Fedde Spoel

Eerste voorstelling Het verhaal van mevrouw N.N.

2012-02-19T15:05:00.000+01:00

De eerste voorstelling van Het verhaal van mevrouw N.N. is gespeeld. De reacties zijn wisselend. Sommige kijkers werden afgeleid door mijn animatiefilm (die ze gelukkig erg mooi vonden), anderen door het verplaatsen van de spot. Weer een ander stoorde zich aan het gebruik van de mobiele telefoon. Zo werd de voorstelling in ieder geval een conversation piece. Dat laatste was in ieder geval een succes van de voorstelling. Mijn combinatie van animatiefilm en toneelspel was bedoeld als experiment en dat experiment maakte de tongen los.

Maar het belangrijkste vind ik dat Marjanne het goed heeft gespeeld. voor haar de eerste keer dat ze in haar eentje op het toneel stond, en dat heeft ze er goed van afgebracht. Maar het zet me aan het denken over de volgende voorstelling, aanstaande vrijdag. Moet ik de animatiefilm weglaten? Of moet ik een duidelijker verbinding maken tussen spel en film? Ik ga er deze week over nadenken. Vrijdag hebben we nog een extra repetitie om het stuk nog een keer door te nemen eneventueel wijzigingen aan te brengen. Aan het spel van Marjanne zal ik niet veel veranderen, op wat kleine details na. Maar laat ik de film en het spel als twee losstaande elementen naast elkaar bestaan waar het publiek zelf het verband tussen moeten leggen (wat mijn oorspronkelijke bedoeling was), of ga ik die verbinding toch aanbrengen?

Dat ik zo goed weet wat het publiek van mijn voorstelling vond is te danken aan de geweldige nieuwe formule van het Monologenfestival. Geen prijzuitreiking. Maar alle bezoekers kunnen met behulp van post-its na de voorstelling hun eerste reactie opschrijven en op een muur plakken (zie foto). Daardoor had ik nu de voorstelling gelijk een indruk van wat wel en wat niet werkte in de door mij geregisseerde monoloog.

Laatste repetitie Mevrouw N.N.

2012-02-15T17:24:00.000+01:00

In de vroegere roeitank waar nu twee tafeltennistafels staan doen we de laatste repetitie voor Het verhaal van mevrouw N.N. Het is er enigszins rumoerig en sommige nieuwsgierige studenten kijken door de glazen deur naar binnen. Dat maakt het voor Marjanne niet makkelijk zich te concentreren maar ze slaat zich er moedig doorheen. Het is een goede concentratie-oefening, op deze manier spelen.

Toch draai ik de repetitieruimte daarna om zodat van buiten minder te zien is, Marjanne geen zicht meer heeft op de deur en alleen ik als ik erg mijn best doe kan zien wat er buiten gebeurt.

Opnieuw ben ik aan het einde van de repetitie zeer tevreden. We gaan steeds met stappen vooruit. Het stuk ontroert me nog steeds, ook na talloze keren lezen en talloze keren luisteren naar het verhaal van de teleurgestelde mevrouw N.N. Ik schrap nog een enkel regeltje, ik schrap nog hier en daar een gebaar en door de kaalheid wordt het alleen maar sterker.

Zaterdagmiddag gaan we verder. Eerst met de techniek, daarna nog een generale repetitie. Zaterdagavond is het zover. Ik weet nog steeds niet precies wat mevrouw N.N. aanmoet doen.

Het verhaal van mevrouw N.N., naar een verhaal van Anton Tsjechov, speelt op het Monologenfestival in 't Kapelletje op zaterdag 18 februari en op vrijdag 24 februari. Op dezelfde avond spelen ook vier andere monologen: Huisvrouw, Gevangen, Een date met Jenny en De andere kant. Reserveren kan hier: http://www.hoenu.nl

Monologenfestival: Het verhaal van mevrouw N.N.

2012-02-14T00:00:00.002+01:00

Bijna klaar is het. De monoloog Het verhaal van mevrouw N.N. naar een verhaal van Tsjechov. Het verhaal van een mislukte liefde, een verloren leven. Iedere keer bij de start van de repetitie denk ik even dat het niets wordt maar aan het einde van de repetitie ben ik telkens weer tevreden over de vorderingen. De laatste randjes worden er nog aan gevijld en aanstaande zaterdag is het zover. Dan speelt de monoloog met Marjanne Deijl op het Monologenfestival 2012.

Met als decor een animatiefilm waar ik ondertussen ook al heel wat tijd in heb gestoken. Zaterdag is het aan het publiek om te oordelen of het allemaal is gelukt. Ik heb er vertrouwen in.

Het verhaal van mevrouw N.N., naar een verhaal van Anton Tsjechov, speelt op het Monologenfestival in 't Kapelletje op zaterdag 18 februari en op vrijdag 24 februari. Op dezelfde avond spelen ook vier andere monologen: Huisvrouw, Gevangen, Een date met Jenny en De andere kant. Reserveren kan hier: http://www.hoenu.nl

Nana Mouskouri

2012-02-09T16:24:00.001+01:00

Mooie Griekse platenhoes van Nana Mouskouri, gekocht door Mijn Vrouw bij de Piekfijn.

IJsklup "De El"

2012-02-09T00:33:00.002+01:00

Gisteren voor het eerst weer geschaatst. Eerst op de Kralingse Plas waar het ijs niet geweldig was. Veel hobbels en scheuren. Op ongeslepen schaatsen. Die bracht ik daarna naar de schoenmaker op de Oostzeedijk Beneden die schaatsen slijpt, tip van mijn uit donker Afrika afkomstige collega. Compleet ingeburgerd, dat bleek wel.

Daarna werken en aan het einde van de middag de schaatsen weer opgehaald. Geen zin meer om naar de plas te fietsen dus ik hoopte dat er bij de watertoren op de bassins een ijsbaantje was gemaakt. Maar helaas, dat was niet het geval.

Dus maar even kijken bij de Snelfilterweg, de straat waar ik woon. Daar zag ik bij de kruising met de Drinkwaterweg dat een mooie baan was schoongeveegd. Een paar jongens liepen op het ijs, waaronder onze buurjongen, Osama.

Snel fietste ik naar huis. Ik heb opnieuw zo'n twintig minuten de tijd. Spullen achtergelaten in de schuur en met schaatsen onder de arm terug naar de vijver. Bij het bruggetje hangt een bord "IJsklup De El". Ik bind mijn schaatsen onder en daar ga ik. Heerlijk ijs. Lekker glad, weinig hobbels of scheuren.

Twee buurtbewoners zijn druk bezig de baan schoon te vegen. Een van de twee, Dick, begroet mij met "Kijk Gijs, de eerste Fries op ons ijs." Dick is de beheerder van "De El", de lange poot van de L, Gijs is baas van de Gijsclub, de korte poot. Geweldig zulke buren. Een goed begin van mijn schaatsseizoen.

François Mauriac: L'agneau

2012-02-04T17:16:00.000+01:00

Waarom pleegt Xavier, het 'lam gods' uit de titel, zelfmoord? Is het wel zelfmoord? Dat is de grote vraag waar deze korte roman L'agneau van François Mauriac om draait. Het is bijna een thriller dit boek. Het sleept je mee in de mysterieuze gebeurtenissen rondom de jongeling die vanuit een klein dorp in de buurt van Bordeaux op weg is naar het seminarie in Parijs.

Op het station van vertrek ziet hij een man en een vrouw afscheid van elkaar nemen. Waarschijnlijk voorgoed, of zo ziet het er uit. De man, Jean de Mirbel, neemt tegenover Xavier plaats in de trein en er begint een gesprek. Xavier besluit dit huwelijk te redden, de echtgenoot terug te brengen bij zijn wettige echtgenote. Jean gaat akkoord, onder één voorwaarde, Xavier moet met hem mee gaan. Daarvoor moet hij zijn toekomst als seminarist laten schieten. Xavier gaar akkoord maar weet niet dat hij in een web van intriges terechtkomt.

In het huis van Jean de Mirbel is niet alleen Michèle aanwezig, de vrouw van Jean. Brigitte Pian, de schoonmoeder van Jean is er ook. In het gezelschap van Dominique, een jonge vrouw die als een soort secretaresse en personal assistent Brigitte vergezelt. Tenslotte is daar Roland, een klein jongetje van tien uit een kindertehuis dat door Jean en Michèle wordt opgevoed maar waar ze allebei genoeg van hebben. Hij moet maar weg, terug naar het kindertehuis.

In dit gemengde gezelschap wordt Xavier bijna onmiddellijk verliefd op de mooie jonge Dominique, tot woede van bijna iedereen om hem heen. Hij heeft het gevoel dat god een boodschap heeft gehad om hem hier heen te sturen en tussen deze mensen terecht te komen. Hij voelt ook dat het de bedoeling is dat hij de arme kleine Roland moet zien te redden. Uiteindelijk eindigt het boek met een offer. Het lam offert zichzelf op om Roland te redden, en om Jean en Michèle weer bij elkaar te brengen.

Tijdens het lezen van het boek was me heel lang onduidelijk wat Jean van Xavier wil. Jean is overduidelijk jaloers op iedereen om hem heen. Als zijn vrouw te lang met Xavier praat, als Xavier Roland te veel aandacht geeft en helemaal als Xavier verliefd wordt op Dominique. Het lijkt er het meest op dat Jean homoseksueel is en verliefd op Xavier. Hij hoopt voortdurend dat Xavier tot hem zal komen en pas op één van de laatste pagina's van het boek blijkt dat Jean en Michèle al twee jaar niet met elkaar geslapen hebben.

De enigszins vreemde conclusie van het boek is dan ook dat Xavier Jean van zijn homoseksualiteit 'geneest' waardoor hij terug kan keren tot zijn vrouw. Dat doet ouderwets en gedateerd aan maar dat neemt niet weg dat dit boek als spannende religieuze roman zeer geslaagd is. Bij Mauriac is het geloof nooit iets wat makkelijk is of als makkelijk bedoeld is (net als in de boeken van Grazia Deledda). De hoofdpersonen worden voortdurend in verzoeking geleid en moeten zelf, bijna zonder hulp van god, een oplossing zien te vinden voor hun twiijfels en problemen. De uiteindelijke zelfmoord of het offer van Xavier is hier een goed voorbeeld van. Een zelfmoord is niet toegestaan, een offer wel.

#IFFR 4: Die Räuberin

2012-02-03T22:16:00.000+01:00

Een mysterieuze en intrigerende film die niet gelijk zijn geheimen prijsgeeft. Dat is Die Räuberin. De roverin (of zeggen wij roofster of roveres?) is een beeldhouwster die aan het begin van het verhaal arriveert in een klein dorp aan de Oostzee in Nord Friesland. Een mooie stoere vrouw met een enigszins groffe boerse schoonheid, die tegelijk iets adelijks heeft. Ze is ergens voor op de vlucht en lijkt zich te verstoppen in het dorp waar de dorpsbewoners haar aanwezigheid niet waarderen en haar met argusogen bekijken.

De enige met wie deze Tania contact heeft is Thore, een niet al te snuggere jongen die ze op het strand voor het eerst ontmoet. Daar bedreigt hij haar min of meer met een verhaal over een vrouw die op het strand door hem zou zijn verkracht. Ondanks of door dit verhaal laat ze hem binnen als hij de volgende dag voor haar deur staat en er ontstaat een band tussen dit ongelijke paar. Zij is rijk en intelligent en hij is haar tegendeel.

Fantastisch is de scene als Tania 's avonds thuiskomt en drie boeren aan haar keukentafel aantreft. Van de drie mannen gaat een dreiging uit die lijkt te zullen eindigen in een geweldsexplosie. Zo is de trage film steeds gelaagd met een onderhuidse spanning.

Die uiteindelijk uitmondt in de opmerking of bekentenis van Die Räuberin dat ze hem wil hebben. Ze wil dat Thore bij haar komt wonen en ze stelt hem een ultimatum. Binnen een week moet hij beslissen. Als hij niet toestemt vertrekt ze wellicht.

Uiteraard zijn de ouders het er niet mee eens dat zij hun kind steelt. Daardoor loopt de spanning in het dorp en bij de dorpsbewoners nog hoger op. Haar autobanden worden lekgestoken. De garagehouder, een man met een prachtige gebeeldhouwde kop, deelt haar mee dat ze wel een week op nieuwe banden zal moeten wachten.

