maandag, januari 31, 2011

Studium Generale Wintergast: Rutger Wolfson


Te laat van huis vertrokken ren ik exact om half acht als het programma begint De Unie binnen. Ik moet nog even snel naar het toilet dus loop ik langs de zaal naar de toiletruimten. Als ik naar links kijk staat daar de wintergast zelf. "Als dat de Wintergast zelf niet is in hoogst eigen persoon," spreek ik hem aan. "Dat betekent dat ik in ieder geval nog niet te laat ben." Ik vraag hem of hij nerveus is voor het programma maar dat is hij niet antwoordt hij.

Even later zit hij klaar op het podium en zit ik in de zaal. Interessante fragmenten laat Rutger Wolfson, directeur van het International Film Festival Rotterdam (IFFR) zien. Sommige helaas net te kort zoals de scène uit Apocalypse Now waarin een vredig Vietnamees dorp met napalm wordt gebombardeerd. Interviewer Geert Maarse is echt goed in zijn rol. Hij weet veel van zichzelf en heeft zijn huiswerk goed gedaan.

Ook Rutger Wolfson blijkt een langstudeerder, het is de avond voorafgaand aan de grote demonstratie tegen de bezuinigingen op het hoger onderwijs in Den Haag; hij heeft een half jaar lang in Berlijn rondgehangen tijdens zijn studie Kunst en Cultuurwetenschappen aan de Erasmus Universiteit. Als herinnering daaraan laat hij een fragment zien uit Die Himmel über Berlin, een film die ik vreselijk vond maar hij in zijn jonge Stürm und Drang-jaren erg mooi.

Na een fragment uit de demonstratie Nederland schreeuwt om cultuur wordt het gesprek mijns inziens het boeiendst. Zelf had ik ook ambivalente gevoelens bij die demonstratie maar Wolfson betoogt dat de kunstwereld niet moet afwachten en de hand ophouden, maar moet laten zien wat kunst waard is. Zelf vindt hij het fijn van het grootste betaalde culturele evenement directeur te zijn (zijn woorden). Het IFFR laat zien dat het belang van kunst groot is. In grote getale stromen de bezoekers toe naar een programma dat compromisloos is.

Toch vond ik de Schreeuw niet geheel zinloos. Het fragment dat Wolfson laat zien toont mensen die op het balkon van de Schouwburg Amsterdam een protestlied staan te zingen op de wijs van Laat me van Ramses Shaffy, een beschamende vertoning. Zo stond ik ook te zingen op het Schouwburgplein in Rotterdam. Maar tussendoor waren indrukwekkende hartekreten te horen, zoals van Romana Vrede, actrice bij het OT. Ook maakte de Schreeuw discussie los in alle kranten en tijdschriften over hoe kunst gefinancierd zou moeten worden.

Tenslotte was er nog een heerlijk stukje slechte smaak in het Wintergast-programma (New Kids) en de fantastische clip Window Licker van Aphex Twin (zie boven). Ook die clip is een bewijs dat echte controversiele kunst een groot publiek kan bereiken.

zondag, januari 30, 2011

Lizzy Timmers: Kaap Kat



De meeste theaterproducties zijn kortstondig te zien. Als je ze gemist hebt, heb je ze gemist. De voorstelling Kaap Kat van Lizzy Timmers is al een paar keer voorbijgekomen in Rotterdam en steeds opnieuw had ik het plan te gaan kijken en deed ik dat dan uiteindelijk toch weer niet. Goede wil maar drukke agenda. Gelukkig speelde deze maand de voorstelling toch weer een stuk of twaalf keer in Rotterdam, in de Schouwburg, in Walhalla en in diverse LCC's (Lokale Cultuur Centra in Rotterdam, een nieuwe naam voor sommige oude wijkgebouwen).

De laatste voorstelling is te zien in LCC 't Klooster aan het Afrikaanderplein, een gebouw dat ik goed ken omdat ik er heb gerepeteerd. De voorstelling start op zondagochtend/middag om twaalf uur en er zijn slechts tien toeschouwers. Dat is jammer want het is een mooie voorstelling.

Lizzy Timmers schetst met haar medespelers (Yonina Spijker en Arend Pinoy) de geschiedenis van Katendrecht vanaf het jaar nul tot nu toe. Op de speelvloer is een omtrek van Katendrecht of De Kaap afgetekend met wit tape. Linksachter op het toneel zit muzikant Laurens Joensen die de voorstelling begeleidt met liedjes, muziek en geluiden, voornamelijk met gitaar en andere snaarinstrumenten.

