maandag, september 30, 2013

Battle of the Bands: Three/Third XL en The Brazilian Wax Effect op weg naar de finale

Om acht uur het Erasmus Paviljoen nog maar half gevuld. Niet echt druk. De eerste band is net klaar met de soundcheck en klaar om op te treden. Ard van Kooten , de gastheer van deze avond introduceert de jury en de eerste band van de avond, Mainline 55. Vier jonge jongens die muziek spelen uit een tijd ver voor hun geboorte . Fifties muziek gespeeld door studenten geboren in de jaren negentig. Muziek van Johnny Cash , Elvis Presley en Hank Williams. Ik had ze een keer gezien toen ze net waren begonnen en ze zijn behoorlijk gegroeid. Ze rocken er lekker op los. 

Meer mensen lopen binnen en de menigte groeit aan tot ongeveer honderd. Three/Third XL is de tweede band. Ze spelen veel soul en funk, onder andere Aretha Franklin en The Pointer Sisters. Drie zangeressen, alle drie zussen . De eerste letters van hun voornamen spellen ABC, Arianne , Bernice en Céline . Met een zeskoppige band vullen ze bijna het volledige podium. De technici hebben wat moeite om de stemmen boven de muziek uit te krijgen, maar desondanks lukt het hun om een geïnspireerde prestatie te leveren.

Angie and the Billie Jeans komt uit Utrecht, van de Faculteit der Sociale Wetenschappen. Twee zangeressen, blond en bruin, een mannelijke zanger/gitarist plus een band die net een beetje kleiner is dan de vorige. Zoals de naam van de band al doet vermoeden spelen ze een mix tussen rock en soul. Ze hebben een piepklein groepje fans meegenomen uit Utrecht, maar het publiek is aardig voor alle bands. Ze juichen en applaudisseren voor iedereen en geven daardoor elke band een goede reden om een uitstekende prestatie te leveren.

Het is donderdag de 27 september in het Erasmus Paviljoen. Op deze eerste avond van de Battle of the Bands ben ik de stagemanager. Om zeker te zijn dat de bands niet te lang spelen moet ik ze indien nodig van het podium schoppen. Het is een gemakkelijke taak , omdat de meeste bands een set spelen van precies gelijke lengte als de tijd die hen is toebedeeld. Alleen de vierde band, met de prikkelende naam The Brazilian Wax Effect, heeft een lijst met nummers die veel te lang voor slechts een half uur. Na drie nummers zijn ze halverwege en hebben ze nog zes te gaan. Maar na een korte waarschuwing van mij eindigen ze hun set binnen de tijd met een punky vertolking van Twist and Shout. Ze begonnen met Hey Mickey van Tony Basil en met dat nummer zetten ze de toon voor hun optreden. Vijf brutale meisjes in zwarte korte jurkjes met kleurrijke panties in vijf verschillende kleuren. Ik hou van hen en vind het jammer dat ik ze moet stoppen .

Last but not least speelt de band van studentenvereniging Laurentius, The Mad Show. Ze spelen een verrassende mix van medleys. Overschakelend van Nederlands naar Engels en weer terug , van oud naar nieuw en van pop tot funk. Ze moeten het jammer genoeg doen zonder hun bassist en daarom speelt de keyboard speler ook de baslijnen. Dat lijkt het plezier voor beide zangers, mannelijk en vrouwelijk, niet te bederven. Lastiger is het dat ze hun fans niet hebben meegebracht vanwege een "disputenavond " in sociëteit Laurentius. Als alle leden van de studentenvereniging aanwezig waren geweest hadden ze gemakkelijk de publieksprijs kunnen hebben.

Maar zoals bovengenoemd is er ook een jury, bestaande uit Daisy Cools, Mark Snijders en Eugene Lont. Alle drie alumni van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zij hebben de moeilijke taak te beoordelen wie er naar de finale gaan op 31 oktober. Maar het publiek heeft ook een stem. Aan het eind van de avond, als The Mad Show hun laatste nummer hebben gespeeld, worden de winnaars bekend gemaakt door Eugene. Three/Third XL is favoriet van de jury. Het publiek kiest voor de punkmeisjes van The Brazilian Wax Effect.

