaan, met liefde gespeeld. 

Tot slot
DE VORM
Alle monologen staan in een behoorlijk dwingende vorm. Dat heeft als voordeel dat de avond een geheel is geworden zoals de organisatoren Roeland Derksen en Tessa Naber ongetwijfeld bedoeld hebben. Geen decorwisselingen en donkerslagen tussendoor. Enkel steeds dezelfde spelers met grote blokken op sleeptouw. Waarbij het plotselinge rennen mij dan weer stoorde, het leverde ook een onbedoelde lach bij het publiek op. Voordeel is dat een hoop gedoe verdwenen is. 
Nadeel echter is dat de eigenheid van de monologen verdwijnt. Zeker de videobeelden die tijdens elke monoloog dezelfde zijn, een rondraaiend tandrad, maken er een eenheidsworst van. Liever zou je zien dat per monoloog een passend achtergrondbeeld de tekst en het spel had aangevuld. Dat is jammer van een goed idee. De tweede dag waren de monologen langer waardoor dit minder stoorde.

CONCLUSIE
Al met al een mooie eerste avond van het Monologenfestival in een spannende nieuwe vorm.

vrijdag, maart 13, 2015

Monologenfestival

Op 20 en 21 maart vindt het Monologenfestival plaats. Net als voorgaande jaren maak ik weer een Eendagsvlieg, ditmaal samen met Reinier van Mourik als acteur en natuurlijk met vaste vormgeefster Gerda Brinkman. Lees hieronder de uitnodiging.

Hooggeëerd publiek,
Wees welkom op het Monologenfestival 2015 !! Dit jaar in een NIEUW jasje !!

Op 20 en 21 maart 2015 is het zover, (amateur) theatermakers en (amateur) spelers presenteren een monoloog waarin MACHT centraal staat.

Per avond 6 verschillende monologen door 6 verschillende spelers en makers, en u krijgt toch één voorstelling te zien. NIEUW dit jaar is dat de monologen niet los van elkaar worden gespeeld, maar met elkaar verbonden worden door één universum;
het thema MACHT in één totaal decor versterkt door decor- en lichtontwerper Vasilis Apostolatos. Een proloog neemt u mee in theatrale overgangen tussen de monologen.

 
We nodigen u van harte uit in Theater ’t Kapelletje, van der Sluysstraat 176, Rotterdam. Aanvang 20.00 uur.
Aanrader kom beide avonden want er zijn verschillende monologen. Zo kan je een passe-partout kopen voor € 17,50. Losse kaartjes kosten
€ 10,00.​


Sfeer proeven, bekijk de 
trailer!!!

zondag, maart 08, 2015

't Barre Land: De laatste dagen der mensheid

Een lange avond lang lachen met de Eerste Wereldoorlog, dat is De laatste dagen der mensheid van Karl Kraus gespeeld door theatergroep 't Barre Land. Het stuk is het langste stuk ooit geschreven en is dan ook niet bedoeld om op toneel gespeeld te worden. Maar deze voorstelling wordt aangekondigd als een totstandkomingsvoorstelling. Begonnen in 2008 is het de bedoeling om het stuk in 2018, honderd jaar na het einde van de Eerste Wereldoorlog in Wenen in het Casino in al zijn volledigheid op te voeren. Althans, dat beweert 't Barre Land. Maar het is maar de vraag of we deze opmerking serieus moeten nemen. Want weinig is serieus op deze avond. Het stuk in zijn totaliteit spelen zou veertien dagen duren (zeggen ze) en er zijn een stuk of zevenhonderd rollen (zeggen ze).

Rechts voor op het podium zitten de twee vertalers van het stuk, Henkes en Bindervoet, die van tijd een opmerking of aanvulling maken en zelfs nog heel even meespelen met de acteurs.

Scènes worden aangekondigd en niet gespeeld, scènes worden uitgelegd. Er is een scène die als mop gespeeld dient te worden die uiteindelijk niet wordt afgemaakt en daardoor zonder clou blijft. Alles lijkt geïmproviseerd. De spelers hebben grote stapels briefjes met scènes die lukraak gepakt lijken te worden. Soms lijkt het of ze eindeloos door zullen gaan net zolang tot al het publiek verdwenen zal zijn. Zelf zit ik aan het einde van de avond ook op de wipstoel uit angst de laatste metro te gaan missen.

Gelukkig ben ik gebleven na de tweede pauze want dan wordt nog een groots uitgewerkte kluchtige scène gespeeld tussen een aantal officieren en obers in een restaurant, compleet met gooi en smijtwerk en een pruik van spaghetti.

Om kwart over twaalf ren ik het theater uit met een lach op mijn gezicht die er in de gelukkig niet gemiste metro niet meer van af gaat.

Scapino Ballet: Songs for Drella

Het is een soort trilogie die Scapino Ballet heeft gemaakt. Eerst was er Nico, over het leven van de gelijknamige zangeres, een mooie voorstelling met live muziek van John Cale die ik jaren geleden in de schouwburg zag (1997). Onlangs was er ook Icons (2014), over Nico, over Andy Warhol, over Lou Reed en over John Cale, iconen uit de muziek en uit de kunst. Die voorstelling heb ik gemist. Nu is er (nogmaals het oudere) Songs for Drella uit 2011, een voorstelling gebaseerd op het concert dat Lou Reed en John Cale gaven, een concert volledig bestaande uit liederen over het leven en werk van Andy Warhol. Als afscheid en ode aan de man die hen en de Velvet Underground groot maakte in de show The Exploding Plastic Inevitable.

De voorstelling volgt de liedjes van het concert in chronologische volgorde, maar niet allemaal, en aangevuld met jazzmuziek van o.a. Thelonious Monk en Jimmy Smith. Het is een dynamische voorstelling met veel snelle bewegingen die met het oog soms bijna niet te volgen zijn. In hoog tempo volgen de verschillende dansen elkaar op, mooi in elkaar overgaand en gemonteerd om te voorkomen dat het net als bij een concert losse nummers worden zonder samenhang.

Op driekwart van de voorstelling verslapt mijn aandacht enigszins, als ik het gevoel heb dat er steeds meer van hetzelfde komt maar uiteindelijk is het een indrukwekkend geheel. Ik mis het onaangepaste van Warhol, het tegendraadse, de drugs, de seks, de moordaanslag die slechts even wordt aangestipt. Het is mij allemaal net iets te mooi en te keurig. Soms zou je willen dat er even niet gedanst werd zoals tijdens de snelle reeks beelden van de kunst van Warhol zelf. Al met al toch een geweldige dansvoorstelling met veel vaart en prachtige dansers.

Flyer De soldaat facteur en Rachel

In juni speelt stichting Het Vermoeden De soldaat facteur en Rachel van Arne Sierens in De Tuin op de Pier. Dit is het concept van de flyer. Een voorstelling die onderdeel is van het festival 75 jaar oorlog in de stad van het Rotterdams Centrum voor Theater.