Ik zal het einde van de geschiedenis niet verklappen, maar die ontwikkelt zich langzaam, traag en zonder een moment te vervelen. Het spel van de twee hoofdrolspelers is indrukwekkend. Ik ben blij dat ik deze film heb gezien. Ik had hem niet zelf uitgekozen maar was door mijn dochter gevraagd om mee te gaan. Ik ben blij dat ze dat gedaan heeft.

#IFFR 3: Die Unsichtbare

2012-02-03T17:55:00.000+01:00

Een echte acteursfilm. Dat is Die Unsichtbare. Met prachtig acteerwerk. En het gaat ook nog eens over theater. Een film die iedereen die op een (jeugd)theaterschool zit zou moeten zien. Hoe ver ga je om je in te leven in een rol? Wat is de prijs die moet betalen voor je ambitie?

Deze en andere vragen komen aan de orde in Die Unsichtbare. Een jonge toneelschoolstudente die op toneel in slaap valt tijdens een belangrijke schoolvoorstelling krijgt onverwacht de hoofdrol in een toneelstuk van een vooraanstaand regisseur. Thuis worstelt deze Josephine met de haat--liefdeverhouding die ze heeft met haar autistische zus en haar moeder die alleen aandacht heeft voor deze hulpbehoevende zus. Haar Deense vader is in Denemarken achtergebleven. Josephine is voor haar moeder onzichtbaar en in gezelschap is ze dat eveneens, een meisje dat door niemand wordt opgemerkt. Totdat het oog van de beroemde regisseur haar ontdekt.

Ze wordt gevraagd de hoofdrol te spelen in het fictieve theaterstuk Camille, een Lulu-achtige rol over een jonge vrouw die zich overgeeft aan seksuele escapades en voor wie sex is als het eten van koekjes, ze krijgt er nooit genoeg van. Een rol die Josephine niet bepaald op het lijf is geschreven want ze is nog nooit met een man naar bed geweest.

Vol vuur stort ze zich op de rol en gaat in volledig kostuum de straat op om het leven dat Camille leidt uit te proberen. Zo ontspint zich een spannend avontuur waarin alleen de enigszins clichematige affaire met de regisseur me stoorde. Voor het overige vind ik Die Unsichtbare een prachtige acteursfilm. Niet wereldschokkend of vernieuwend in vorm, maar een geweldige film met een goed dramatisch scenario.

OT Theater: Het uur waarop we niets van elkaar wisten

2012-02-01T23:09:00.017+01:00

Het is vreemd. De voorstelling Het uur waarop we niets van elkaar wisten zou gemaakt worden door Els van der Jagt, samen met Ton Lutgerink. Maar in de week voordat we naar de voorstelling gaan, de zondag er voor, is Ton Lutgerink overleden. Daardoor krijgt de voorstelling een andere betekenis en andere lading. Zeker als er een urn met as wordt uitgestrooid en als er iemand met een doodskist op zijn rug opkomt. Dat kan haast geen toeval zijn. Maar het staat in het stuk van Peter Handke dat het OT Theater uitvoert. Zonder Ton.

Maar ook zonder hem is het een schitterende voorstelling. We zien een groot aantal karakters op een plein. Door elkaar heen bewegend, soms samen, soms alleen. Ik moet denken aan de film die we de avond tevoren hebben gezien. Nu zijn wij als toeschouwers de bewakingscamera. Er komt een jongen op met een baksteen in zijn hand. Hij wordt achtervolgd door een andere man. Is de jongen een kwajongen of een aspirant-terrorist? We weten het niet.

Ondanks dat het soms een chaos lijkt en een reeks toevallige gebeurtenissen die niets met elkaar te maken hebben blijft de voorstelling van begin tot einde boeien. Slechts enkele constanten zijn er. Laura Johannes die heen en weer loopt,steeds in haast, steeds op zoek. Hok Tan die als parkwacht haar tegenpool is. Steeds rustig en bedaard. Nadenkend.

Meeste indruk maakt de jongeman die geweldig kan breakdansen. Het lijkt of hij zweeft. Maar het is echt een ensemble-stuk dit stuk zonder woorden. Het lijkt me een hele kluif om er voor te zorgen dat iedereen steeds op tijd op is, in het juiste kostuum, op de juiste plaats. Maar het lijkt aldoor goed te gaan. In ieder geval voor de argeloze toeschouwer.

Een vrolijke voorstelling. Ondanks de dood van Ton Lutgerink toch afgemaakt door Els van der Jagt en Katja Grässli en geheel in zijn geest. Soms denk je dat hij zelf nog steeds de touwtjes in handen heeft gehad. Van boven.

Het uur waarop wij niets van elkaar wisten is nog tot 19 februari te zien in het OT Theater. Bekijk de speellijst op de website van het OT Theater voor details.

Foto: Pepijn Lutgerink

#IFFR 2: Low definition control / Malfunctions #0

2012-01-31T22:44:00.026+01:00

Nadat we een hapje gegeten hebben in Floor op het Schouwburgplein besluiten we om de nieuwe Last Minute Kassa op het plein te proberen. Er zijn nog kaarten voor een voorstelling in Lantaren Venster maar dat lijkt ons te ver en niet te fietsen in de tijd die beschikbaar is. Daarom kiezen we voor Cinerama waar de Oostenrijkse film Low definition control van Michael Palm draait. Een soort van documentaire over bewakingscamera's en wat de aanwezigheid daarvan met de mensen doet. De mensen die bekeken worden, de mensen die de beelden bekijken,welke conclusies er getrokken kunnen worden uit wat op de beelden te zien is, en hoe we beslissen moeten wat we doen naar aanleiding van wat we zien.

Een fscinerende film in een stuk of zeven of acht hoofdstukken waarin de verschillende kanten van de voortdurende camera-observatie worden belicht. 35 wetenschappers werden geïnterviewd en filosoferen lustig op los, achter de beelden van mensen op straten en pleinen. Gefilmd met een 8mm camera en opgeblazen naar 32mm waardoor de beelen hetzelfde grofkorrelige effect hebben als beelden van echte bewakingscamera's.

Hoe de mensen die de camera's plaatsen en zij die hun de opdracht daartoe geven (en dat zijn wij zelf) hopen een aanslag als 9/11 te voorkomen doordat we een volgende Mohammed Atta zien op de beelden van een bewakingscamera en hem daardoor kunnen tegenhouden. Hoe we naar beelden van jongens op straat kijken en ons afvragen of het onschuldige jongens zijn of toekomstige criminelen. Wat kun je zien aan de buitenkant, aan een reeks willekeurige reeks beelden? Wat is de voorspellingswaarde?

Na afloop is er discussie met de regisseur waarin hij vertelt hoe de film tot stand is gekomen. Ik vind het een fascinerende film maar, net als de eerste film, te lang. Een goed onderwerp voor een Studium Generale-programma, dacht ik achteraf.

We drinken nog een biertje in Cinerama terwijl we toekijken hoe een band de spullen aan het opbouwen is, hebben geen zin te wachten tot ze eindelijk gaan spelen en fietsen naar huis. Op de Blaak legen drie jongens hun blaas en laten als hondjes hun spoor na op de gevel van één van de bankgebouwen.

#IFFR 1: Cornelia frente al espejo

2012-01-30T22:43:00.000+01:00

Het is weer filmfestival in Rotterdam en dus tijd om meer dan eens naar de film te gaan. Ik ben natuurlijk niet echt een filmbuff maar onze oudste dochter werkt als vrijwilliger op het festival en dat werkt aanstekelijk.

Op vrijdagmiddag gaan we naar de film. Uit het overweldigende aanbod kies ik eerst maar eens één film, met volgens de tekst op de website de fine fleur aan acteurs van de Argentijnse cinema: Cornelia frente al espejo (Cornelia en haar spiegel), het speelfilmdebuut van de documentairemaker Daniel Rosenfeld. Een man met een grote donkere baard die zelf aanwezig is met zijn beeldschone hoofdrolspeelster, Eugenia Capizzano, een jonge vrouw met lang donker haar en volle lippen die prachtig kan huilen (foto). Ze heeft ook meegewerkt aan het scenario naar een verhaal van Silvina Ocampo. Een in Argentinië beroemde schrijfster van korte verhalen en de echtgenote van schrijver Adolfo Buoy Cassares.

Het is een wat slome magisch-realistische film over een vrouw in een groot oud landhuis. Andere personages komen en gaan, zijn ineens verdwenen als plotseling een nieuw personage opduikt. Aan het begin is Cornelia alleen met haar tante,een tante die haar de liefde voor theater heeft bijgebracht. Samen drinken ze uit een gifbeker want Cornelia wil sterven. Of is ze al gestorven? Dat laatste wordt niet duidelijk. Dan is de tante plotsklaps verdwenen en staat een kind aan de deur die de poppen wil zien. Het kind heeft het over een man die haar heeft binnengelaten. En dan is er ineens ook een man en is het kind verdwenen. De man draagt een ouderwets boevenmasker en zegt een inbreker te zijn. Hij wil de sleutels van de safe. Ze wil hem die geven als hij belooft om haar te vermoorden.

Tenslotte duikt ook een man met een pistool op en zo gaat de film langzaam voort. Het kabbelt een beetje en wordt bijna nergens echt spannend alhoewel de sfeer magisch en onheilspellend is. Pas aan het einde wordt de geschiedenis van de vrouw duidelijk.

Een mij iets te trage en onduidelijk film. Er had hier en daar makkelijk wat uitgeknipt kunnen worden om de film wat aan vaart te doen winnen.

Rotheater: Kust

2012-01-23T17:02:00.029+01:00

Een voorstelling van de makers van Branden, zo wordt Kust aangekondigd door het Rotheater. Dat schept hooggespannen verwachtingen want Branden was ongetwijfeld één van de mooiste voorstellingen van het afgelopen seizoen. De filmversie van Branden, Incendies, was ook al een succes op het Rotterdams Filmfestival waaruit blijkt dat dat verhaal, een regelrechte tragedie, op iedereen indruk heeft gemaakt.

Laat ik beginnen te zeggen dat Kust een hele goede voorstelling is. Wat acteerwerk betreft waarschijnlijk zelfs beter dan Branden. In ieder geval in mijn ogen. Met name de beginscène waarin Wilfried, gespeeld door Nasrdin Dchar, aan een rechter toestemming vraagt om zijn pas overleden vader in diens geboorteland te mogen begraven, is zeer indrukwekkend. In spelen in vormgeving. Een vormgeving die ook weer verwijst naar Branden. Maar het verhaal, de plot van Kust, valt tegen.

Dat komt vooral door de vergelijking. Zoals gezegd wordt er goed gespeeld, vooral door Yahiya Gaier als de dode maar nog steeds sprekende vader. Zijn dood is de aanleiding voor een zoektocht naar een laatste rustplaats voor zijn onderweg wegrottende lijk. Als een zwaan-kleef-aan voegen zich langzamerhand steeds meer vaderlozen bij Wilfried op zijn reis. Simone, de zingende vrouw, gespeeld door Fania Sorel die hier een rol speelt die sterk doet denken aan haar rol in Branden, Sabé en Samir, en tenslotte Joséphine.

Uiteindelijk komt het kwintet met de dode vader aan bij de kust. De plek waar hij ooit met de moeder van Wilfried gelukkig was. Een prachtig beeld van een zee van namen besluit de voorstelling. Was de vormgeving van Branden vrij sober, Kust is in zijn vormgeving rijker, met een mooi zwart bos en een azuurblauwe zee.

Mijn eerste gevoel na de voorstelling was "te lang en te voorspelbaar", maar nu, een paar dagen later, ontdek ik in mijn herinnering steeds meer mooie momenten die de voorstelling bij terugblik steeds beter maken. Het spel, de beelden, alleen het verhaal blijft hierbij wat achter. Maar ik raad iedereen aan deze voorstelling zeker te gaan zien.

Kust is nog te zien t/m 25 februari in het Rotheater, zie de website van het Rotheater voor details.

tg Max: Help!