De volgende editie is aanstaande donderdag in het Erasmus Paviljoen: Meer informatie

Battle of the bands
Donderdag 27 september, Erasmus Paviljoen 
Met : Mainline 55, Three Third XL, Angie en de Billie Jeans, Brazilian Wax Effect, The Mad Show
Organisatie: Erasmus School of Economics, Xplo Music & Events en SG Erasmus.

zondag, september 29, 2013

De Keuze #7: Give me back my broken night


Een nachtwandeling door het centrum van Rotterdam. Onder leiding van Paul, een sympathieke Engelsman, wandelen we over de Lijnbaan. Een plaats waar ik niet vaak 's nachts loop. Het verbaast me hoeveel mensen er toch nog rondlopen terwijl alle winkels dicht zijn.

Give me back my broken night is experiment en daarom net zo sympathiek als onze gids. Een voorstelling over een mogelijke toekomst van Rotterdam. De wandeling bestaat uit verschillende delen. Eerst komen we samen in de educatieve ruimte van de schouwburg. Daar worden we in twee groepen verdeeld, de paarse en de gele groep. We krijgen een mp3-speler die we in onze zak moeten steken en dan gaan we naar buiten. De gele groep eerst onder leiding van Duncan gaat eerst. Ik zit in de tweede groep, de paarse, en wij moeten nog even wachten.

Dan gaan wij ook naar buiten en krijgen een korte toespraak op het Schouwburgplein, door Duncan. Hij schetst ons een beeld van de toekomst van dit plein. Achter hem draait een b-boy rond op zijn hoofd. Dan gaan we op pad. Paul neemt ons mee naar de Lijnbaan en schetst net zoals Duncan even eerder een toekomstbeeld van de Lijnbaan. Een groene Lijnbaan zonder winkels.

Dan moeten we onze mp3-spelers inschakelen en gaan we met een soundtrack op pad. Begeleid door synthesizermuziek vertelt een stem over Rotterdam in 2113, honderd jaar later. We lopen over de bodem van een moeras tussen vervallen gebouwen. Het is moeilijk dit toekomstbeeld te zien met de tegenwoordige tijd nog volop om je heen.

Het vierde deel van de voorstelling is opnieuw op het Schouwburgplein. Daar mogen we ons eigen toekomstbeeld schetsen, met zijn zevenen. Twee van ons mogen een vel papier vasthouden, een derde krijgt een draagbare beamer omgehangen. Die schijnt op het papier en daarop verschijnt een tekening van wat wij ons voorstellen. Een vijver, terrassen, een groen Schouwburgplein. Als we klaar zijn met fantaseren gaan we terug naar binnen.

Het vijfde en laatste deel van de gebroken nacht vindt tenslotte opnieuw plaats in de educatieve ruimte. Hier worden de toekomstbeelden van beide groepen geprojecteerd op een scherm en gaan we er over in discussie. Of liever, we kunnen elkaar vragen stellen. Echt gediscussieerd wordt er niet.

Al met al geen geweldige voorstelling maar een interessant gedachtenexperiment.

De Keuze #6: Ibsen in one take


Een film en een theaterstuk in één. Een interessant experiment. De regisseur Chong Wang bedacht een verhaallijn over een oude man in een ziekenhuisbed die herinneringen ophaalt aan vroeger. Hij gaf het idee aan de Noorse Oda Fiske en zij knipte stukjes uit de stukken van Henrik Ibsen voor de dialogen. Ze gebruikte daarvoor o.a. Peer Gynt, Spoken, Een poppenhuis en De Meesterbouwer. Het vervolgens gespeelde stuk wordt tijdens het spelen door drie in het zwart geklede mannen gefilmd en boven de set op een groot scherm geprojecteerd.

Wat er op papier erg spannend uitzag viel enigszins tegen. Met name het acteren. De enige die er wat toneelspel betreft echt boven alles uitsprong was de moeder, gespeeld door Fang Li. Sommige scenes zagen er erg wonderschoon uit. Ook de verdubbelingen. De scènewisselingen zonder dat er gesneden werd (one take) of het in close-up tonen van details werkten goed. Maar uiteindelijk bleef de voorstelling teveel hangen in het experiment en werd het nergens echt spannend. Met betere acteurs was het allemaal een stuk indrukwekkender geweest.