Er wordt veel verteld, soms voorgelezen, soms gespeeld, en zo wordt het beeld van Katendrecht en de geschiedenis verhaald van het roemruchte schiereiland in Rotterdam. De Chinezen, de hoeren, de jazzmuziek. De voorstelling loopt helaas een beetje abrupt af met een prachtig gespeelde scène over een wanhopige heroïnehoer die een onwillige man mee naar huis wil nemen. Daardoor lijkt de voorstelling enigszins onaf. Dat is jammer want verder is er veel moois te zien. Een oud echtpaar, een meisje dat haar opstel voorleest, een mannelijke striptease op het nummer "Altijd varen de scheepjes aan Katendrecht voorbij". Ik heb veel gelachen en werd tegelijk ontroerd.

zaterdag, januari 29, 2011

Mag ik?

Als ik op vrijdagmiddag de hypotheker verlaat die me een advies heeft gegeven over hoe we onze hypotheek moeten verlengen daalt de regen in pijpenstelen neer. Net als zojuist toen ik naar de hypotheker toe fietste. Ik heb niet zo'n zin om nogmaals nat te regenen en heb pas over een kwartier of drie een afspraak met de kapper. Dus besluit ik nog even de Groene Passage binnen te lopen om wat tijd te doden. Onderwijl stopt de regen misschien.

Ik loop langs het café-restaurant met de naam Spirit (biologisch eten en drinken) naar de Wereldwinkel. Achter het grote etalageraam zit een mooie vrouw met lang kroesend zwart haar voor zich uit te staren over een kop koffie. Ze ziet me niet, verdiept in haar gedachten. Zwarte ogen als een zigeunerin kijken in de leegte. Even overweeg ik naar binnen te lopen en voor haar May I? te zingen van Kevin Ayers:

May I
Sit and stare at you
For a while
I'd like
The company
Of your smile

Er is ook een Franse versie van het lied met als titel Puis je? Natuurlijk verwerp ik de gedachte en als ik in de Wereldwinkel sta te kijken naar een opwindbare radio ben ik de vrouw alweer vergeten. Ik ga de trap af en loop naar de Gimsel, een biologische supermarkt. Ik koop koffie met de afbeelding van een Inca op de verpakking en rode pasta.

Als ik de winkel weer uitloop denk ik opnieuw aan de vrouw voor wie ik May I? wilde zingen. Zal ik dan toch? Maar als ik langs de etalageruit terugloop naar mijn fiets zit daar een tamelijk kleurloze vrouw op de plaats waar de mysterieuze zigeunerin is verdwenen. Ik kijk omlaag naar mijn eigen kostuum. Een nat regenpak. Geen wonder dat de vrouw me niet zag staan.

vrijdag, januari 28, 2011

woensdag, januari 26, 2011

"If" van Rudyard Kipling, gelezen door Pauline van der Meer Mohr


De voorzitter van het College van Bestuur van de Erasmus Universiteit Rotterdam, Pauline van der Meer Mohr leest het gedicht "If" van Rudyard Kipling ter gelegenheid van Gedichtendag morgen. Ik heb haar vorige week gevraagd dit voor ons te doen en was erg blij toen ze enthousiast "ja" zei.

zondag, januari 23, 2011

My French Film Festival


Terwijl Rotterdam zich opmaakt voor het veertigste International Film Festival Rotterdam is in Frankrijk het eerste online filmfestival gestart. Van 14 tot 29 januari zijn online tien feature films en tien korte films te beoordelen in een competitie. Daarnaast zijn ook drie andere films te bekijken. Een oudje (French Can-Can) en twee recente films. Een mooi innovatief idee alhoewel het de gezelligheid van elkaar ontmoeten tijdens een festival ontbeert. Goedkoper is het wel, een lange film kost 2 euro, een korte slechts 1 en voor een tientje kun je elf lange films zien. Ik heb nog niets gezien maar de trailers zien er veelbelovend uit.
http://www.myfrenchfilmfestival.com

vrijdag, januari 21, 2011

Marijke Kluit - Geruststellende woorden


Voor Gedichtendag, aanstaande donderdag 27 januari, heb ik studenten en medewerkers uitgenodigd een gedicht voor de camera voor te lezen. Dit is Marijke Kluit die het gedicht "Geruststellende woorden" leest. Op het YouTube-kanaal van Erasmus Cultuur is nog een ander gedicht van haar te bekijken en te beluisteren. Hopelijk is zij niet de laatste. Volgende week gaat in ieder geval de voorzitter van het College van Bestuur van de Erasmus Universiteit een gedicht voor ons voorlezen.