2012-01-22T14:50:00.001+01:00

Een voorstelling over de beroemdste popgroep aller tijden, The Beatles, dat kon niets zijn dacht ik een paar jaar geleden toen TgMax de voorstelling Help! op het programma zette. Ik had al eens een voorstelling gezien over The Monkees, van Orkater, en die viel me, één enkele scène uitgezonderd, ernstig tegen.

(Die ene scène was de essentie van de hele voorstelling, de acteurs die de Monkees spelen staan te spelen en te zingen, dan schuift een grote wand omhoog waarachter een 'echte' band staat te spelen en te zingen en blijkt dat de acteurs aan het playbacken zijn.)

Maar ik hoorde goede verhalen over de voorstelling Help!, ik had ondertussen een paar goede voorstellingen gezien van Moniek Merkx van TgMax (Reigen en Staal), en de acteurs van The Sadists speelden mee die een diepe indruk op me hadden gemaakt met Alabama Chrome, dus wat kon ik anders dan nu toch gaan kijken. Nu durfde ik toch te gaan kijken.

Dat viel niet tegen! De voorstelling probeert niet de Beatles te imiteren (is ook onmogelijk) en vertelt het verhaal van een viertal jongens die het helemaal gaan maken, gezien door de ogen van een jonge bakvis (Lottie Hellingman) die helemaal idolaat is van 'haar' jongens. In zekere zin lijkt de voorstelling hierdoor op Staal dat ook over jongens ging, alleen zijn de thema's en problemen andere.

Wat de voorstelling sterk maakt is natuurlijk de fantastische muziek die goed en verrassend en met gevoel voor humor wordt uitgevoerd. She loves you gaat ineens over de moeder van John Lennon en wordt acapella uitgevoerd. Paul heeft een idee voor een nummer Yesterday en pingelt het op de piano, terwijl dat nummer nu juist bij uitstek een gitaarnummer is. Het idee voor het nummer Please, please me wordt in het Nederlands besproken en vervolgens in het Nederlands gezongen. Zo worden de overbekende maar ijzeersterke Beatle-hits toch weer van een nieuwe kant belicht.

Iedereen moet dit zien!

Help! van tg Max is nog tot 10 juni 2012 op tournee in Nederland, zie de website van tg Max voor de speeldata.

Theatergroep Siberia: Dossier Odyssee

2012-01-18T16:55:00.021+01:00

Odysseus als Afrikaanse economische vluchteling die na jaren van omzwervingen in Europa op zoek naar rijkdom berooid terugkeert naar vrouw en kind. Een vrouw die hem niet meer wil, een zoon die denkt dat hij een held is. Dat is in een notendop de inhoud van Dossier Odyssee van Theatergroep Siberia.

Het is een mooie jongerenvoorstelling geworden. Dynamisch en met sterke karakters die tegenover elkaar staan. Odysseus als mislukte held, Telemachos als verongelijkte puber, de calculerende moeder Penelope met haar nieuwe vriend en beschermer en Calypso als rivaal van Penelope. Auto's en brommers worden met minimale theatrale middelen verbeeld en als Calypso zingend opkomt wordt ze heel sprookjesachtig verlicht door middel van drie spiegels die de andere spelers op haar richten.

Het is spannend, humoristisch en dramatisch, deze moderne versie van de odyssee.

De Vere: Kras

2012-01-16T17:31:00.005+01:00

Kras is een stuk van Judith Herzberg uit 1988. Toentertijd speelde Maatschappij Discordia een prachtige oeropvoering met Viviane de Munck als moeder Ina en met Frida Pittoors als Mary. Een voorstelling die grote indruk op me maakte, niet in de laatste plaats vanwege de mooie theatertekst van Judith Herzberg.

Kras gaat over een oudere, wellicht dementerende moeder bij wie iedere nacht wordt ingebroken, waarbij de hele boel overhoop wordt gehaald. Het vreemde is dat er niets wordt gestolen. Dat wekt bij de familie die steeds opnieuw te hulp wordt geroepen de indruk dat Ina, de moeder, al deze inbraken zelf in scene heeft gezet.

Juist omdat de voorstelling twintig jaar geleden zoveel indruk heeft gemaakt ben ik wat huiverig opnieuw te gaan, naar dezelfde voorstelling met een gedeeltelijk andere cast. Ik twijfel of ik naar Wim Vandekeybus zal gaan met Bet Noir van Jan Decorte. Of ik de goede keuze heb gemaakt zal ik nooit weten maar ik geniet volop. Van het opnieuw beleven van de tekst van Judith Herzberg geniet ik, waarvan ik gedeelten vergeten was en waarin ik nieuwe dingen ontdek. Van Annet Kouwenhoven geniet ik die de hoofdrol speelt, ze doet dat mijns inziens net zo goed als Viviane de Munck twintig jaar eerder. De speelstijl van Discordia is altijd een feestje, ditmaal eindigt dit feestje met broodjes pekelvlees als toetje.

Steptoe and son

2012-01-12T19:20:00.002+01:00

Op zaterdag besteedt de BBC aandacht aan de onlangs overleden comedy-regisseur en producer John Edward Davies en zendt oude afleveringen uit van The Good Life, Fawlty Towers en Steptoe and Son. De laatsten kennen wij als Stiefbeen en Zoon.

Dimitri Verhulst: De intrede van Christus in Brussel

2012-01-11T17:22:00.000+01:00

De intrede van Christus in Brussel in 1889 is de titel van een schilderij van James Ensor. Dimitri gebruikt dit gegeven voor een boek met de titel De intrede van Christus in Brussel zonder het jaartal. Het boek bevat geen hoofdstukken maar staties zoals de kruiswegstaties van Christus.

Plotseling is er het nieuws dat Christus zal verschijnen in Brussel. Niemand weet precies waar het nieuws vandaan komt maar in korte tijd is iedereen in rep en roer. Natuurlijk moet er van alles geregeld worden voor dit hoge bezoek en dat geeft Dimitri Verhulst de gelegenheid een uitgebreide visie te geven op de gevoeligheden van de Belgen en de onderlinge verhoudingen tussen de verschillende bevolkingsgroepen. Het eerste hoofdstuk waarin de moderne mens, afgesloten van de hem omringende wereld door middel van een koptelefoon, wordt vergeleken met de bouwers van De Toren van Babylon. De Toren van Babylon is dan toevallig ook weer een schilderij van een andere beroemde Vlaamse schilder, Pieter Breugel de Oude, in de volksmond Peer den Drol genaamd.

Dat is het begin van een schets van het leven in België en zijn bewoners, op een geheel andere wijze dan Tom Lanoye in De Goddelijk Monster-trilogie, geeft Dimitri Verhulst zijn visie op de moderne maatschappij die door de verwachting van de komst van de zoon van god langzamerhand van aard veranderd. De mensen worden steeds aardiger voor elkaar, een moordenaar bekent zijn vrouw te hebben vermoord, maar iedereen is vergevingsgezind. Binnenkort wordt immers iedereen van zijn zonden gereinigd of er voor gestraft.

Het einde van het boek viel me enigszins tegen maar dit was mijn eerste kennismaking met het werk van Dimitri Verhulst en die kennismaking viel me niet tegen.

Hoofd

2012-01-10T13:03:00.002+01:00

Hoofd.

Waakhonden

2012-01-07T18:03:00.002+01:00

Drie honden bewaken een plastic zakje met boodschappen en een pak toiletpapier op de Oostzeedijk Beneden. De eigenaar van de honden bevindt zich in de dierenwinkel.

Man met huisje

2012-01-05T17:13:00.044+01:00

Al enige tijd maak ik tekeningen op mijn mobiel, de Nokia N900, maar ik wist nooit hoe ik de door mij met MyPaint gemaakte tekeningen moest exporteren naar een formaat voor het web. Nu heb ik op mijn laptop ook MyPaint en zie ik pas hoe geweldig dit programma is. Net als in Photoshop kun je met lagen over elkaar werken en met een touchscreen en een stylus kun je tekeningen maken, bijvoorbeeld op een Wacom maar ook onderweg op mijn mobiel. De twee vorige tekeningen (C & A en Tram 21) in dit blog zijn op dezelfde manier gemaakt, de twee tekeningen in Groningen (V & D en Mexx) zijn gemaakt met Tekening (V & D) en PenPen (Mexx). Daarbij is geen tussenkomst van een computer of laptop nodig maar in die programma's is veel minder mogelijk, het zijn simpele notitieprogrammaatjes, geen tekenprogramma's.

Tram 21

2012-01-04T17:08:00.006+01:00

Omdat mijn band lek is gereden op weg naar de stad ga ik met tram 21 naar huis.

C & A

2012-01-03T14:07:00.003+01:00

Wachtend bij de paskamers van de C & A aan het Beursplein te Rotterdam maak ik deze tekening van een eveneens wachtende Oost-europese vrouw.

Mexx

2012-01-02T10:14:00.003+01:00

Wachtende man bij de paskamers van de Mexx in Groningen.

V & D

2012-01-01T19:59:00.003+01:00

Cassière bij de V & D aan de Grote Markt te Groningen.

Topjaar

2012-01-01T17:47:00.000+01:00

James Joyce: Ulysses

2011-12-26T21:32:00.002+01:00

Ik had me voorgenomen om voordat ik met mijn oudste dochter naar Dublin vertrok 'nog even snel' Ulysses van James Joyce te lezen. Op mijn mobiele telefoon. Er kwamen wat andere boeken tussen die ik ook nodig moest lezen, het schoot niet echt op, en uiteindelijk was ik op ongeveer een kwart van het boek toen ik in Dublin aankwam. In Dublin las ik gestaag verder op momenten dat dat uitkwam en kwam ik door de omgeving meer en meer in het boek. Op de regenachtige laatste dag in Dublin liep ik in mijn eentje de Joyce-wandeling waardoor het boek nog meer ging leven. Voor € 2,39 kocht ik een fiks afgeprijsd papieren exemplaar, een Wordsworth Classic, en daarmee stapte ik op het vliegtuig.

Terug in Nederland las ik verder maar tegen de slotmonoloog van Molly zag ik op, zo'n zestig pagina's zonder leestekens, en ik legde het boek weg om tussendoor een paar andere boeken te lezen. Ondertussen had ik een ereader en daarmee werd het lezen van Ulysses een stuk makkelijker. Moeilijke Engelse woorden kunnen snel worden opgezocht in het woordenboek van het apparaat.

Maar nu is het dan zo ver. Op weg naar Schiphol, om mijn oudste dochter op te halen van vier maanden in Ierland, lees ik in de tunnel onder de landingsbanen de laatste pagina. Vlak voordat ze me sms't dat ze is geland.

Dan nu het boek zelf. Ik had me er eerlijk gezegd niet al te veel van voorgesteld. Moeilijk en onleesbaar, meer iets voor literaturvorsers dan voor de gewone lezer. Dat is gelukkig niet waar. Je moet er moeite voor doen, dat is waar maar zoals de inleider van mijn papieren kopie, de heer Cedric Watts zegt moet je dat ook als je de Mount Everest wilt beklimmen.

Wat mij het meest verbaasde is de humor. Ik verwachtte een serieus boek maar het zit vol grappen. Literaire grappen en verwijzingen, maar ook boertige en scabreuze humor en groteske situaties zoals in het als filmscenario geschreven hoofdstuk dat in Nighttown speelt, de hoerenbuurt van Dublin.

Die hoerenbuurt is nu omgetoverd in een keurig zakendistrict met grote gebouwen van glas en staal, leer ik tijdens mijn Joyce-wandelng, en een straat aldaar is hernoemd tot James Joycestraat. Ik weet niet of Joyce hier blij mee zou zijn geweest.

Maar al met al wordt Ulysses niet zonder reden een meesterwerk genoemd. Het is een bijzonder boek, een rijk boek. In bepaalde opzichten lijkt het op andere beroemde boeken zoals Moby Dick of de Max Havelaar in de manier waarop verschillende schrijfstijlen met elkaar worden gemengd maar dit boek is wat dat betreft veel experimenteler en veelomvattender. Een boek om om de tien jaar te herlezen. Om daarmee steeds niieuwe dingen te ontdekken. Geen boek om te lezen als je jong bent en nog weinig hebt gelezen.