De Keuze #5: A piece of work


Hamletmachine
is de titel van een stuk van Heiner Müller. Deze voorstel is gemaakt met behulp van een echte Hamletmachine, een computer. Deze oomputer genereert teksten, met stemmen, drijft een rookmachine aan als de geest van Hamlet's vader verschijnt, speelt muziek en zingt liederen. In het begin werkt dit op de lachspieren. Computerstemmen zonder emotie zeggen de teksten, op een groot scherm verschijnen de teksten met de naam van degene die ze uitspreekt. Ook hebben alle karakters een eigen computerstem. Wat de teksten van Polonius nogal onverstaanbaar maakt, hij heeft een krakerige oudemannenstem gekregen. Eerst krijgen we de teksten volgens de chronologie van het stuk. Dan krijgen we een reeks zinnen die alle met de uitroep 'O' beginnen, wat een erg grappig effect is. 

Lange tijd blijft het fascinerend en net als het enigszins saai en voorspelbaar begint te worden neemt een echte, levende acteur het woord. Dit is Scott Shepherd van de Wooster group. Wat hij zegt verschijnt in eerste instantie op het scherm, later begint hij zelf met allerlei teksten te improviseren. Een begenadigd acteur die met simpele middelen, zijn stem en zijn intonatie, je blijft boeien. Daarna neemt de computer het weer over en aan het einde wordt de voorstelling toch enigszins langdradig en slaapverwekkend.

Hamletmachine vs acteur: de winnaar is tenslotte toch de acteur.

vrijdag, september 27, 2013

De Keuze #4: Vreugdetranen drogen snel

Een tegenvaller, dat is deze voorstelling Vreugdetranen drogen snel van het Rotheater. Ons werd een spektakel beloofd en in zekere zin is het dat ook wel, maar een gemankeerd spektakel. Wie is wat en wat is wie? Waar speelt dit stuk zich af? Als dit soort vragen door je hoofd spelen is er iets niet in de haak met het stuk. 

Zijn het zigeuners die zich door dit zonnebloemenveld bewegen? Maar hoe zit het dan met die vader die scheidsrechter is geweest? Dat klinkt als een oer-Hollands verhaal. Waarom zijn er twee actrices die het meisje spelen waarop de zoon verliefd is en die er met een ander vandoor gaat. Of is dat alleen om die prachtige scène met de bruidsjurk die daardoor dubbel zo lang is.

Lange tijjd wacht ik tot de voorstelling ergens over gaat maar het blijft uiteindelijk een aaneenschakeling van quasi-diepzinnige monologen, grappige scènes zoals het opbrengen van de huwelijkscadeaus en een ontroerend bedoelde sterfscène die niet echt ontroert omdat je geen idee hebt wie er is doodgegaan.

Geweldig talentvolle actrices als Sylvia Poorta en Fania Sorel mogen weer eens uit de kast halen wat ze elke keer uit de kast halen en maken daardoor jammergenoeg geen indruk meer. Het mooiste is uiteindelijk het decor, het prachtige veld met zonnebloemen gemaakt van groene plastic wegwerpflesjes, en de muziek van Beppe Costa. Maar ook die zwerft heen en weer van een Italiaans lied als Non ho l'eta naar zigeunerliedjes, Balkandeuntjes en kletzmer in diverse talen.

Als acteur maakt Herman Gillis nog de meeste indruk met zijn wijsheden en grappen. Met 'All of us are in the gutter but some of us are looking at the stars', een citaat van Oscar Wilde, vat hij het stuk tenslotte zo ongeveer samen. Een stelletje arme sloebers kijkt naar boven naar de sterren en verder gebeurt er niet zo veel.

De Keuze #3: Suddenly everywhere is black with people

Deze indrukwekkende voorstelling Plots is het overal zwart van het volk van Marcelo Evelin/Demolition Inc, doet wat Schwalbe niet deed. Je laten voelen hoe het is in een massa te zijn. Gebaseerd op Massa en Macht van Elias Canetti lees ik in de programmafolder.

