zaterdag, april 19, 2014

Simenon: Maigret en de Lange Lijs

In dit boek Maigret en de lange lijs, maakt Maigret zich behoorlijk kwaad en ergert zich ernstig aan de zwijgende tandarts Guillaume Serre die hij verdenkt van de moord op zijn vrouw. De plot is niet echt belangrijk in dit verhaal, zoals meestal bij Maigret, ik zag de ontknoping in ieder geval ruim van te voren aankomen. Maar dat stoort absoluut niet. Simenon laat Maigret ondertussen behoorlijk worstelen en graven om zijn onderzoek tot een goed einde te brengen.

De lange lijs uit de titel is een prostituée, een oude bekende van Maigret, die hem een dag bezoekt omdat haar man, Sombere Fred, een brandkastkraker, tijdens één van zijn kraakjes een lijk heeft zien liggen en onmiddellijk op de vlucht is geslagen. Met achterlating van al zijn spullen heeft hij Parijs verlaten.

Als Maigret met enige moeite het huis gevonden heeft waar dit zou moeten hebben plaatsgevonden, ontkennen de bewoners, een tandarts en zijn moeder, alles. Langzamerhand weet Maigret steeds meer steken te ontrafelen om tenslotte toch met de bewijzen te kunnen komen dat er inderdaad iemand vermoord is en hij moordenaar in de boeien kan slaan.

De titelheldin, de lange lijs, is een echte ouderwetse Simenon-figuur, een grote vrouw van lichte zeden aangeduid met een uitdrukking die je tegenwoordig weinig meer hoort. Ik kwam meer van dat soort ouderwetse begrippen tegen in dit boek. Juist die sfeer van het Parijs van vroeger maken de boeken van Simenon zo heerlijk om te lezen. Zo reist commissaris Maigret regelmatig met het openbaar vervoer of per taxi naar de plaats van het misdrijf omdat er op dat moment geen auto voor handen is op het politiebureau. Welke commissaris zou dat nu nog doen?

Omslagillustratie: Dick Bruna

vrijdag, april 18, 2014

Storytelling

Ik loop het lokaaltje binnen en het is helemaal leeg. Er staan stoelen en tafels in een kring opgesteld voor een les maar er is geen mens aanwezig. Het is er een beetje halfduister alleen aan de kant van het bord is meer licht door een rail met halogeenverlichting. Op alle tafels liggen flyers gereed. Genoeg voor een groep van een man of vijftien. Ben ik de enige cursist? zo vraag ik me af.

Zojuist heb ik geluncht met mijn lief in De Groene Passage. Ze ontdekt vanaf ons tafeltje op de eerste verdieping in de boekwinkel beneden ons haar yogavriendin, met wie ze al jarenlang aan yoga doet. Mijn lief tikt op de ruit, de yogavriendin ontdekt ons en komt naar boven. De yogavriendin is aan het wachten op een meditatieworkshop want het is open dag in het Oost West Centrum Rotterdam. Ze nodigt mijn lief uit om ook mee te doen. Ik kan dan mooi ook een workshop doen. Dat lijkt me een goed idee. Ik kies storytelling.

Ik loop het verlaten lokaal uit en op de gang komt een vrouw me tegemoet. Ze heeft een grote bos grijs krullend haar en is gekleed in rood en zwart. Ze stelt zich voor als Mary Sue Siegel en ik stel me voor als mezelf. Dan komt nog een tweede vrouw, een stevige vrouw, in het zwart gekleed met een vrolijk gezicht met zwart opgemaakte ogen, aanlopen. Ze  doet ook mee met de workshop. Ik ben dus niet de enige. Vervolgens komt ook mijn lief het lokaal binnen. Ik ben verbaasd omdat ik dacht dat ze samen met haar yogavriendin meditatie ging doen. Dat is niet het geval. Zo weet mijn lief me telkens te verbazen.

De workshop gaat over het vertellen van levensverhalen. Waargebeurde verhalen. Maar is een verhaal ooit waargebeurd? Is een verhaal niet veeleer hoe je het je herinnert?  Ik herinner me tijdens de workshop hoe wij in korte broek per trein, een blauwe engel, naar de geboorteplaats van mijn moeder reisden. Naar mijn pake die dezelfde voornaam had als ik. Door jeugdsentiment gekleurde herinneringen aan de bleek achter het huis waar prachtige witte lakens wapperden in de wind. De stank van de de beerput onder de wc in diezelfde achtertuin. De snor van mijn pake.

Alle verhalen die er toen verteld zijn ben ik vergeten. Zijn ook herinneringen doch niet meer op bevel terug te halen. Zelfs mijn eigen verhaal en het verhaal van mijn lief weet ik niet meer. Te lang geleden. Maar zelfs het verhaal dat ik hier vertel is goud verkleurd door de verleden tijd. Een voor mij mooie herinnering met een aantal markante details.