Ro theater: Woest Water

2011-12-25T09:18:00.000+01:00

Een spectaculair verhaal moest het worden, de voorstelling Woest Water van het Rotheater. Een jongetje zonder vader wordt opgeslokt door de wasmachine en beleeft een spannend avontuur op zee op zoek naar vriendschap en naar zichzelf. Met geweldig mooie decors om de avonturen op zee en onder water te verbeelden. Kosten noch moeite zijn gespaard. Het team bestaat uit: een goede acteur in de hoofdrol, Gijs Naber, met als gastactrice de cabaretière Sanne Wallis de Vries. De schrijver is Don Duyns, de schrijver van een aantal succesvolle familievoorstellingen van het Ro. En de regisseur is die van één van de mooiste familievoorstellingen van het Ro aller tijden, Niek Kortekaas van Heksen, onder artistieke supervisie van Pieter Kramer. Wat ging daar mis?

De decors van NIek Kortekaas zijn geweldig, dat moet gezegd worden. Maar het verhaal, de liedjes en de zang weten nergens te raken. Het verhaal sleept zich moeizaam voort naar het o zo voorspelbare einde. Dat het verhaal zo afgezaagd is hoeft geen probleem te zijn, er zijn al tal van versies gemaakt van de Odyssee en binnenkort komt Theatergroep Siberia er ook weer met één. Maar het script zit zo vol losse eindjes, alles is opgeofferd aan de vorm en dat werkt niet. Heksen had een geweldig meeslepend verhaal van Roald Dahl, dit zijn losse scènes die in willekeurige volgorde hadden kunnen worden opgediend. Na de pauze wordt het even iets beter en veer ik op omdat ik hoop dat het nu gaat lopen maar helaas dat gebeurt niet.

Dat de liedjes (van Don Duyns en Raymund van Santen) en de manier waarop ze worden gezongen zo abominabel slecht zijn is echt een ramp. Gijs Naber is een fantastisch acteur maar in deze voorstelling ontdekte ik dat hij niet kan zingen. Sylvia Poorta, geen geweldige zangeres, raakt me nog het meest met haar lied van de kat Tijger, maar dat haalt het niet in vergelijking met het lied van de gecastreerde kater in Sophie en Lange Wapper. Zo zijn er meer elementen uit vroegere voorstellingen van het Ro die hier in minder sterke vorm terug komen. Het verhaal zelf lijkt geleend van Haroen en de Zee van Verhalen van een aantal jaren terug. Ook geen sterke voorstelling, maar het onderliggende script naar Salman Rushdie was beter.

Maar dit verhaal van Sil, de hoofdpersoon, wordt nergens uitgewerkt en de grappen zijn flauw. De vrienden die Sil maakt, zoals de zeekoe en Karel de lakei, worden onmiddellijk weer in de steek gelaten en reizen niet met hem mee zoals in een verhaal als The Wizard of Oz of eerdergenoemd Sophie en Lange Wapper.Woeste Water Daarom wordt je nergens meegesleept, het zal je werkelijk een rotzorg zijn wat er met het boze jongetje Sil gebeurt. Slechts enkele scènes springen er uit zoals de scène met Adam en Eva in het paradijs. Maar over het algemeen is de voorstelling wachten op het einde. Heel erg jammer van alle kosten en moeite die het Ro theater zich ongetwijfeld heeft getroost om het Woeste Water tot een succes te maken.

Keesen & Co: De kersentuin

2011-12-23T21:04:00.000+01:00

Een stuk of vier Kersentuinen heb ik ondertussen gezien. Van de Haagse Comedie, lang geleden, erg saai, ouderwets en sloom vond ik toen alhoewel ik wel onder de indruk was van Ellen Vogel in de hoofdrol. De versie van Art & Pro in de regie van Frans Strijards, een ongelooflijk snelle en kluchtige voorstelling, tot nu toe mijn favoriete Kersentuin met Diane Lensink. Een schoolvoorstelling, aardig ge-ensceneerd maar met jonge en onervaren spelers dus daarom minder dan een professionele voorstelling en tegelijk daarmee niet te vergelijken. Tenslotte in Groningen bij het NNT een bewerking van dit stuk van Tsjechov door Koos Terpstra met als titel Il Giardino, over een Italiaans restaurant dat verkocht moet worden in plaats van een kersentuin.

Nu dus de versie van Tsjechovs klassieker De kersentuin bij Keesen & Co. Met een groot aantal jonge en mij onbekende spelers, en in de vrouwelijke hoofdrol Monique Kuijpers, een dijk van een actrice die ik eenmaal eerder heb gezien, in Utrecht, in de voorstelling Door jou van Esther Gerritsen, ook bij Keesen & Co.

Om maar gelijk met de deur in huis te vallen, deze kersentuin is geweldig. Een langzame kersentuin vol onderhuidse spanning, als een kruidvat dat op ontploffen staat. Uitschieters zijn mijns inziens de scène waarin Petja en Anja over de liefde praten, de scène waarin Ljoebja Petja de les leest en de scène helemaal aan het einde waarin het Lopachin niet lukt om Warja ten huwelijk te vragen.

Een tragikomedie van hoog niveau.

Paul Morand: Ouvert la nuit

2011-12-15T09:59:00.002+01:00

Zes verhalen over nachtelijke belevenissen met dames bevat Ouvert la nuit. "Liefdesnachten?" vraagt een onbekende ik-figuur in het voorwoord aan ene Pierre die aan ons, de lezers, als de verteller wordt gepresenteerd. Pierre ontsteekt daarop in woede en lacht de ik-figuur uit.

Het zijn dan ook geen liefdesnachten die in dit boekje worden gepresenteerd. Van liefde is daarentegen meestal wel sprake. Vijf van de nachten hebben een geografische aanduiding. Er is een Catalaanse, een Turkse, een Romeinse, een Hongaarse en een noordelijke nacht. Tenslotte is er een nacht van zes dagen, een prachtig verhaal over een man die probeert een jonge vrouw te versieren. Deze vrouw is echter op haar beurt verliefd op een wielrenner die deelneemt aan de zesdaagse in Parijs. Dit is ongetwijfeld het beroemdste verhaal uit de bundel want in de twintiger jaren van de twintigste eeuw verfilmd onder de titel Open all night.

Paul Morand was diplomaat en reisde al vroeg de wereld rond. Dat is in dit boek duidelijk te merken. Hij geeft mooie beschrijvingen van de steden die de hoofdpersoon bezoekt en de bewoners daarvan.

Het mooist vond ik zelf de meest dramatische verhalen zoals het eerste, de Catalaanse nacht, en de Romeinse en Hongaarse nacht. In laatstgenoemd verhaal nemen twee Franse soldaten een jonge Joodse vrouw op haar eigen verzoek mee naar Budapest waar haar vader zich verschuilt in de synagoge en niet naar buien durft te komen uit angst voor de antisemietische Hongaren.

Het laatste verhaal staat hiermee in groot contrast. In de noordelijke nacht sluit de hoofdpersoon zich aan bij een naturistensekte die gebaseerd is op de Duitse körperkultur, een sekte met nogal racistische trekjes, alleen arische mensen kunnen lid worden en zo zijn er meer strenge regels. Vreemd is wel dat de vrouw waarmee Pierre het aanlegt nogal Mongoolse trekken heeft en toch ook lid is van de sekte.

In die dubbelheid treedt tegelijk het 'probleem' van Paul Morand naar voren. Na de oorlog werd hij voorgedragen voor de Académie Française maar zijn benoeming werd lange tijd tegengehouden door generaal De Gaulle, vanwege zijn steun aan het Vichy-regime. Jarenlang leefde hij als baling in het buitenland waar hij ondertussen het ene boek na het andere schreef. Ik ben in ieder geval onder de indruk van dit Ouvert la nuit en benieuwd naar de tegenhanger van dit boek, Fermé la nuit.

Kuifje en het geheim van de eenhoorn

2011-12-14T17:31:00.000+01:00

Met mijn beide broers ga ik in Den Haag naar Kuifje en het geheim van de eenhoorn, in 3D. Als echte Kuifje-fans genieten we volop. Van de kleine grapjes zoals aan het begin van de film als Kuifje-tekenaar Hergé als straatartiest een protret schildert van Kuifje op de rommelmarkt. De blikjes krab waarmee Bobby één van de schurken laat struikelen aan het einde van de film die uit het album De Krab met de Gulden Scharen komen. Drie boeken werden verwerkt tot deze speelfilm, de twee al in dit stukje genoemde en De schat van Scharlaken Rackham. Van dat laatste boek is het minst terug te vinden en tegen het einde van de film verzinnen de scenarioschrijvers er steeds meer zelf bij. Maar dat is niet erg, want wat er bij verzonnen is is echt film en echt 3D. In het grootste deel van de film voegt het driedimensionale niet veel toe, maar in de achtervolging van een valk door Kuifje komt het 3D-effect het meest tot zijn recht. Genieten deze film.

Dansateliers: Double Trouble

2011-12-10T23:15:00.000+01:00

Soms is er een voorstelling waar je niets van begrijpt. Dat hoeft niet altijd erg te zijn als je geboeid bent door de beelden of door prachtige, knappe dansbewegingen of imponerend acteerwerk. Helaas kon ik in de nieuwe voorstelling van Densateliers, Double Trouble, weinig ontdekken dat mij boeide of raakte. De makers hebben een indrukwekkende staat van dienst en prijzen gewonnen maar in de twee stukken die ik gisteravond zag kon ik de reden daarvoor niet ontdekken. Wat heb ik gezien of wat heb ik gemist?

De eerste van de twee These little nothings van de Griekse choreografe Valasia Simeon toont vier dansers, twee mannen en twee vrouwen, op een grijze vloer tegen een grijze achterwand. Ze bewegen langzaam alsof de lucht om hen heen stroop is, worstelen zich naar voren en naar achteren op minimale muziek. Klanken alsof een geluidsinstallatie rondzingt. Uiteindelijk gaan de bewegingen sneller en rennen de spelers heen en weer, van voren naar achter.

De tweede voorstelling Wholehearted van de Israëlische choreograaf Mor Shani is volgens de flyer een ode aan het geloof, voor ons allen, voor de overgave. We zien drie mannen op een witte vloer. Achter hen op de zwarte achterwand is in witte letters zin voor zin een verhaal te lezen over een moeder en zoon. De moeder vertelt haar zoon dat hij uniek is, de zoon wil liever niet uniek zijn want dan is hij alleen. Wat verhaal en dans met elkaar te maken hebben werd mij niet duidelijk. De drie mannen omhelzen elkaar, zakken door de knieën, staan te trillen op hun benen en bewegen solistisch door de ruimte om aan het einde weer samen te komen. Ondertussen hebben ze zich langzamerhand van hun kleren ontdaan en zijn ze piemelnaakt. Er zijn beelden die overduidelijk troost uitdrukken, de mannen zijn kwetsbaar en aandoenlijk, maar ik vind het moeilijk duiding te geven aan het geheel. Dit stuk wordt eveneens met eentonige muziek begeleid, lange synthesizer- of orgeltonen.

Is het omdat ik weinig dansvoorstellingen zie? Ik denk van niet. Ook zonder voorkennis moet een voorstelling kunnen aanspreken naar mijn mening. Dat beide voorstellingen een zelfde langzaam tempo en een zelfde soort muzikale begeleiding hebben maakt dat de avond nog langer duurt. Naar mijn idee is het applaus van het publiek dat waarschijnlijk voornamelijk uit dansliefhebbers bestaat voor beide stukken tamelijk mat. Ik heb geen geduld om de nabespreking te blijven volgen. Misschien had ik dat moeten doen om meer over de bedoelingen van de makers te weten te komen. Maar daar heb ik geen zin meer in. Enigszins teleurgesteld fiets ik naar huis.

Paniek

2011-12-08T19:51:00.002+01:00

Ik fiets op de Vlietlaan en ik heb geld nodig. Even denk ik dat de pinautomaat er niet meer is maar gelukkig, op de hoek met de Oudedijk is nog steeds de oude vertrouwde pinautomaat aanwezig. De winkel op de hoek is al minstens tien keer van eigenaar veranderd, de pinautomaat is dezelfde gebleven.

Ik controleer mijn saldo, iets wat ik eigenlijk nooit doe als ik geld pin. Meestal weet ik wat er zo ongeveer op mijn rekening staat en controleer ik mijn saldo alleen op het web. Ik schrik. Zevenendertig euro. Dat zou toch veel meer moeten zijn. Ik heb mijn salaris pas binnen, er is extra gestort als eindejaarscadeautje. Dit kan toch niet.