Het publiek bevindt zich in een rechthoekige ring aan alle zijden afgesloten door balken waarop tl-balken zijn gemonteerd. Bij binnenkomst wordt ons gevraagd om in de ring plaats te nemen. Er klinkt een laag grommend geluid op de achtergrond, een eindeloze dreun die nog lang door blijft gaan. In de ring bevinden zich vijf naakte en geheel van top tot teen zwart geschminckte dansers. Twee vrouwen en drie mannen die zich als een kluit door de ruimte bewegen. Het publiek moet voor hen aan de kant als ze voorbij komen. In het begin geven ze de toeschouwers nog de ruimte om rustig opzij te gaan maar langzamerhand bewegen ze zich steeds sneller door de ruimte en moeten we echt uitwijken. Sommige toeschouwers gaan buiten de ring staan. Sommigen gaan zelfs veraf op de tribunen zitten.

Er gebeurt niet echt veel maar de spelers komen angstig dichtbij het publiek. Soms staan ze rustig stil en krioelen zo door elkaar dat je niet ziet waar de ene speler ophoudt en de ander begint. Ook is het steeds donker in de ruimte. Op een gegeven moment vallen ze met zijn allen op de grond en bewegen over elkaar heen en onder elkaar door. Dan is er nog een soort van vrij-scene alhoewel het nergens erotisch wordt. Het is eerder spannend, soms angstaanjagend, dan opwindend in seksuele zin.

Dan komen de spelers los van elkaar en gaan de ruimte in, lopen tussen ons door, bekijken ons, maken vreemde bewegingen. Ineens ontstaat een soort van gevecht waardoor het gehele publiek achteruit deinst en zich aan de randen van de ring bevindt. Dan komen de spelers opnieuw los van elkaar, kijken ons indringend aan en verdwijnen dan in het publiek. Plotsklaps zijn ze allemaal door een zijdeur verdwenen en laten ons het nakijken.

Als we beginnen te klappen keren ze niet terug om het applaus in ontvangst te nemen.

De Keuze #2: Solid Gold & Jolie

Twee dansen. De eerste door een man. De tweede door een vrouw. De eerste dans maakt vooral indruk door het geluid. Met microfoons op het lichaam en op de dansvloer worden de geluiden van de danser zelf versterkt en vervormd. Zijn voeten stampen soms als die van een olifant, op andere momenten hoor je het gepiep van het geschuif van zijn sneakers. De dans zelf is niet zo heel erg indrukwekkend.

Dat is anders bij de tweede dans. Een overslanke danseres in skinny jeans beweegt als een slang. Al zingend en bewegend, soms abrupt stoppend. Deze dans is gebaseerd op moderne Congolese muziekvideo's maar alle muziek maakt de danseres zelf met haar stem. Indrukwekkend.

Choreografie: Ula Sickle. Dans: Dinozord en Jolie Ngemie. Muziek: Yann Leguay.

dinsdag, september 24, 2013

Het Vermoeden: Rolinterviews

Het Vermoeden: Rolinterviews: Ik ga verder met de twee overige rolinterviews maar veel fiducie heb ik er uiteindelijk niet in. Ik denk niet dat we er iets mee doen. Maar ...

zondag, september 22, 2013

De Keuze #1: Schwalbe zoekt massa


Een voorstelling waar ik niet voor wilde applaudiseren. Dat gebeurt niet vaak. Maar ik vond dit Schwalbe zoekt massa eerlijk gezegd drie keer niks. Vijftig personen die rondjes rennen, halverwege een keertje keren, nee, dit was het niet voor mij. Misschien had ik toch moeten applaudiseren want de vijftig mannen en vrouwen hadden zeer zeker heel lang hard gelopen en zich in het zweet gewerkt. Maar ik voelde me zo teleurgesteld in mijn verwachtingen dat ik het niet kon.

De belofte was een voorstelling over hoe massa's werken. Maar wij zaten op een tribune en mochten naar een massa mensen kijken en werden er geen onderdeel van. Wat ik eerlijk gezegd had verwacht. Nu bleef het bij kijken en wachten tot er iets gebeurt. Dat was niet veel. Soms liep iemand harder dan de anderen. Soms gaf iemand een ander de hand of legde die op de schouder. Even was er een soort opstootje. Verder werd er slechts gelopen. Soms ging de groep in zijn geheel harder of langzamer. Soms ontdekte ik na lange tijd ineens iemand in de groep die ik niet eerder had gezien.

