zaterdag, mei 25, 2013

Het Vermoeden: Vergadering

Het Vermoeden: Vergadering: Met de spelers van Philip Glass koopt een brood spreek ik af in Osteria Vicini aan de Kortekade in Kralingen. Hier gaan we het volgende stuk...
Lees meer op het weblog van Het Vermoeden

vrijdag, mei 24, 2013

Vis à Vis: Hart

Spektakel. Dat is waar theatergroep Vis à Vis in is gespecialiseerd. Bijna het tegenovergestelde van de voorstelling van Marjolein van Heemstra waar ik onlangs over schreef is Hart. Alles is groots hier onder aan de dijk bij het strand van Almere. Vanaf een grote tribune kijken we naar een er behoorlijk realistisch uitziend afvalverwerkingsstation. Hier wordt het afval gescheiden. Auto's met mensen die hun afgedankte spullen komen inleveren rijden af en aan. In het decor zitten allerlei luiken en vakken waarin het afval kan worden gedeponeerd. Tegen dit decor ontwikkelt zich langzamerhand een liefdesverhaal over de zoon van de beheerder van het station en zijn buitenlandse geliefde. Die geliefde heeft hij gestolen van een nogal criminele patser die gewelddadig afrekent met iedereen die hem dwarszit.

De verliefde zoon wil er vandoor met zijn geliefde maar wenst niet haar familie er op de koop toe bij te nemen. Dat zijn twee mannen, ooms, en een tante. Vis à Vis presenteert de voorstelling Hart als een stuk over scheiding. Niet alleen het afval moet worden gescheiden maar ook de illegale immigranten zijn afval en moeten worden gescheiden van de anderen.

Maar niet het verhaal en het acteerwerk zijn de belangrijkste ingrediënten van deze voorstelling, dat zijn de indrukwekkende theatrale effecten waar de groep bekend om staat. Ontploffingen, draadloos bestuurde auto's, een stuk grond van tien bij tien meter dat in zijn geheel naar boven komt waaronder de illegale immigranten zich schuilhouden, en als klap op de vuurpijl een grote ballon waarmee die immigranten aan het slot de scène verlaten.

Het was lang geleden dat ik voor het laatst een stuk van Vis à Vis zag, Daklozen on Ice, een samenwerking met het Ro theater, maar het blijven geweldige belevenissen waarbij je je ogen uitkijkt. De types en de thema's zijn vaak hetzelfde, maar het is knap hoe ze daar toch steeds weer iets nieuws mee weten te creëren dat verbaast en imponeert.

zaterdag, mei 18, 2013

Marjolijn van Heemstra: Garry Davis


Ik wist niet wie Marjolijn van Heemstra is. Ik wist niet wie Garry Davis is. Maar het RO Theater (samen met Frascati) liet de eerste een voorstelling maken over de tweede en nu weet ik zo ongeveer wie beide zijn. De eerste, Marjolijn, is een gedreven jonge theatermaakster die een geweldige voorstelling heeft gemaakt over de tweede, de allereerste wereldburger, nu 91 jaar oud en als ongewenste vreemdeling levend in Amerika. 

Een stukje historie. Garry Davis was musicalacteur toen tijdens de tweede wereldoorlog zijn broer sneuvelde. Hij nam dienst als piloot van een bommenwerper en bombardeerde een groot aantal Duitse steden waarbij hij duizenden slachtoffers maakte. Daarvoor schaamde hij zich achteraf zo dat hij in Parijs zijn Amerikaanse paspoort verscheurde. Hij geloofde niet meer in natiestaten die elkaar bestrijden en maakte zelf een wereldpaspoort. Hij kreeg vele medestanders, o.a. Einstein, Gide en Camus. Samen met Camus drong hij binnen bij de Verenigde Naties en pleitte voor opheffing van de staten. Het gevolg daarvan was dat de VN kwamen tot de Verklaring van de Universele Rechten van de Mens. Daarin staat onder andere dat iedere burger het recht heeft zijn land te verlaten en er terug te keren. Davis reisde met zijn wereldpaspoort de wereld rond. Werd soms opgesloten, het land uitgezet, maar toch zijn er ondertussen ekele duizendtallen wereldburgers met een wereldpaspoort. Waaronder Marjolein van Heemstra.