Ik denk na. Het schiet me te binnen dat mijn Delftse collega op Twitter meldde dat haar bankpas is geskimd, zoals dat zo mooi heet. De mijne ook, denk ik. Ik heb woensdag bij het station Delft nog een tientje uit de muur getrokken. Zou mij dan hetzelfde zijn overkomen? Waarom heb ik ook gepind in Delft? Ik had nog wat geld van mijn verjaardag in een enveloppe. Dat had ik makkelijk mee kunnen nemen.

Hoe langer ik onderweg ben hoe meer mijn hersenen beginnen te malen. Ik moet mijn boodschappen afmaken maar tegelijk wil ik onmiddellijk naar huis. Om mijn rekening te controleren en indien nodig mijn pas te blokkeren. Nu is er duizend euro afgeschreven, het maximum per dag, maar als dat gisteren is gebeurd dan is de boef, die ik me voorstel als een van de zware jongens uit Duckstad, nu misschien bezig opnieuw duizend euro van mijn rekening te incasseren.

Zo raakt mijn hoofd steeds meer op hol en vergeet ik bij de lampenwinkel mijn sleutel uit het fietsslot te halen. Gelukkig wordt die niet ook nog eens gestolen. Gehaast fiets ik uiteindelijk naar huis. Ik log in op de website van mijn bank en controleer de afschrijvingen.

Loos alarm. Een storm in een glas water. Het collegegeld van mijn jongste dochter is afgeschreven en een groot aantal maandelijkse betalingen, hypotheek, VVE, ziektekostenverzekering. Geen onverwachte en grote bedragen opgenomen bij een onbekende pinautomaat in Delft. Ik haal opgelucht adem na een paar benauwde uurtjes.

Jacoba van Velde: De grote zaal

2011-12-06T18:03:00.059+01:00

Vorig jaar was De grote zaal het boek door Nederland Leest was uitverkoren om in grote getale te worden uitgereikt in november. Ik heb niemand zien staan discussiëren op straathoeken of in bibliotheken over dit boek, maar het is zeker een tijdloos en daarmee tegelijk actueel boek. Hier en daar wat ouderwets en duidelijk een product van de tijd waarin het werd geschreven, maar nog steeds een universeel portret van het ouder worden.

Lang geleden las ik al Een blad in de wind en was daar erg van onder de indruk. Vandaar dat ik vorig jaar november mijn dochter naar de bibliotheek stuurde om dit boek af te gaan halen. Helaas was net het Lezersfeest geweest en waren alle exemplaren die de bibliotheek had uitgedeeld. Gelukkig vond ik op de school waar ik dramales geef een hele doos vol overgebleven exemplaren van De grote zaal,vandaar dat ik het nu toch nog, met een jaar vertraging, heb gelezen.

Op de achterkant van het boek kijkt een jonge Jacoba van Velde je met een beetje half geloken ogen aan. Meer een filmster dan een schrijfster. Ze begon dan ook als danseres, vertrok naar Parijs om dansen te leren, danste in het Berlijn van voor de tweede wereldoorlog en leefde daarna lange tijd in Parijs, net als haar twee broers, de schilders Geer en Bram van Velde. Ze bezorgde Samuel Beckett contracten bij goede uitgeverijen in Parijs en Nederland en was een tijdje zijn agent tot ze zelf meer wilde schrijven. Dat resulteerde in een klein oeuvre van korte verhalen en twee niet al te dikke romans waarvan De grote zaal een wereldsucces werd (The Big Ward, La grande salle).

De grote zaal gaat over Geertruide van Veen die na een attaque is opgenomen in een rusthuis. In eerste instantie kan ze niet meer spreken en haar been doet pijn, ze kan er niet op staan. Gelukkig is haar dochter Helena aanwezig als ze de beroerte krijgt en zij zorgt er voor dat ze in het rusthuis terechtkomt. Maar Helena kan niet blijven, ze is getrouwd en woont in Parijs met haar man Jean.

Het is een indrukwekkend portret van de onttakeling van het ouder worden en de angst voor de dood. Jacoba van Velde was er al vroeg van overtuigd dat het leven kort is en leidt tot de dood waarna het absolute niets volgt. Daarom kun je maar beter iets van je leven maken, was haar filosofie. Het inkzwarte van de zwarte tunnel waar de hoofdpersoon uiteindelijk in zal verblijven is in zekere zin een tijdsbeeld, de tijd van het existentialisme, maar tegelijk oprecht en eerlijk. De stijl is ook eerder Hollands-realistisch dan absurdistisch zoals het werk van Beckett waar het tegelijk verwantschap mee heeft.

Ik lees de boeken in de serie Nederland Leest die ik nog niet al had gelezen, altijd met een vertraging van ongeveer een jaar (en de eerste heb ik gemist), maar dit is tot nu toe wat mij betreft het hoogtepunt in de serie van zes sinds 2005. Iedereen moet dit boek lezen.

Een mooi radioprogramma over Jacoba van Velde is te beluisteren op de boekensite van de vpro: http://boeken.vpro.nl/personen/22543805/

Rotheater: Branden

2011-12-05T17:08:00.001+01:00

Wegens groot succes speelt het Rotheater nogmaals het stuk Branden dat ook al in de filmversie Incendies een groot succes was op het IFFR. Toen het stuk in première ging kwam ik tien minuten te laat bij het eigen theater van het Ro aan de William Boothlaan aan. Ik verwachtte dat ze zoals meestal om kwart over acht zouden beginnen,maar de aanvangstijd was vervroegd voor dit lange stuk. Naderhand hoorde ik allemaal lovende geluiden over de voorstelling en was natuurlijk teleurgesteld dat ik hem gemist had. Nu dus de herkansing.

Branden speelt in een niet nader genoemd Noord-Afrikaans land waaruit de moeder van een tweeling is ontvlucht naar een niet nader genoemd Westers land. Daar sterft ze na vijf jaar lang niet te hebben gesproken. De tweeling wordt van de dood van hun moeder op de hoogte gesteld door de executeur-testamentair die hen een jasje, een schriftje en twee brieven overhandigd. De ene brief is voor de dochter, Jeanne,de andere voor de zoon, Simon. Ze moeten naar hun vader en naar hun broer worden overgebracht. Zo luidt de laatste wil van de moeder.

Zo begint een speurtocht naar het verleden van de moeder. In het stuk worden beide verhalen door elkaar heen gespeeld. De speurtocht van de moeder naar haar verloren eerste kind,de vrucht van een onmogelijke liefde. De speurtocht van de kinderen naar hun doodgewaande vader en naar hun onbekende broer.

Eerlijk gezegd zijn er in de voorstelling van het Ro theater een aantal spelers die het amateurniveau niet ontstijgen, maar tegelijkertijd maakt ze grote indruk. Door het aangrijpende verhaal en door het prachtige spel van Fania Sorel, altijd één van de sterspelers van het gezelschap. In een simpel decor van een paar doeken en op een vloer van donkere aarde ontrolt zich het gruwelijke verhaal van de moeder en haar vriendin, de mythische 'vrouw die zingt'.

Juist het mythische,epische en tragische van deplot maakt dat je tot in je ziel en in je hart geraakt wordt door het verhaal, meer dan een nieuwsbericht op radio of tv dat doet.Daarmee toont dit kunstwerk de oorlog aan de andere kant van de wereld en daarmee tegelijk op een prachtige manier de kracht en de noodzaak van kunst. Kunst kan ons raken op een manier waarop de realiteit dat soms haast niet meer kan.

The Suzannes terug in Enschede

2011-12-04T16:23:00.001+01:00

Met een reünie-optreden in De Melkweg kwamen The Suzannes voor het eerst na twintig jaar weer bij elkaar en toen dacht ik dat het het beste zou zijn om slechts één keer in de tien jaar opnieuw bij elkaar te komen. Het tweede reünie-optreden was dan ook tien jaar later, in Enschede tijdens een Nobo-sessie in een tent op de markt. Toen Tull de bassist ons vroeg om vorig jaar alweer op te treden had ik in eerste instantie niet zo'n zin. Liever opnieuw tien jaar wachten. Als we er dan nog allemaal weer zouden zijn. De andere Suzannes en mijn vrouw overtuigden me het toch te doen en het resultaat was The First Suzannes Punk Orchestra, met blazers, toetsen en ukelele, in Woerden vorig jaar. Onze originele drummer, Klaas Sikkema, was toen onverwachts afgehaakt. Hij speelde al geen drums meer sinds hij Twenthe verlaten had en had weinig trek in veel oefenen voor één optreden.

Het punkorkest smaakte naar meer dus toch maar weer toegezegd voor een nieuw optreden. Ditmaal op het alumnifeest van de Universiteit Twente. Het wanneer en waar was nog niet zo makkelijk te bepalen, maar uiteindelijk werd gekozen voor de opening van de schilderijententoonstelling van alumnus Toon den Heyer. Die zou plaatsvinden in de Vrijhof waar we ooit nog eens in een boksring hadden opgetreden. Maar de tentoonstellingsruimte was een galmbak en elektrisch versterkt daar spelen leek niet zo'n goed idee. Ook de afstand Schoorl-Enschede is nogal groot, de toetsenist/ukelele-speler Willem was jarig, dus werd besloten om een country-folk-punk-optreden te doen, bijna akoestisch, met elektronisch drumstel en elektrische bas. Daarbij dobro, ukelele, accordeon en akoestische gitaren.

Afgelopen zaterdag was het zover. Voor een gigantische kakelende massa alumni speelden we onze set. The Suzannes zagen er niet uit als echte standaard alumni. Ook kunstenaar Toon den Heyer niet. Maar het overgrote deel was uitgedost in colbert met of zonder stropdas. De jaren waarin wij studeerden, eind jaren zeventig, waren overduidelijk ondervertegenwoordigd. Behalve Toon en Goos van Vliet heb ik geen enkele oude bekende uit de tijd dat The Suzannes triomfen vierden, gezien.

Foto: Goos van Vliet.

Wunderbaum: Onze paus

2011-12-03T22:26:00.056+01:00

Waarom heeft het theatergezelschap van Wroclaw het stuk Onze Paus van Arnon Grunberg geweigerd. Dat is de grote vraag waarover het programmaboekje gaat dat de toeschouwer van te voren krijgt uitgereikt. Vond de artistiek leider het gewoon een slecht stuk? Was ze geshockeerd door de belediging van de Poolse paus of het Poolse volk? Had ze het hele stuk niet gelezen maar alleen een samenvatting gezien zoals ergens wordt gesuggereerd. En wat was de bedoeling van Arnon Grunberg met dit stuk? Wilde hij de Polen provoceren?

Het antwoord zal altijd wel onduidelijk blijven, maar nu is er in ieder geval een opvoering door Wunderbaum. Een hilarische voorstelling met geweldige slapstickmomenten en een beetje een krakkemikkige constructie. Het tegendeel van een well-made play is Onze Paus. Maar de leden van Wunderbaum zijn net als ik fans van Grunberg, ik ben tevens fan van Wunderbaum, en de plots van zijn boeken zijn meestal ook niet al te strak gecomponeerd, en alle bekende Grunberg-thema's komen aan de orde. Troost, geweld, misverstand.

Guillaume van Rompuy is een Vlaamse universitair docent Nederlands. Hij vindt in Vlaanderen geen werk en gaat, op aanraden van zijn moeder, naar Polen om aan de universiteit van Wroclaw te werken. Zijn vriendin vergezelt hem. Van Rompuy en zijn vriendin verdwalen in een kafkaëske nachtmerrie, waarin ze hun lot ondergaan en een pijnlijke weg afleggen naar iets onbestemds.

Twee scènes verdienen het om apart genoemd worden. De scène waarin Van Rompuy van zijn fiets valt (zonder fiets) en zijn tanden breekt op het plaveisel, en de scène waarin de tandartsassistente zichzelf aanbiedt als nieuwslezeres om de kijkers gelukkig te maken, kronkelend over de vloer met een geweldige beheersing van haar lichaam.

Wunderbaum maakt van het weerbarstige stuk dat voor een groot deel uit prozatekst bestaat, een enerverende belevenis. Het is het eerste stuk dat ze doen op een bestaande tekst en bewijzen hiermee van alle markten thuis te zijn.