Zo was er een vierde deelnemer aan de workshop. Die is verdwenen, een missend persoon. Vijf personen zitten aan de tafel maar eentje is slechts vanaf de rug gezien en heeft geen gezicht. Mary Sue Siegel heeft wel een gezicht. Dat is vastgelegd op de foto. Door Hans Reitzema

donderdag, april 17, 2014

Tekening

Ik download MyPaint op mijn laptopje en probeer weer eens een tekening te maken met mijn trackpad. Altijd lastig maar het mooie van zo'n programma is dat je altijd terug kunt, dat je verschillende lagen kunt maken die je op een andere volgorde op elkaar kunt leggen.

zondag, april 13, 2014

Motel Mozaïque 2014: vrijdag

Helaas kan ik alleen op de vrijdag Motel Mozaïque bezoeken, dus jammer genoeg geen Nick Waterhouse die ik graag had gezien. Wel zie ik een aantal andere interessante acts maar dit is niet mijn favoriete editie van het festival. Hieronder mijn bevindingen.

Madensuyu
Ik begin in de kathedraal, een grote tent op het Schouwburgplein, bij dit luidruchtige Belgische duo bestaande uit een gitarist met veel effectpedalen en een orgeltje, en zijn strak drummende partner (zijn broer?) die me erg aan Roberto Benigni doet denken met zijn guitige blik. De muziek is erg serieus, heftige white noise. Dat serieuze maakt het op den duur een beetje vervelend. Beetje te vroeg op de avond geprogrammeerd is deze trance-muziek.

Pall Jenkins
In de kleine zaal van de pak ik nog een stukje Pall Jenkins mee die daar moeite heeft zijn publiek vast te houden. Hij is net als de vorige band erg introvert en druk bezig met zijn gitaar, zijn loops en zijn zingende zaag. Intrigerende muziek die me hier en daar aan Tom Waits doet denken, dat dan weer wel.

Ann van den Broek
Van deze choreografe is slechts een korte preview van een voorstelling te zien die doet verlangen naar meer. Twee mannen en vrouwen zwalken over de kleine witte dansvloer. Dronken, aan de drugs, op zoek naar liefde. Helaas maar een kort stukje van een ongetwijfeld spannende voorstelling. Ik neem me voor als ze met een gehele voorstelling in de schouwburg komen zeker te gaan kijken.

Daryll-Ann
In afwachting van de voorstelling van Ivo Dimchev neem ik de kans waar even naar Neerlands trots Daryll-Ann te gaan kijken. Veel enthousiaste reacties heb ik gelezen over de reünie van deze legendarische band. Maar eerlijk gezegd vind ik er niet veel aan. De mengeling van country en rock zou me moeten aanspreken maar doet dat helaas niet.

Ivo Dimchev
Verrassing van de avond is Ivo Dimchev, een Bulgaarse performer die met zijn ontregelende show iedereen op het verkeerde been zet. Gekleed in een doorzichtige lap en met verder alleen een schaamlapje voor zijn geslachtsdeel speelt hij een travestiet die begonnen was aan een interactief project, het P-project of pussy-project maar dat niet interactief genoeg vond.
Nu nodigt hij mensen uit om op het podium tegen betaling handelingen te verrichten. Het begint onschuldig. Twee mensen moeten achter twee laptops plaatsnemen en gedichten typen. Deze teksten worden dan zichtbaar op de tablet die hij op zijn orgel heeft staan. Daarvan zal hij, Ivo, gezeten achter zijn keyboard, dan ter plekke een lied van maken.
Voor deze inspanning van vijf minuten belooft hij de twee dichters een beloning van twintig euro. Daarvoor overhandigt hij aan 'de betrouwbaarste persoon op de eerste rij' een enveloppe met daarin 1000 euro. Zij moet voor de betalingen zorg dragen. Het publiek reageert terughoudend en omdat ik niet bang ben om op een toneel plaats te nemen en best twintig euro wil verdienen ben ik de tweede die opstaat. De andere is een van de dansers van Ann van den Broek. Maar dit is slechts het begin.
De bedragen gaan langzaam omhoog en de eisen die Ivo stelt ook. Eerst moet iemand tapdansen, dan iemand hiphoppen, vervolgens moeten twee mensen met elkaar zoenen (zonder bovenkleding, met bh), en tenslotte moeten, voor 250 euro, twee mensen ontkleed op een matras doen alsof ze met elkaar de liefde bedrijven. Het duurt een tijdje voordat voor deze laatstgenoemde opdracht zich twee mensen melden, maar dan staan toch twee mannen op. Terwijl mijn dochter achter een laptopje zit te typen liggen voor haar twee naakte mannen te doen of ze met elkaar vrijen. Tijdens elk van deze act zitten twee mensen tegen betaling te typen en zingt Dimchev al improviserend zijn liederen. Duidelijk is dat hij niet altijd zingt wat er getypt wordt.
Het geld is dan nog steeds niet op en dus vraagt de performer twee mensen om vijf minuten lang te doen wat ze willen tegen betaling van 60 euro. Dan is het geld op.
Maar er is nog een laatste opdracht. Twee mensen wordt gevraagd een recensie van de voorstelling te schrijven en vervolgens voor te lezen. Zij krijgen betaald door het publiek en wat ze krijgen is dus afhankelijk van wat het publiek wil geven.
Het is een wonderlijke maar spannende performance. Alle deelnemers zijn natuurlijk amateurs en worden in zekere zin voor gek gezet. Hoe gek wil je doen voor geld en welk bedrag moet dat dan zijn? De twee naakte mannen gaan wel met 500 euro naar huis maar zou ik het zelf ook hebben gedaan? Misschien wel als mijn vrouw er bij was geweest maar toch zeker niet in het bijzijn van mijn jongste dochter. En dan, zou mijn vrouw het hebben gewild?