Achter mij zat een groepje mensen, vader, moeder, dochter en zoon of vriend van de dochter, een groepje dat overduidelijk geen ervaring had met theater kijken. In de foyer was dat al duidelijk te zien. Geen theaterpubliek. Waarschijnlijk bevriend met een van de vele figuranten die Schwalbe hadden opgeroepen. Hun commentaren waren niet van de lucht. Te verstaan waren die meestal niet, maar de moeder moest er luid om lachen met een schor lachje. He he he he he, met een hijgje er tussen. De vader moest regelmatig rochelend hoesten. Iets te veel sigaretten gerookt.

"Zal wel kunst zijn." "Is die oude man er nog?" "Gaat het nog lang door?"

Wat mij betreft een mislukt experiment dat mij deed denken aan de performance-achtige installaties van Lotte van den Berg die mij ook al niet konden bekoren en dat mij nieuwsgierig maakte naar Suddenly everywhere is black with people, een voorstelling met ongeveer hetzelfde thema. Daar moest ik nog een dag op wachten.

F. Scott Fitzgerald: The Great Gatsby


Naar aanleiding van de nieuwe verfilming van dit boek, The Great Gatsby, door Baz Luhrman, staat dit boek ineens weer in de toptien van zowel Gutenberg.org als van Feedbooks. Die verfilming, zelf niet gezien, was ook voor mij aanleiding het boek op mijn ereader te zetten. Ik verwarde het met The Last Tycoon waarvan ik ooit de verfilming naar een scenario van Harold Pinter heb gezien en dacht dat het over een filmmagnaat ging. Niets is minder waar.

The Great Gatsby gaat over de mysterieuze buurman van de ik-figuur, de beurshandelaar Nick Carraway. Gatsby geeft regelmatig grote feesten in zijn huis in West Egg, de plaats waar de nieuwe rijken wonen. In East Egg woont het oude geld, waaronder Daisy, het nichtje van Nick Carraway. Daisy is getrouwd met Tom Buchanan maar had voor de Eerste Wereldoorlog een verhouding met Gatsby. Hoe Gatsby aan zijn geld gekomen is blijft onduidelijk. Er zijn speculaties dat hij een bootlegger is, het boek speelt in de tijd van de drooglegging, in 1922.

Maar niet het verhaal is het dat dit boek aantrekkelijk maakt, dat is de sfeer van de roaring twenties. Scott Fitzgerald schreef een swingend boek dat je onmiddellijk in zijn greep vat en houdt. Langzamerhand worden de mysteries rondom Gatsby beetje bij beetje opgehelderd, maar net niet helemaal. Er blijft nog iets te raden over en dat maakt het boek krachtiger dan wanneer alles zou worden opgelost en verklaard.

De onbetrouwbare verteller Nick Carraway schetst de figuren rondom Gatsby en zichzelf met enkele duidelijke kenmerken maar Gatsby blijft schimmig. Een romanticus met een grote liefde, zijn liefde voor Daisy die hij jarenlang uit het oog is verloren en terugvindt in East Egg, getrouwd. Via Nick hoopt hij opnieuw in contact met haar te komen. Dat gebeurt ook in een prachtige scène tijdens een regenbui in het huis van de verteller.

The Great American Novel wordt The Great Gatsby wel genoemd en dat is het boek: groots.

maandag, september 09, 2013

Louis-Paul Boon: De paradijsvogel


Een gruwelijk boek. Een duister boek. Een ontregelend boek. Een mysterieus boek. Een verwarrend boek. Dat is De Paradijsvogel van Louis-Paul Boon allemaal. Vier verhalen worden door de schrijver met elkaar vervlochten. Het verhaal van de seriemoordenaar Wadman in de wijk Klooster. Het verhaal van pastoor E.H. Ramadhoe die een studie maakt van de vrouwen van Taboe aan de hand van pin-ups. Het verhaal van het Marilyn Monroe-achtige fotomodel en actrice Beauty Kitt. En tenslotte de lotgevallen van Tubal-Kain die worden verteld door de mond van de bokser Vulcan Fiber. Alle vier de personages zijn met elkaar verbonden. Wadman maakte de eerste pin-up foto van Beauty Kitt. Ze was eerst getrouwd met de bokser Vulcan Fiber en later begint ze een relatie met E.H. Ramadhoe. Het verhaal van een amorele tijd is de ondertitel.