donderdag, januari 20, 2011

Willem Frederik Hermans: Geyerstein's Dynamiek

Het herlezen van het dunne boekje Geyerstein's dynamiek van Hermans uit het begin van de tachtiger jaren van de vorige eeuw bewijst weer eens dat je als je na lange tijd een boek herleest je het bijna als nieuw kunt lezen. Zo'n dertig jaar geleden verscheen dit boekje, in dezelfde tijd als Filip's sonatine en Homme's hoest. Drie dunne boekjes met op elkaar gelijkende titels. Op de website www.willemfrederikhermans.nl blijkt uit de titels van de beschouwingen over dit boek dat het niet al te positief werd ontvangen. Hermans op zijn smalst, novelle als vingeroefening, de nieuwe kleren van de keizer, chantage op de lezers, zijn slechts enkele van de kwalificaties.

Geyerstein's dynamiek gaat over Caroline een op haar achtentwintigste weduwe geworden vrouw die op weg is naar het jaarlijkse kunstspektakel van de beroemde beeldend kunstenaar Geyerstein. Het was de bedoeling dat ze samen met haar man zou gaan, hij was fotograaf, nu moet ze het karwei in haar eentje zien te klaren. Het verhaal begint tijdens de treinreis op weg daar naar toe, met een terugblik naar de dramatische gebeurtenis waarbij haar man omkwam. Een ballonvaart waarbij de ballon waarin haar man net was opgestegen, voor haar ogen ter aarde stortte. Caroline arriveert op het station en wordt afgehaald door een mysterieuze chauffeur die beschreven wordt als een soort van levend lijk. Hij brengt haar bij de receptie voorafgaand aan het jaarlijkse spektakel.

Alles in het huis van Geyerstein is scheef. Zelfs het water in het zwembad is niet waterpas zoals het water betaamt. Een heksachtige vrouw spreekt dreigende woorden tot Carolien. Zij, Carolien, is te mooi en zal ongetwijfeld door één van de handlangers van Geyerstein ontkleed worden en in het zwembad gegooid. Zij weet hoe het er hier aan toe gaat. Zo wordt ze door verschillende bezoekers toegesproken en ingewijd in de geheimen van Geyerstein.

Het is een wonderlijk boekje, dit boekje. Een boekje waarin zowel heel veel gebeurt, vele beelden en ideeën passeren de revue, en tegelijk niets gebeurt. Caroline komt en gaat. Levert Hermans hiermee kritiek op de kunstwereld of is het verhaal een metafoor voor iets anders en zo ja voor wat dan? Zelf kom ik er niet uit, maar het verwondert me na herlezing niet dat ik het ook weer helemaal kon vergeten, zoals ik ook geen flauw idee meer heb waar Filip's sonatine en Homme's hoest over gaan.

woensdag, januari 19, 2011

Nacht door Lennart Pieters


Voor Gedichtendag maak ik een opname van Lennart Pieters die zijn zelfgeschreven gedicht "Nacht" voorleest.

zondag, januari 16, 2011

NT Gent: De Illusionist

De illusionist uit de titel staat in de strafbank voor een rechter die slechts te horen is als strenge vrouwenstem. Hij heeft zijn assistente tijdens een show in drie stukken gezaagd tijdens de dubbele doorzaagtruc en hij beweert dat het slechts een ongeluk was. In flashbacks krijgen we te zien wat er die bewuste donderdagavond in Rotterdam gebeurde.
Poppescu is de artiestennaam van de niet zo geweldige illusionist en Svetlana is zijn vriendin en assistente. Op de noodlottige avond vraagt hij haar na vijf jaar van samenwerking ten huwelijk en biedt hij haar ten overstaan van eht publiek zijn ring aan. Die zij weigert. Zij heeft andere plannen en wil meer. Assistente van een illusionist die meer in zijn mars heeft, zich met haar kan meten. Want zij is een geweldige helderziende.