Gentlemen
Naar Rotown, waar Gentlemen spelen. Het zijn allen heren met baarden. Aardig maar niet echt geweldig. Na hun optreden ren ik terug naar de schouwburg voor Cosmo Sheldrake maar die zit vol en er staat een rij voor de deur. Niemand vind dat-ie de zaal moet verlaten dus het zal goed geweest zijn. Maar dat kon ik niet controleren.

Eagulls
Terug naar Rotown voor Eagulls in afwachting van Temples. Snoeiharde muziek is het met weinig melodie met een angstig kijkende drummer. Bang om fouten te maken, een slag te missen. De zanger zingt met een hand op de rug en wijkt met zijn strak achterover gekamde haren en gesoigneerde uiterlijk af van de rest van de band. Not my cup of tea en om niet de kans te lopen Temples te missen vertrek ik na een nummer of drie naar de Gouvernestraat, mijn laatste halte.

Temples
Het muzikale hoogtepunt van de avond deze afsluiter in de Gouvernestraat. Psychedelica met pakkende melodieën die onmiddellijk beklijven en catchy gitaarriffs. Deed me enigszins denken aan Kula Shaker. Van te voren had ik al van ze gehoord maar nog geen noot beluisterd. Maar alles klopt aan deze band. Met hun uiterlijk, lange haren, een glitterblouse en glitter onder de ogen, vintage gitaren, lijken ze een moderne T.Rex of The Sweet, en daardoor lijken de Gentlemen met hun baarden alweer een mode geleden en ouderwets. Tegelijkertijd speelt de zanger-gitarist de arrogante gitaarheld en is hij verlegen wanneer hij het publiek bedankt voor het applaus. Waardoor ze ook weer heel charmant zijn.

Geweldige afsluiter en nu op naar volgend jaar.

zaterdag, april 12, 2014

Jean-Philippe Toussaint: Nue

Nue is het laatste deel van de tetralogie Marie Madeleine Marguerite de Montalte van Jean-Philippe Toussaint die in 2002 met Faire l'amour begon. Het kost me moeite er aan te beginnen. Ik voel réticence (terughoudendheid), zoals een ander boek van Jean-Philippe Toussaint heet. Ten eerste omdat ik niet wil dat de serie die ik tot nu toe erg mooi heb gevonden, niet wil beëindigen. Het toetje nog even wil bewaren. Ten tweede omdat ik bang ben dat dit laatste deel tegen zal vallen. Dat laatste zal gezien de recensies waarschijnlijk niet het geval zijn, maar toch.

Als ik dan tenslotte toch aan het boek begin kost het me moeite er in te komen. Meer dan de vorige delen verwijst het naar de eerdere delen. Vooral Faire l'amour, maar ook Fuir (2005), kan ik me nog slechts gedeeltelijk herinneren, vooral bepaalde erg mooi indrukwekkende scènes, maar beide boeken heb ik ondertussen bijna tien jaar geleden gelezen en sindsdien niet herlezen.

Ook dit boek begint met een memorabele beschrijving van de laatste modeshow van Marie, tijdens welke een mannequin over de catwalk paradeert in een jurk van honing, gevolgd door een zwerm bijen. Maar in tegenstelling tot Fuir waar de auteur verzucht of hij ooit van Marie verlost zal worden, wacht hij hier twee maanden lang op bericht van haar. Zonder zelf de telefoon op te pakken en haar te bellen, wat zij hem later dan ook verwijt. Terughoudendheid?

Voor de derde keer wordt de auteur door Marie gebeld om hem een dode te melden. Nadat eerst haar vader is overleden (in Fuir) en daarna haar minnaar (in La verité sur Marie) is het ditmaal Mauritzio, de oppasser van het huis van Marie's vader op Elba. Opnieuw vertrekt hij met haar naar Elba. Daar wacht hem een verrassing.