Jeff Lindsay: Darkly dreaming Dexter

2011-12-02T22:09:00.038+01:00

Darkly dreaming Dexter is de novelle waarop de populaire televisieserie Dexter is gebaseerd. Een serie over een seriemoordenaar die enkel slechte mensen vermoord, ondertussen als bloedanalist werkend voor de politie van Miami. Iedere keer als ik naar de serie keek verscheen tijdens de leader de tekst "Based on the novel Darkly dreaming Dexter" waardoor ik zo langzamerhand benieuwd werd naar dat originele verhaal.

Na lezing blijkt dat het boek in grote lijnen overeenkomt met de serie. Dexter is een enigszins autistische,getroubleerde persoonlijkheid die moet moorden. Door zijn adoptievader is dat gebrek snel onderkend en hij heeft een oplossing bedacht voor Dexter. Hij moet slechte mensen vermoorden die niet door het gerecht gestraft kunnen worden. Zo kan hij zijn slechte neiging ten goede gebruiken.

Alle belangrijke personages die een hoofdrol spelen in de serie, komen in het boek ook voor. een verschil is dat één van die hoofdpersonen in dit boek om het leven komt. De scenarioschrijvers van de serie zullen gedacht hebben dat het jammer was om die te moeten missen.

Het is een spannend boek, een echte thriller met goede plotwendingen. Dexter denkt dat hij in zijn dromen wel eens onschuldige hoertjes vermoord zou kunnen hebben. Tegelijkertijd probeert hij zijn zus Deb aan promotie te helpen door haar aan clues te helpen. Daarmee werkt hij zichzelf in de nesten en komt hij achter een onverwacht geheim over zichzelf.

Niet het soort boeken dat ik vaak lees, maar voor tussendoor en voor de ontspanning zeker niet slecht. Je leest het in één ruk uit.

OT Theater, Romana Vrede: Will

2011-12-01T21:55:00.002+01:00

Is het omdat ik al twee voorstellingen heb gezien waarin acteurs zichzelf spelen of omdat mijn verwachtingen te hoog gespannen zijn dat de voorstelling Will van Romana Vrede, het slotstuk van het ATFR 2011, me enigszins tegenvalt?

De boodschap is sympathiek, de vorm is mooi met allemaal stapeltjes aardappelen op de toneelvloer en de thematiek, kunst moet behouden blijven en daar is geld voor nodig, raakt me zeker, maar het stuk eindigt me te plotseling en daardoor blijft de uiteindelijke boodschap of zin er van op de één of andere manier in de lucht hangen.

Ik vond Romana Vrede tijdens Nederland Schreeuwt Om Cultuur op het Rotterdamse Schouwburgplein de meest indrukwekkende van alle sprekers daar verzameld. Een oprechte hartekreet klonk daar.

Dit stuk is in vergelijking daarmee meer een toneelstukje. Goed gedaan, dat zeker. Met behulp van stapels aardappels maakt ze duidelijk hoe de koek verdeeld is in Nederland en dat wat er voor kunst en cultuur beschikbaar is maar een miniem stukje is. Dat er van dat kleine ministukje aardappel best wat meer mag overblijven en dat er niet zo rigoureus bezuinigd zou moeten worden.

Maar aan het einde speelt ze dan toch plotseling weer een rol, de rol van Will die met een geweer de kunst om zeep helpt. Waarbij de vraag naar boven komt of een acteur verantwoordelijk is voor de rol die die speelt? Is wat Will doet de visie van Romana Vrede op Halbe Zijlstra of Wilders en mag ze dat zeggen of denken?

Maar misschien is dat juist de functie van kunst. Ons in verwarring achterlaten.

De winnaars van het ATFR 2011

2011-11-30T21:36:00.005+01:00

Op zondag zie ik de winnaars van het festival, de drie meest markante voorstellingen, gekozen door de jury (Kruimels en Theater Over...) en het publiek (Maasstadspelers). Om met de keuze van het publiek te beginnen: die snap ik echt niet. Ik vind het een onbegrijpelijke voorstelling, een soort absurdisme à la De Kale Zangeres, over een stel dat de bovenkamer heeft gehuurd bij een ouder echtpaar dat zich zorgen maakt over het wassende water. Het stuk heet Zeezicht, maar de zee is niet te zien vanuit het huis en zo zit het vol met tegenstrijdigheden die soms grappig zijn maar mij nergens raken. Ik ben over het algemeen erg enthousiast over de voorstelling van Stephan Zeedijk maar hier snap ik niets van.

De eerste voorstelling van de middag is een sympathieke voorstelling van theatergroep Kruimels, die zich sinds jaar en dag bezig houden met bewegingstheater. De teksten zijn gedichten van verschillende dichters en het is dan ook een poëtische voorstelling met mooie teksten. Toch zou ik zelf eerder voor één dichter hebben gekozen,wat meer eenheid aan het geheel zou geven.
Nadeel van het stuk is dat het nergens echt gaat spetteren, er ontbreekt een climax waardoor het stuk na een half uur tamelijk willekeurig opeens is afgelopen.

Misschien ben ik partijdig omdat ik ze ken, maar ik ben het meest gecharmeerd van de voorstelling van Kees Deenik en Minnekus de Groot die zich hebben verenigd in Theater Over... Eerder maakte Kees een solovoorstelling op het monologenfestival onder de titel Over Laura Dolron, nu is er Over Tom Manders. Niet alleen over Tom Manders gaat de voorstelling, het belangrijkste thema is vriendschap. Dorus, het belangrijkste personage van Manders, was ons aller huisvriend maar in werkelijkheid een solistisch opererende egoïst die voor de microfoons en voor de camera een ruzie bijlegt met zijn 'vriend' Cor Stein, zijn begeleider, een begenadigd organist.

Over Tom Manders is een mooie gelaagde voorstelling. Aan de ene kant spelen de acteurs zichzelf, en tonen ze met foto's en verhalen het verhaal van hún Dorus, aan de andere kant spelen ze een spel met ons. Zijn de persoonlijke verhalen die verteld worden echt gebeurd of gespeeld?

Ik heb weinig gezien van de groepen die aan de wedstrijd meededen, maar dit is in ieder geval een erg goede voorstelling.

Silhouet van het hert & Iri piri

2011-11-29T21:26:00.001+01:00

Op de vrijdagavond van het ATFR zie ik ook nog Silhouet van het hert met Verloren en Iri Piri met Jeetje Phoe Hee. De eerste voorstelling is een preview en gaat volgens de makers over kennis maken in de disco, eenzaamheid op een bankje in het park, en het ongemak van het eerste gesprek. Het is precies wat wordt aangekondigd maar door de absurde vorm, twee mannen die rommelen met stoelen, lampjes en dekens, toch verrassend. Ik ben benieuwd naar de complete voorstelling.

De voorstelling daarna, Jeetje Phoe Hee kan me minder bekoren. Twee dames in peignoirs rommelen wat met elkaar, zijn het te vaak met elkaar eens waardoor dramatische spanning ontbreekt. Het zou een dolkomische act moeten zijn zoals een groot aantal komische duo's voor hen hebben gemaakt (Johnny en Rijk, Laurel en Hardy, Snip en Snap), maar echt hilarisch wil het niet worden. De dames zelf hebben veel lol maar die slaat niet over op het publiek.

Tom Struyf: The Tatiana Aarons Ecperience

2011-11-28T21:26:00.002+01:00

Voordat we met het Vermoeden onze eigen voorstelling spelen op het ATFR 2011,kijken we eerst naar The Tatiana Aarons Experience, een solovoorstelling van één van de vaste acteurs van het OT, Tom Struyf.

Tom Struyf is op vakantie in Lissabon en wordt 's nachts op straat aangesproken door een jongedame, een studente uit Zuid-Afrika, die naar het vliegveld wil op haar tas op te halen. Ze zit in een gecompliceerde situatie. Haar tas is op het vliegveld, haar paspoort in het hotel waar ze verblijft en de receptionist wil haar het paspoort niet teruggeven voordat ze de hotelkamer heeft betaald. Hij heeft een heel fijn gesprek met haar en het eindigt er mee dat hij haar aanbiedt een taxi naar het vliegveld te betalen. Zij geeft hem haar naam, telefoonnummer en emailadres en verdwijnt. Het geld zal ze de volgende dag in een enveloppe afgeven bij de receptie van het hostel.

Maar dat geld en de vrouw ziet hij niet meer terug.

Dan begint hij een speurtocht. Eerst op internet, via de telefoon, hij neemt contact op met een psychologe, alles om te zoeken wie en wat Tatiana Aarons is. Het is een fascinerend spel dat Tom Struyf speelt met werkelijkheid en fantasie. Zijn verhaal is gebaseerd op twee psychologische theorieën: ToM, vast niet toevallig zijn voornaam, oftewel Theory of Mind. Dat is de theorie dat je wat je beleeft probeert de vatten in een afgerond en kloppend verhaal. Tom kan niet geloven dat de vrouw tegen hem heeft staan liegen,maar gaat tegelijk twijfelen aan de feiten van zijn verhaal.

De andere theorie heet cognitieve dissonantie, de onaangename spanning die ontstaat bij het kennis nemen van feiten of opvattingen die strijdig zijn met een eigen overtuiging of mening, of bij gedrag dat strijdig is met de eigen overtuiging, waarden en normen. Tom is er van overtuigd dat de vrouw de waarheid sprak.

Hij vertelt zijn verhaal met behulp van een camera en een laptop, met een beamer om de beelden van beide te projecteren op een groot scherm achter hem. Het is een verwarrende ervaring, de Tatiana Aarons Experience. Want is wat Tom vertelt echt waargebeurd of is het een verzonnen theatervoorstelling. Dit element, acteurs die zogenaamd zichzelf spelen en waargebeurde verhalen vertellen, komt vaker terug in het ATFR-weekend. Ook Kees Deenik en Minnekus de Groot van Theater Over... doen zoiets, en ook Romana Vrede in de voorstelling Will. Acteurs die niet willen spelen, maar iets vertellen.

Uiteindelijk bevalt me van de drie deze voorstelling van Tom Struyf het beste. Onder andere door het open einde, de vormgeving en door de mooie verdubbeling van het verhaal van een leugenaar op dat van een acteur. Knap gedaan.

Luigi Barzini: Van Peking naar Parijs per auto

2011-11-28T00:31:00.002+01:00

Dit boek uit 1909 begint als een avontuur van Kuifje en het lijkt er dan ook op alsof Kuifje naar deze reporter is gemodelleerd. De reporter zit in zijn kantoor te lezen als hij wordt gebeld door zijn hoofdredacteur. Hij moet onmiddellijk op de redactie komen. In het rijtuig onderweg er naar toe overweegt hij wat er gebeurd kan zijn. Een oorlog, een crisis? Maar nee, de hoofdredacteur van de Corriere della Sera vraagt hem om als verslaggever deel te nemen aan de autorace van Peking naar Parijs. In gezelschap van de Italliaanse deelnemer de Principe Scipione Borghese, een adelijk heerschap dat eigenaar is van een modern automobiel. Maar eerst hij even langs New York en daarna door naar Peking. Met andere woorden: een reis om de wereld.

Het is jammer dat dit de Nederlandstalige versie van dit boek, dat gratis is te verkrijgen via de digitale Gutenberg-biblliotheek, slechts een samenvatting is, de hoogtepunten komen uitgebreid aan bod, grote gedeelten, zoals bijna heel Rusland en een groot deel van Europa, worden overgeslagen. Maar een indruk van hoe het was om te leven aan het begin van de moderne tijd, het begin van de twintigste eeuw, geeft het wel.

Tegelijkertijd lijkt het of de aard van de Chinezen al duizenden jaren hetzelfde is. Mooi is de beschrijving van de bureaucratie in China die op allerlei manieren de start van de race hindert uit angst voor de vuurwagen. De eenvoudige Chinese arbeiders die helpen om de auto te verplaatsen op plekken waar niet gereden kan worden, zijn daarentegen ontzettend vriendelijk.