In de verschillende hoofdstukken vertellen ze in de vorm van herinneringen hun geschiedenis. Alleen de bokser is een uitzondering. Als in een delirium vertelt hij de geschiedenis van het hongerige volk van Tubal-Kain dat op een gegeven moment besluit om haar kinderen te offeren aan de paradijsvogel. Een verhaal dat toont hoe een religie ontstaat als verzinsel van de mensen.

Het boek is een afgeschreven boek uit de bibliotheek van het Marnix Gymnasium. Niet bepaald een christelijk boek en het is geen enkele keer uitgeleend. Ik kan me niet voorstellen dat een leerling van de middelbare school dit boek zou kunnen begrijpen. Opwindend zou die het vinden, dat wel, vermoed ik.

Volgens de achterflap staat de paradijsvogel symbool voor de phallux. Maar na lezing van het boek staat de paradijsvogel symbool voor zowel het mannelijk als het vrouwelijk geslachtsdeel, die ook onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en die in diverse gedaanten en op de meest onverwachte momenten in het boek tevoorschijn komen.

Alle goede kunst is gruwelijk hoorde ik onlangs op de radio. Dit boek is dat ook. Gruwelijk en grote kunst van één van de grootste schrijves die België ooit heeft voortgebracht.

zaterdag, september 07, 2013

Chalon-dans-la-Rue: Slot



Het festival is al meer dan een maand afgelopen maar toch nog een aantal slotopmerkingen. Want er is nog een voorstelling waar ik nog niet over heb geschreven, een hele goede, en er was dit jaar ook een terreintje aan de overkant van de rivier waar een aantal Nederlandse voorstellingen te zien was. Vorig jaar konden we in het programma slechts één Nederlandse voorstelling ontdekken. Die viel toen ook nog eens verschrikkelijk tegen. Ditmaal waren er veel meer. In het officiële programma (ON) zelfs twee. Lotte van den Berg met Pleinvrees (niet gezien) en Doedel met Pont Nord (waarover ik in het vorige blog al schreef). Ook was er een groot aantal Belgische voorstellingen waarvan ik er geen enkele heb gezien.

Maar het terreintje aan de overkant van de rivier waar zowel mijn jongste dochter als mijn nepdochter werkten was erg gezellig. Er waren de badkuipen van Vespaqua die we al eens in Rotterdam hadden zien rondrijden, een bar/restaurant, kruiwagens waarin je kon loungen en een aantal leuke voorstellingen. Mijn collega van het Marnix, Eva van Welzenis, zong haar Een lied retour, ditmaal gedeeltelijk in het Engels en in het Frans in een mooi schip. Er was de jongleur Matias Romir met een prachtige show. Aardlek speelde er fabriekje met een windmolen. Er was een Baskische rammendans. En een dame wandelde omhoog langs een boomstam. Kleine en gemoedelijke voorstellingen die je rustig achter elkaar kon bekijken.

Dan was er nog op het eiland een laatste dansvoorstelling waarvan ik het niet kan nalaten die te noemen, omdat het een van de mooiste was van het hele festival. Association Tangible speelde op een parkeerplaatsje in de zon Chemin des Tortues, een voorstelling over langzaam ouder worden. Twee dansers, een man en een vrouw, speelden een ontroerend stuk, met simpele middelen zoals een te groot colbert. Daarin verdwenen ze beiden met hun armen en draaiden om elkaar heen. Ook werd er mooi gebruik gemaakt van de locatie. Een rood-witte ketting die gebruikt wordt om een terrein af te sluiten. De muur die het parkeerterrein aan de achterkant afsloot.

Hiermee besluit ik mijn avonturen in Chalon. Ik denk dat we volgend jaar een jaartje overslaan, maar we keren zeker nog eens terug.