Zijn Toussaint's boeken vaak filmisch van karakter, je ziet de beelden zo voor je, ditmaal speelt geur een belangrijke rol. De geur van de verbrande chocoladefabriek die door de pagina's ademt.

Net als zijn andere boeken heeft dit boek hier en daar trekjes van een thriller. Is Giuseppe, een van de zoons van Mauritzio, lid van de Elbanese mafia? Wie is de man die stiekem in het huis van de vader van Marie heeft liggen slapen? Maar na een enerverende start en een kleine inzakker daarna, ontwikkelt de roman zich tot een mooi sluitstuk van de vierdelige serie rondom Marie. De waarheid over Marie zullen we nooit kennen want de schrijver blijft de enige via wiens ogen we haar te zien krijgen, maar als ik Marie zou zijn zou ik trots zijn dat er vier zulke geweldige boeken aan mij zouden zijn gewijd.

dinsdag, april 01, 2014

Maatschappij Discordia: Weiblicher Akt 4: De moeder van Oscar

Eindelijk speelt Maatschappij Discordia weer eens in Rotterdam. Met Weiblicher Akt 4: De moeder van Oscar. Ditmaal in de oude gymzaal die vroeger de speelplek van het na de bezuinigingen opgeheven theater Bonheur was. Drie vrouwen spelen op basis van teksten van diverse auteurs over moeders. Maureen Teeuwen, Annette Kouwenhoven en Miranda Prein. Het lijkt geïmproviseerd, het is in ieder geval een collage en het vereist nogal wat voorkennis van de klassieken. Diverse keren vraag ik me af: waar komt deze tekst vandaan? Goethe komt voorbij, Duras, Oscar Wilde in een lange scène uit Lady Windermere's Fan en er is een dansje op een liedje van Noel Coward. Er wordt zoals dat bij voorstellingen van Discordia gebruikelijk is, tijdens de voorstelling een drankje geserveerd, ditmaal thee en whiskey. De sfeer is op een top Engels. Een theepartijtje bij de moeder van Oscar Wilde.

Hoogtepunten zijn de eerder genoemde lange scène rondom de waaier van Lady Windermere, waarin de dames heren spelen in smokings, het liedje en de scène waarin de actrice Maureen Teeuwen door de twee anderen gecoacht wordt om zo mooi mogelijk neer te vallen. Een avondje ouderwets genieten van Maatschappij Discordia. Dubbel genieten voor toneelliefhebbers en -kenners. Met rare decorstukken en rare kostuums. Lachen geblazen.

Graham Greene: The Heart of the matter

Katholieke man Henry, Dickie of Tickie Scobie worstelt met zijn geloof. Is zoekend. Wat hij aan handelingen verricht leidt tot meer leed bij degenen van wie hij houdt dan tot geluk. Nadat hij, politieman, niet promoveert tot commissioner in het Afrikaanse land waar dit boek zich afspeelt vertrekt zijn vrouw Louise naar Zuid-Afrika in afwachting van zijn pensioen. In haar afwezigheid wordt hij verliefd op Helen, een jonge vrouw die op een brancard wordt aangevoerd met een postzegelalbum in haar armen geklemd.Ondertussen wordt hij ook nog in de gaten gehouden en bespioneerd door Wilson, die weer verliefd wordt op Louise met wie hij de liefde voor poëzie gemeen heeft. Dan is er nog Yusef, een Syrische handelaar, die graag Scobie's vriend wil zijn en hem geld leent, hem chanteert, hem helpt.

Kan Scobie echt van iemand houden? Van een sterfelijk mens? Want zijn liefde voor God is groot, zijn angst voor de hel eveneens. Al ziet die hel er volgens hem niet uit als het klassieke beeld van de hel dat de mensen om hem heen schijnen te hebben. De mensen om hem heen geloven in ieder geval, net zoals de meeste mensen, dat hij niet van twee mensen evenveel of even weinig kunt houden, je moet altijd voor iemand kiezen, zo lijkt het. Tegelijkertijd, als ik naar mezelf kijk, houd ik even veel van allebei mijn dochters en dat vind dan weer niemand vreemd. Tussen Louise en Scobie staat de schaduw van een dode dochter die in Engeland gestorven is zonder dat Scobie daarbij aanwezig was omdat hij toen al in Afrika gestationeerd was. In een prachtige scène beleeft Scobie alsnog de dood van zijn dochter als een ander kind sterft terwijl hij het aan het voorlezen is.

Een indrukwekkend boek dit The heart of the matter van Graham Greene. Van een grote rijkdom aan thema's en ideeën. Zo wordt de leugenachtigheid van Scobie mooi opgeroepen in een regeltje over kraaiende hanen in het ochtendgloren, verwijzend naar Petrus die Jezus verloochende.