Tot slot een citaat dat de snelheid van de verbindingen aan het begin van de twintigste eeuw weergeeft, niet te vergelijken met de snelheden van het internet nu:

"Mijn telegram aanvaardde de reis. Kalgan nam het aan, om het naar Peking over te seinen. Peking zou het naar Shang-hai zenden. Shang-hai naar Hong-kong, Hong-kong naar Singapore, Singapore naar Aden, Aden naar Malta, Malta naar Gibraltar, Gibraltar naar Londen. Het zou acht à tien uur onderweg blijven, voordat het op de plaats van zijn bestemming zou zijn aangekomen.

Maar de tijd van Pong-Kiong is acht uur vóór bij den midden-europeeschen tijd, en het telegram zou dus eigenlijk twee uur na het vertrek arriveeren. Het was 4.15; tusschen zes en zeven 's avonds zou mijn verslag op de redactiebureaux van de Daily Telegraph en van de Corriere della Sera zijn aangekomen, en reeds den volgenden morgen zouden de engelsche en italiaansche lezers weten, wat aan de automobilisten den dag te voren was overkomen in de woestijn van Mongolië.

Er is zoo iets grootsch in de overwinning, door draden en vonken behaald op tijd en afstand, dat zelfs de ziel van een journalist, die het meest gewend is aan de wonderen der snelheid, op sommige oogenblikken met bewondering en trots is vervuld."

Download Van Peking naar Parijs per auto hier.

Polinka op het ATFR 2011

2011-11-27T00:30:00.002+01:00

We, Marjanne en ik, spelen Polinka in de kleine zaal van het OT Theater. Niet echt een kleine zaal want groter dan wat ik gewend ben. Bij de opbouw blijkt er een klein misverstand over het licht. Gelukkig wordt het snel opgelost door de twee vriendelijkke vrouwelijke technici die in de kleine zaal het licht doen. Zou het expres zijn dat in de grpte zaal twee mannen de scepter zwaaien over het licht?

We spelen onze voorstelling voor een man of tien. Het festival is druk bezocht maar de aandacht van het grote publiek gaat duidelijk naar de grote zaal en de voorstellingen in de wedstrijd. Het spelen gaat goed, stukken beter dan tijdens het Tsjechov-festival, alhoewel ik korte tijd na de start het gevoel heb dat ik te snel ga, te gehaast ben. Ik vergeet een regel en tijdens een lange claus gooi ik wat zinnen door elkaar, maar nergens zal dat de onwetende toeschouwer opgevallen zijn.

We zijn tevreden. Van te voren zien we nog Tom Struyf met De Tatiana Aarons Experience en naderhand zie ik nog twee korte voorstellingen. Daarover later meer.

Het Vermoeden speelt "Polinka"

2011-11-22T19:52:00.000+01:00

Countryfolk-punk met The Suzannes

2011-11-20T22:57:00.000+01:00

Op vrijdagavond oefenen we alweer met The Suzannes voor een optreden op zaterdag aanstaande bij de opening van een tentoonstelling van Toon den Heijer, in Enschede. De opening aldaar wordt verricht door Matthijs van Nieuwkerk. Voor het eerst spelen we als Suzannes akoestisch, een wonderlijk effect. Fred speelt op een elektronisch drumstel, Tull op een elektrische bas, maar Loek bespeelt de dobro, de akoestische gitaar en mondharmonica. Zelf doe ik de ukelele, accordeon en akoestische gitaar. We lijken wel hippies en dat heeft op het nummer Hippie een wonderlijk effect. Alles geluid verdwijnt in een halvemaanvormige pizza waar een groot aantal snoeren uitkomt. Snoeren voor microfoons, voor koptelefoons, voor de bas en voor de drums. Met het apparaat kunnen ook nog eens opnamen worden gemaakt op een geheugenkaart. Na het beluisteren van die opnamen zijn wij in ieder geval erg tevreden over het resultaat dat zoals gezegd komende zaterdag te beluisteren is aan de andere kant van Nederland.

The Suzannes bij Toon den Heijer: zaterdag 26 november, 17.30 uur, Cultuurcentrum De Vrijhof, Universiteit Twente

Frits M. Woudstra: Miljonair van regendruppels

2011-11-19T22:31:00.001+01:00

Eén van mijn oudste vrienden, van de kunstacademie in Enschede, Frits M. Woudstra, heeft een boek geschreven. Miljonair van regendruppels, een titel 'geleend' van Henk Lamm, de originele miljonair van regendruppels. Het boek is een verzameling verhalen en een kunstwerk. Ieder exemplaar bevat een originele tekening van Frits en het schutblad is een in stukken gesneden litho. Toch is de vormgeving het enige van het boek dat me tegenvalt, gewend als ik ben aan de mooie met loden letters handgeperste tijdschriften uit onze AKI-tijd.

'Je komt er in voor, maar je zult er niet blij mee zijn,' waarschuwde Frits me toen ik het boek overhandigd gekregen had als verjaardagscadeau van mijn vrouw op 15 oktober jl. Deze waarschuwing sloeg ik in de wind en na lezing van het boek blijkt, ik kom er helemaal niet in voor.

Het boek beweegt zich op verschillende vlakken. De meest recente gebeurtenissen zijn de beschrijvingen van wat er gebeurt tijdens het schrijven van het boek. De schrijver bevindt zich in Epies Sentrum, waarin de lezer een volkstuincomplex in de buurt van Amsterdam kan herkennen. Hij draait plaatjes, leest boeken, doet werkjes in en rond het huis. Het doet een beetje denken aan de verhalen van Gerard Reve in zijn huis in Frankrijk. Ook op dat moment actuele gebeurtenissen die hem raken worden in het verhaal opgenomen zoals de dood van Amy Winehouse. Er is veel muziek die met superlatieven wordt bewierookt en er zijn vele geweldige boeken geschreven die door de schrijver worden verslonden. Er wordt weinig gerept over slechte muzikanten en schrijvers.

Dan zijn er beschrijvingen van het werk dat Frits doet in de thuiszorg. Hij schrijft over de mensen die hij verzorgt en soms ook overlijden, en doet dat liefdevol. Tenslotte zijn er een groot aantal jeugdherinneringen, herinneringen aan zijn vader Egon, die overleden is, zijn relatie met hem, en aan zijn moeder en zus. (Die laatste heeft vreemd genoeg een andere naam gekregen.) Die herinneringen aan het leven in Rietmolen en Enschede spraken mij het meeste aan.

Omdat ik de mensen ken waarover het boek gaat vind ik het moeilijk om het objectief te beoordelen. Toch zeggen veel schrijvers dat hoe persoonlijker en unieker je schrijft, hoe universeler het vaak voor de lezers is. Iedereen heeft herinneringen aan al dan niet overleden ouders en kan zich inleven in de verhalen over de hulpbehoevende ouderen die door Frits worden geholpen.

Ondanks dat ik Frits al jaren en, denk ik, behoorlijk goed ken, verraste de inhoud me toch vaak. Hij schrijft zoals hij praat, er is humor en er is ontroering. Ik vind het een heel mooi nieuw onderdeel van het oeuvre van de kunstenaar Frits Marnix Woudstra.

eReader

2011-11-15T21:25:00.003+01:00

Hoe lang duurt het totdat boeken, net als liedjes, gratis of bijna gratis worden aangeboden op internet. Niet lang meer, schat ik. Voor mijn verjaardag wilde ik graag een eReader zodat ik een grote stapel boeken kan lezen, ingepakt in een compact elektronisch apparaat. Ik vind het een geweldige uitvinding en ben er erg blij mee.

Eerst had ik een kruising tussen de iPad en een eReader besteld (Pocketbook IQ) omdat ik ook wilde internetten, mijn emails lezen, foto's en video's kijken, maar na een dag of drie kwam ik tot de conclusie dat ik de meeste van die dingen ook met mijn mobiel al kan, dit toestel niet heel veel toegevoegde waarde heeft en dat het scherm niet echt prettig leest. Dus de bestelling teruggestuurd en mezelf een echte eReader aangeschaft, een Sony PRS T-1.

Het heeft iets ouderwets, dit apparaat. Een zwartwit-scherm dat me doet denken aan het scherm van onze allereerste computer, de Mac Classic II van Apple die we rond 1992 aanschaften. Het wonderlijkste van het scherm vind ik dat e-ink geen licht geeft. In het toestel zit ook een browser die webpagina's in zwartwit weergeeft. Waarmee je goed mobiele nieuwssites kunt lezen. Foto's zien er op dit scherm uit als krantenfoto's.

Ik begon het gebruik van het apparaat met verder lezen van Ulysses van James Joyce dat ik al enige tijd aan het lezen was. Eerst op het scherm van mijn mobiel (te klein), en daarna, nadat ik in Dublin voor 2,39 een papieren versie had gekocht, op papier. Handig van het lezen op de eReader is dat je altijd een woordenboek bij de hand hebt zodat je elk woord dat je niet kent, simpelweg door het met je vingertop aan te raken, kunt laten vertalen. Ik hik nu tegen het laatste deel van Ulysses aan en heb een adempauze genomen voor de slotmonoloog van Molly.

Het lezen op de eReader is heerlijk. Het eerste hele boek heb ik ook al gelezen. Van Peking naar Parijs per auto. Daarover binnenkort meer.

OT: Man of moods

2011-11-14T19:56:00.024+01:00

Bert Luppes is geweldig. Dat blijkt maar weer eens uit deze voorstelling Man of moods. Een muziektheatervoorstelling naar een boek van een Schotse schrijver waarvan ik, zoals vaker bij het OT Theater, nooit van had gehoord. James Kelman schreef het boek How late it was, how late waar Mirjam Koen, de huisregisseur van OT, een bewerking van maakte die ze zelf regisseerde. Vorig jaar deed OT iets soortgelijks met Tenzij je geluk hebt, eveneens gebaseerd op een boek van een schrijver die ik niet kende, Carol Shields.

Sammy, de man of moods uit de titel, wordt op een ochtend wakker en ontdekt dat hij niets meer kan zien, hij is blind. De avond daarvoor is hij in elkaar geslagen door politieagenten. Hij is nogal opvliegend, leeft van kleine criminaliteit en beweegt zich langs de randen van de samenleving, een scharrelaar. Hij komt thuis en ontdekt dat zijn vriendin Helen is verdwenen. Wat is er met haar gebeurd?

Bert Luppes doolt als een blindeman door een prachtig decor van zwarte glanzende wanden die lees weerspiegelen. Op de vloer zijn draden gespannen die een tegelpatroon vormen. Hij wordt ondersteund door twee acteurs/muzikanten van The Sadists en twee vaste acteurs van OT zelf. Sammy houdt van muziek en de muzikanten spelen de muziek die in zijn hoofd zit of uit de radio komt.

Het acteerwerk van Bert Luppes is zoals gezegd geweldig. Nadeel in de voorstelling is het verhaal dat zich nauwelijks ontwikkelt. Is Sammy echt blind of beeldt hij dit zich in of speelt hij het om aan de politie of zijn medecriminelen te ontkomen? Wat is er met Helen gebeurd? Heeft hij haar vermoord zoals hier en daar gesuggereerd wordt? De situaties bij de oogarts, bij de sociale dienst, bij de politie, zijn goed getroffen en gespeeld maar het verhaal komt niet tot een dramatische climax.

Er is mooie muziek van Disney, tot Cash, tot Ramones, maar als Sammy uiteindelijk door een zijdeur verdwijnt worden de vragen niet opgelost. Dat laatste geeft niet, het einde mag open zijn, maar daardoor blijft de voorstelling een beetje steken in een documentair portret van een prachtig geacteerde randfiguur, een nutteloze van de nacht.

Jaren geleden speelde Bert Luppes bij Hollandia een echte documentaire voorstelling, King Corn of zogezegd alles, gebaseerd op het leven van een arbeider in een meelfabriek in Leiden. Op de één of andere manier maakte dat hyperrealistische portret van een echt en levend mens zonder toeters of bellen, toch meer indruk.

Maar zeker gaan kijken, naar Bert Luppes in Man of Moods, nog te zien tot 11 december 2011, zie de website van het OT Theater voor speeldata.