De voorstelling De Illusionist van NT Gent is een voorstelling met echte goocheltrucs en veel publieksparticipatie. Het publiek valt van verbazing in verbazing. Alles is illusie, maar als in een echte goochelshow verwonder je je over hoe knap alle trucs zijn uitgevoerd. Natuurlijk weten we dat de actrice die de assistente speelt niet echt helderziende is, maar haar act is volstrekt overtuigend. Het onderliggende verhaal dat de grappen en goocheltrucs ondersteunt is zowel komisch als dramatisch. De hulpeloosheid van Poppescu is aandoenlijk. Wij zien de onteoereikendheid van zijn magie om de vrouw van zijn dromen bij zich te houden. Dat leidt tot het noodlottige einde waarbij zij in drie stukken wordt gezaagd.

Het einde dat ik hier niet zal verklappen is van een wonderlijke schoonheid.

zaterdag, januari 15, 2011

Slaap


Mijn Vrouw, slapend op de bank. (Tekening gemaakt op mijn Nokia N900 met PenPen in combinatie met MyPaint.)

vrijdag, januari 14, 2011

Inbraak!

Als we op zondag 2 januari terug komen uit Groningen staan de tuindeuren op een kier open. Dat is vreemd want ik weet zeker dat ik ze voordat we vanochtend om kwart over acht vertrokken, had dichtgedaan. Het is ook nog eens erg koud in de kamer. Ik vraag aan mijn dochter die het eerst naar binnen is gegaan of zij de deuren heeft opengezet. Ze zegt van niet en dan zie ik dat het slot is geforceerd en dat de klemmen waarmee de deuren extra vast zitten, zijn verbogen. Er is ingebroken.

Toch is er in de woonkamer verder weinig van te zien. Een laatje staat half open, er ligt een plastic zakje met wat vreemd geld op de vloer voor het kastje maar de gitaar staat er nog, het fototoestel ligt nog steeds voor het grijpen en ook onze vooroorlogse laptop staat nog rustig op zijn kant achter een geluidsbox. Ik ga de trap op naar boven. Misschien is de inbreker boven nog bezig. Vreemd genoeg voel ik geen angst. Ben sowieso niet gauw angstig. Is dat naïviteit?

Boven is de inbreker duidelijk bezig geweest. Op de slaapkamer staan alle deuren van de wandkast wagenwijd open en ligt een groot deel van de inhoud op de vloer en op het bed. Op datzelfde bed staan twee kistjes, een juwelenkistje staat open (maar het zijn geen echte juwelen die in het koffertje zitten) en de de make-upkoffer van Mijn Vrouw. Ik loop naar de kamer van Mijn Jongste Dochter en ook daar heeft de inbreker aardig huisgehouden. Laden en kasten staan open. De juwelen van Mijn Jongste Dochter zijn van blik en hebben de inbreker niet kunnen bekoren. Maar het paspoort van mijn dochter staat nog steeds open en bloot op haar kast. Er lijkt niets verdwenen.

Ik bel de politie die vrij lang op zich laat wachten.

donderdag, januari 13, 2011

Waterhoentjes

Op vrijdag fiets ik over de dijk op weg naar de vishandel om kabeljauw te kopen. Ik rond de bocht langs de oude school waarin nu een kunstenaar woont. Precies op de bocht staat een rood toestel dat waarschijnlijk iets met de scheepvaart te maken heeft. Op die bocht in de rivier loopt een hele kolonie waterhoentjes door het gras. Ze schrikken een klein beetje als ik ze wil fotograferen zodat ik niet al te dichtbij durf te komen, maar ik maak toch een foto van het vreemde verschijnsel, zoveel waterhoentjes verzameld op één plek.

Duif

woensdag, januari 12, 2011

Drie maal is scheepsrecht

Nog een keer het Groninger landschap bij Noorddijk.

dinsdag, januari 11, 2011

Groninger landschap bij Noorddijk

Hat landschap ligt er winters bij als we met mijn schoonfamilie door het land bij Noorddijk wandelen.

maandag, januari 10, 2011

William Forsythe: Kardinge

Landschapskunstwerk van de choreograaf William Forsythe in het Groningse landschap bij Noorddijk. Twintig jaar geleden gemaakt ter ere van het negenhonderdjarig bestaan van Groningen in 1990.

zondag, januari 09, 2011

Masterclass John Lanting bij De Flits

Er is aardig wat volk naar Delft gekomen om bij de masterclass van John Lanting aanwezig te zijn in het Microtheater van theatergroep De Flits. De man is dan ook reeds bij leven een legende. De grote man achter het Theater van de Lach dat zesentwintig jaar lang, van 1970 tot 1996, het publiek in de Nederlandse theaters aan het lachen maakte met voornamelijk van oorsprong Engelse kluchten. Omdat ik zelf bezig ben een klucht te regisseren in Zevenkamp, bij toneelgroep Tatio, raad ik mijn spelers aan te gaan en ga zelf ook. Twee van hen hebben zich aangemeld en zijn gekomen en ook twee spelers uit De Mooie Onbekende.