Als derde aflevering van een drieluik over de verbondenheid van mensen in de wereld wilde zij graag naar een vriendin in Beiroet reizen met het wereldpaspoort. Haar vriendin uit Beiroet was het niet gelukt de omgekeerde reis te maken, vanuit Beiroet naar Nederland. Nederland is namelijk één van de moeilijkste landen om binnen te komen, een land met uiterst goed gesloten grenzen. Daarom meldde Van Heemstra zich met een ticket Beiroet en het wereldpaspoort bij de balie van Schiphol.

Daarvoor al had ze een aantal gesprekken met Garry Davis in Amerika over zijn gedachtengoed. Daarna wilde ze een documentaire voorstelling maken over zijn ideeën en haar belevenissen op Schiphol. Davis was het absoluut niet met haar eens. Hij was tenslotte van oorsprong musicalacteur en hij vond dit geen theater. Na het zien van de voorstelling dacht ik: hij heeft gelijk.

Het RO Theater gaf Van Heemstra als eindregisseur Jetse Batelaan, de vertrekkende regisseur van het RO. Ook hij vond dat Garry Davis gelijk had en voegde een aantal van zijn eigen theatrale vondsten toe aan het eindresultaat. Zo komt Marjolijn van Heemstra op in een gouden pak en zingt ze zelfs een liedje met een ukelele.

Dat eindresultaat is zoals ik in de eerste alinea al schreef een geweldige voorstelling die je aan het denken zet. Over vrijheid, over het waarom van grenzen, en ook nog eens over theater. Want ook een grensbewaker speelt een rol, is een acteur in een mooi pak. Prachtig gemaakt, intelligent, grappig, goed geacteerd. Van Heemstra is een aanwinst voor het RO Theater en ik ben nieuwsgierig naar de andere twee delen van het drieluik die hoogstwaarschijnlijk in het najaar in Rotterdam te zien zijn.


zondag, mei 12, 2013

NT Gent: Kleine dagen



Bernard Dewulf is geen acteur. Toch geeft hij een zogenaamde theatrale lezing van zijn bundel Kleine dagen. Korte observaties die hij dagelijks (?) schrijft in het Vlaamse dagblad De Standaard. Is het dan theater wat hij doet? Intrigerende vraag, want wat is theater? Het lijkt er op dat wat hij doet zich beweegt langs de rand van wat theater is. Peter Brook geeft in zijn boek De Lege Ruimte een definitie. Een acteur, een toeschouwer en een lege ruimte. Dat is theater. Waarbij de acteur wordt gedefinieerd als iemand die handelt. Waarmee Bernard Dewulf met de simpele handeling van het voorlezen van een aantal korte teksten uit zijn boek in zekere zin toch een acteur is.

Observaties uit het dagelijks leven van een doorsnee gezin. Een man, een vrouw, een zoon, een dochter. Mooi en scherp geformuleerd door de lezende schrijver. Waarom is er wel een moeder-de-vrouw en geen vader-de-man? Over hoe hij poogt het perfecte kopje koffie te maken voor zijn vrouw terwijl die bezig is laarzen te passen en hem vraagt of die laarzen staan bij de rest van haar kleding. Hoe het steeds net niet lukt dat perfecte kopje koffie te bereiden. Over seksuele voorlichting aan zijn kinderen, een door het uiterst technische van het verhaal grappig gebeuren dat culmineert in de uiterst lachwekkende conclusie dat vader en moeder het ook met elkaar hebben moeten hebben gedaan.

De verhalen worden afgewisseld met korte films vertoond op een vijftal televisieschermen. Videokunstwerken zoals het panorama van het schouwburgplein te Antwerpen, het ontstaan van een naaktportret, en kapotte muziek bij kapotte filmbeelden, dat laatste als illustratie van hoe ons geheugen langzaam aftakelt. Maar ook documentaire beelden van dementerende bejaarden.