Het is een onderhoudende middag die Lanting ons voorschotelt. Hij begint met een korte lezing over wat klucht nu eigenlijk is en speelt/regisseert dan enkele scènes met ons, het publiek. Na een korte pauze vertoont hij enige scènes uit zijn eigen successtukken en hij eindigt opnieuw met een aantal scènes met het publiek. Tussendoor vertelt hij moppen en anecdotes uit het theater wat aan de middag een luchtige sfeer geeft.

Belangrijkste les van Lanting, die hij van de Russische Stanislavski-leerling Pjotr Sjarov leerde, dat je kluchten zo serieus mogelijk moet spelen. Iets wat ook duidelijk in de fragmenten die hij ons toont terug is te zien, met name in Lanting's eigen spel. Door Sjarov werd er veel aan tafel gerepeteerd, en het ging dan met name over het wat en het waarom. Het hoe komt dan vanzelf. Het valt me op dat wat en hoe Lanting ons regisseert erg lijkt op wat ik ooit bij Bert Luppes leerde. Zo blijkt maar weer dat de wetten van het theater voor een groot deel universeel zijn en van alle tijden.

Lanting is ondertussen de tachtig gepasseerd en ik ben blij dat ik dit nog mee heb mogen maken. In het serieuze theater wordt vaak neergekeken op de klucht maar mijns inziens is het een heel apart vak en een dankbaar vak als het je lukt om je publiek een avond aan het lachen te krijgen.

zaterdag, januari 08, 2011

John Buijsman: Het Alziend Oor

Als je in een band speelt die Het Gebroken Oor heet en organisator bent van een wedstrijd met de naam Het Oor van Erasmus, dan heb je iets met Het Oor. Dus moest ik wel naar de voorstelling Het Alziend Oor van John Buijsman. Dat is geen straf.

De voorstelling begint met minutenlange duisternis tijdens welke we eerst tekstschrijver Jules Deelder een gedicht horen voordragen en dan lange tijd John Buijsman horen vertellen als de hoofdpersoon van dit stuk, de jazzmuzikant Roland Kirk. De duisternis laat ons ervaren hoe het is om blind te zijn. Als blinde zijn je oren je ogen.

Het stuk toont beelden uit het leven van een blanke neger, een man die graag zwart wil zijn, zo zwart als de duisternis om hem heen. In zijn blindheid waant hij zichzelf net zo zwart als het duister om hem heen.

Als het licht langzaam aan gaat zien we een vierkoppige band en achter aan een tafeltje John Buijsman met een jonge donkere vrouw met afrokapsel. De laatste is, om het oneerbiedig te zeggen, zijn blindegeleidehond. Zij leidt hem van scène naar scène, geeft hem de benodigde attributen aan en zingt aan het einde van het stuk zelf de sterren van de hemel.

Met weinig middelen zetten de vier muzikanten, de zangeres en John Buijsman een sterke muziektheatervoorstelling neer waardoor ik zin krijg om met mijn eigen Gebroken Oor een muziektheatervoorstelling te maken. Altijd een goed teken, als je iets ziet waardoor je zin krijgt zelf hetzelfde te doen. De basis van kunst is tenslotte de wil om iets na te doen en dan beter. Of ik tot dat laatste in staat ben betwijfel ik maar dat geeft niet. Het Alziend Oor is in ieder geval een geweldige ervaring.

Ere wie ere toekomt, met: Spel, muzikant, idee concept, vormgeving: John Buijsman. Tekst: Jules Deelder. Muziek: Keimpe de Jong (rieten, composities), Andreas Suntrop (snaren, composities), Arno Krijger (Hammondorgan), Arend Niks (slagwerk) en Thirza Prak (zang). Regie: Aat Ceelen.