Uiteindelijk concludeert Bernard Dewulf dat hij geprobeerd heeft zich door te schrijven zoveel mogelijk te herinneren. Maar door het op te schijven is hij zich het geschrevene is gaan herinneren in plaats van de gebeurtenissen zelf.

Volgens de flyer was de voorstelling in Rotterdam de laatste. Anders zou ik iedereen hebben aangeraden deze bijzondere theatrale gebeurtenis te gaan bezoeken. Het boek is natuurlijk gewoon nog te koop. Een citaat tot besluit:
"Er groeit een vrouw in mijn huis. Een-twee-drie is ze vijf geworden. Op een ochtend kwam ze de keuken binnen. Ze zei dag en het was anders."




donderdag, mei 09, 2013

3 x Tjechov: Laatste keer in Rotterdam

Aanstaande zaterdag spelen we de laatste openbare voorstelling in Rotterdam van Drie maal Tsjechov, drie korte verhalen van Anton Tsjechov. we spelen het verhaal Onheil, een grimmig sprookje, Het verhaal van mevrouw N.N., een romantische liefdesgeschiedenis en de dialoog Polinka, een tragikomische romance in een stoffenwinkel. We spelen dan in de Rotterdamse Salon, een prachtige locatie aan de Rotte, een echt monument.

3 x Tjechov
Zaterdag 11 mei
Aanvang 20.00 uur (inloop vanaf 19.30)
De Rotterdamse Salon
Rechter Rottekade 407
Rotterdam
Reserveer hier kaarten

Guy de Maupassant: Contes du jour et de la nuit

Soms vraag ik me af hoeveel verhalen Guy de Maupassant heeft geschreven. Zo verbaasde het me dat ondanks het feit dat ik al heel wat bundels heb gelezen, ik bijna nooit dezelfde verhalen tegenkom. Bij deze bundel is het dan toch raak. Twee verhalen die ik al ken uit Nederlandstalige bundels. Zo heet Het duel in werkelijkheid Un lâche (Een lafaard, een titel die de clou van het verhaal in zekere zin al weggeeft) en Ouder worden heet in het Frans Adieu. Dat laatste verhaal las ik nog onlangs in Knuisten en knuffels en waar De Maupassant eindigt met de titel van het verhaal heeft de bewerker in de Nederlandse bundel een eigen stukje toegevoegd dat het er niet beter van maakt.

De verhalen in Contes du jour et de la nuit die overdag spelen zijn over het algemeen vrolijk en frivool van aard, de nachtelijke avonturen zijn duister en soms grimmig. Om beide soorten staat Guy de Maupassant bekend. Zo is er het gruwelijk verhaal van een visser die in een dronken bui thuiskomt en in een hevige aanval van jaloezie zijn vrouw tot moes slaat. Daar tegenover staat dan weer het verhaal Le Bonheur (Geluk) over een ouder echtpaar dat in een afgelegen hutje op het eiland Corsica na vele jaren nog steeds gelukkig is met elkaar.

Er zijn ook verhalen die meer een uitgesponnen mop zijn dan een verhaal, maar door de meesterlijke beschrijvingen van zowel omgeving als karakters geeft het niet als je de clou al ziet aankomen. Figuren als de postbode die een moord vermoedt in het huis waar hij de post moet bezorgen, en Tombouctou, een goedlachse bolle neger die uiteindelijk chefkok en restauranthouder wordt, zijn onvergetelijk.

Gelukkig zijn de verhalen van Guy de Maupassant nog lang niet op. Pirandello schreef er zo'n driehonderd, zijn Novellen voor een jaar, Tjechov heeft zo'n vier dikke delen met verhalen in zijn Verzameld Werk, ik schat dat De Maupassant ook ergens rond die aantallen zal zitten. En dan zijn er ook nog zijn romans waarvan ik er volgens mij nog maar eentje heb gelezen, Yvette.