Rode loper

2011-11-13T19:55:00.000+01:00

Eén van de hoogtepunten op een avond vol met hoogtepunten is de rode loper. Na de eerste set van Het Gebroken Oor tijdens het jubileum van 25 jaar + 1 worden we ontvoerd in een veel te kleine auto door een chauffeur die zich 'der Rudi' noemt. Hij heeft iets weg van een foute Rudi Carrell met spiegelende zonnebril. Door drie verklede dames, An, El en Ger, onze fanclub beweren ze, is ons een limousine beloofd, maar de witte limousine die tegenover Café Schoonewil staat. blijkt niet voor ons bestemd.

Wij worden door Rudi in een autootje gepropt, Huib, de drummer, zit half op mijn linkerdij en half op de handrem en de drie andere leden van Het Oor zitten achterin op elkaar geperst. We rijden de Soetendaelse weg af totdat Rudi vindt dat we ver genoeg weg zijn en keert hij om. Ook dat gaat niet zonder moeilijkheden. Hij kan in eerste instantie de achteruit niet vinden en licht zichzelf bij met behulp van zijn mobieltje om de cijfers op het versnellingspookje te lezen. Het pookje dat half verscholen gaat onder het linkerbeen van de drummer. Dan rijden we terug naar waar we vandaan kwamen.

Als we er bijna zijn wordt de parkeerplaats die we zojuist hebben verlaten bezet door een andere auto. Rudi wil een andere parkeerplaats nemen maar midden op de weg staat Ger, een dame met een blonde pruik van ongetwijfeld nep krulhaar, te wenken dat Rudi door moet rijden. We rijden door, maken een bocht naar links en belanden op een rode loper. Rondom staat ons publiek klaar om ons te ontvangen, toe te juichen en handtekeningen te vragen. Zo komen we binnen, klaar om onze tweede set te spelen.

Het is een gedenkwaardige avond, ons jubileum. Ging het vorig jaar mis om ons 25-jarig jubileum te organiseren, dit keer maken we de schade meer dan goed. Na afloop zegt Ernst, de toetsenist, dat dit één van onze allerbeste optredens aller tijden was en ik ben het hartgrondig met hem eens. Niet alleen spelen we zelf erg goed, het geluid is ook erg goed en we hebben ook veel te danken aan de vele gasten die we hebben uitgenodigd om één of meer nummers mee te spelen. Op de foto The Suzannes.

Seminair

2011-11-07T17:13:00.000+01:00

Het staat er al een behoorlijke tijd op de vernieuwde Hal 4.1, deze monsterlijke typefout tussen theater en skyline, maar ik vraag me nog steeds af wat er met seminair wordt bedoeld. Kijkend naar het lijstje vermoed ik dat het seminar moet zijn.

Straatfotografie

2011-11-06T20:24:00.001+01:00

De docent die ons de workshop Straatfotografie geeft is erg enthousiast. Hij heeft precies dezelfde analoge camera die mijn broer vroeger had, een Olympus Trip 35. Zelf had ik een Kodak C35. Beide camera's hadden een 35 mm lens en ik maakte er in het eerste jaar van de kunstacademie in Enschede veel zwartwitfoto's mee die ik zelf afdrukte. Na dat intensieve jaar fotograferen maakte ik niet veel foto's meer. Totdat ik een mobiele telefoon met camera kocht. Maar die digitale foto's waren van tamelijk matige kwaliteit. Slechte lens, weinig pixels. Twee mobiele telefoons verder zijn de foto's iets beter maar toch niet te vergelijken met een echte digitale camera.

De camera die ik bij me heb voor de workshop is in vergelijking met de camera's die de andere bij zich hebben maar een klein en amateuristisch toestelletje. Toch weet ik dat een goede foto meer staat of valt met de fotograaf dan met de camera.

Ik ga de straat op. Naar het Afrikaanderplein. Daar is het op woensdag marktdag. Ik vind het spannend. Ik wil foto's maken van mensen en van dichtbij en weet niet hoe die er op zullen reageren. Zal ik te maken krijgen met agressievelingen die mijn camera in duigen willen slaan als ik ze fotografeer? Ik besluit het eerst maar eens netjes te vragen of ik een foto mag maken. Veel Turken zeggen nee, Surinamers, Antillianen en autochtonen hebben er minder moeite mee. Alhoewel de allereerste twee oude dames die ik vraag of ik een foto van hen mag maken, weigeren. 'We zijn al op de foto gezet,' beweren ze.

Eén man vraagt me de camera te overhandigen. Ik wijs hem aan waar hij staat op mijn foto. Ergens achterin de foto, onherkenbaar. Hij zoekt het symbooltje van een prullenbak en wist vakkundig de foto. Mij kan het niet veel schelen, het was toch geen geweldige foto.

Ook komt een vrouw naar me toe. Ze wil weten of ik haar heb gefotografeerd achter haar marktkraam. Ze vindt dat ze er niet goed uitziet en wil op deze manier niet op de foto. Een man heeft haar verteld dat ik een foto van haar heb gemaakt. Ik laat haar de laatste twintig foto's zien. Daaruit is op te maken wanneer ik langs haar kraam ben gekomen. Ze staat niet op de foto. Zoals ik haar al zei. Gerustgesteld gaat ze terug naar haar kraam.

Ondertussen maak ik een groot aantal foro's stiekem. De camera is er klein genoeg voor. Ik hou het toestelletje voor mijn buik en maak van tijd tot tijd op de bonnefooi een foto, zonder goed te kijken. Op goed geluk. Dat levert mooie toevalstreffers op.

Eén van de best gelukte foto's vind ik bovenstaande foto. Het kind was zozeer in zichzelf verzonken dat ze niet eens opmerkte dat ik een foto maakte.

tgMax: Staal

2011-11-05T12:04:00.000+01:00

Zeven jongens. Zeven jonge jongens. Zeven jonge acteurs variërend in leeftijd van 17 tot 27 spelen in Staal van theatergroep Max zeven jonge jongens van zestien in het niemandsland tussen kind-zijn en volwassenheid. De ruimte lijkt op de kleedkamer van een sportcentrum. Zo zijn de jongens ook gekleed. Hemdjes en polo's op trainingsbroeken en spijkerbroeken. De jongens zijn stoer en sterk en tegelijk kwetsbaar. Ze kunnen nog niet echt zonder hun ouders maar willen zich wel van hun ouders losmaken. Ze willen graag een meisje maar weten niet hoe ze dat aan moeten pakken. Dat laatste wordt mooi getoond in een doldwaze scène waarin één van de jongens, verkleed als meisje, achterna wordt gezeten door de zes anderen (foto). Een geweldige choreografie met springen, duiken, koprollen, overgooien en vangen. Eén van de hoogtepunten in deze voorstelling die zowel ontroerend als indrukwekkend is.

Elementen worden op een mooie manier herhaald wat een goede structuur geeft aan de voorstelling. Elke keer als een nieuwe fase in het leven van de jongens ingaat, lopen de zeven kriskras over het toneel en roepen afwisselend een kreet, een commando (bijv: "We verlaten onze ouders!"), de overige zes roepen gelijktijdig en zo hard mogelijk "JA" of "NEE". Waarna een nieuw onderwerp in het stuk wordt aangesneden.

Ook wordt van tijd tot tijd één van de jongens uitgedaagd met de zin "Doen of waarheid", waarna die iets persoonlijks over zichzelf vertelt. De anderen zijn niet snel tevreden, de billen moeten echt helemaal bloot. Waarmee ze laten zien wat jongens echt beweegt, wat er achter het masker van stoerheid verborgen zit.

Een energieke voorstelling over de jeugd van tegenwoordig. En is de jeugd van tegenwoordig niet de jeugd van alle tijden? Ik zit in een zaal vol met jongeren in de leeftijdsgroep waarvoor de voorstelling bedoeld is. Er wordt goed op gereageerd, veel gelachen en ook ge-ooh-d. De jongens naast mij zijn te stoer om echt hard te klappen, maar tijdens het kijken waren ze vol aandacht. Maar ach, zijn wij niet allemaal zo geweest. Jongens waren we - maar aardige jongens. Al zeg ik 't zelf..

KRT: Midzomernachtskolder

2011-10-30T15:36:00.000+01:00

Jezelf tegenkomen als personage in een toneelstuk, dat overkomt je niet zo vaak. Mij overkwam het afgelopen vrijdagavond bij de voorstelling Midzomernachtskolder van Klein Rotterdams Toneel (KRT).

KRT bestaat dit jaar tachtig jaar en vierde dat met de uitvoering van een bewerking van de Midzomernachtsdroom van Shakespeare. Een feestelijk stuk over liefde dat goed past bij een jubileum. Na een afhankelijk wat trage en houterige start waarbij de spelers duidelijk moeite hebben met de teksten, komt de voorstelling pas echt op stoom als de 'amateurspelers' opkomen. Shakespeare heeft in zijn stuk een aantal amateurs geschreven die het huwelijk van de koning en de koningin (bij KRT de president en zijn vrouw) moeten opluisteren met een toneelstuk. In het oorspronkelijke stuk heet de sterspeler van dit gezelschap Spoel de wever, en wie schetst mijn verbazing als in de versie van KRT deze goede man luistert naar de naam Fedde Spoel.

Met verwijzing naar drie van de haar voorafgaande regisseurs bij de groep, heeft Mirjam Veldhuizen van Zanten de 'amateurs' de namen Minnekus de Groot, Fedde Spoel en Reinier van Mourik gegeven. Het heeft voor mij een surrealistisch effect om iemand (Aad Fase) voortdurend als Fedde en Fedde Spoel te horen aanspreken. Gelukkig hoef ik me niet voor Aad te schamen want hij speelt de rol geweldig. Vooral de korte Tom Lanoye-monoloog uit Richard (modderfokker) II doet-ie erg goed.

Het gehele stuk, dat mooi is vormgegeven in kleding en decor, duurt me te lang, vooral als de plot zich langzamerhand ontwikkelt richting het voorspelbare einde: en ze leefden nog lang en gelukkig. Maar na de moeizame start wordt door iedereen toch goed gespeeld en verveel ik me geen moment.

Een speciale vermelding verdient de rol van Puck, gespeeld door Pim Dumans. Hij steelt voortdurend de show als plaaggeest die alles in de war stuurt en alles daarna weer recht moet zetten met even desastreuze gevolgen. Zonder echt te kunnen vliegen dartelt hij als een vlinder tussen de elfjes, de goden en mensenkinderen. Hij geniet overduidelijk van zijn rol die hem met zijn postuur en bewegingen op het lijf geschreven lijkt te zijn.

Ro theater: Dood van een handelsreiziger

2011-10-17T20:37:00.000+02:00

Van te voren ben ik bang voor een ouderwetse voorstelling. Zo'n ouderwets gedateerd stuk van vlak na de Tweede Wereldoorlog. Wie zit daar nog op te wachten? Maar Dood van een handelsreiziger is een ouderwetse voorstelling in de goede zin van het woord. Er wordt gewoon ouderwets goed toneel gespeeld door het ensemble van het Ro theater.

Het toneelbeeld is simpel, een klein papieren huisje midden op het toneel van waaruit rode draden over het toneel lopen, aan het einde vastgezet met een oversized pushpin. Een mooi jong meisje zingt een lied over dromen, het thema van de voorstelling. Hoofdpersoon Willy Loman (Herman Gillis) is een dromer, een man die de werkelijkheid mooier voorstelt dan die in werkelijkheid is. Totdat die werkelijkheid zozeer op hem gaat drukken en hij geen uitweg meer ziet. Alleen zijn vrouw (Jacqueline Blom) blijft tot het einde in hem geloven.

De climax als zoon Biff (Gijs Naber) met hem in gevecht gaat en er met origineel ouderwets Method-acting geschreeuwd en gehuild mag worden, is ontroerend. Een geweldige mix van authentiek, actueel, modern en antiek toneel.

Het Gebroken Oor 25 + 1

2011-10-10T23:17:00.002+02:00

Het Gebroken Oor jubileert

Het Gebroken Oor bestaat 25 + 1 jaar en houdt op 12 november a.s. een speciaal optreden in Café Schoonewil in Rotterdam. Met nummers uit een ver verleden en recent werk. Een groot aantal gastmuzikanten komt ons voor deze speciale gelegenheid versterken. Huib tikt af op 20.30 u.

Je doet ons een heel groot plezier als je dit feest met ons komt vieren, gouden vocht je keel laat smeren en dan uit volle borst……

Fedde Spoel, Willem Schneider, Huib de Jong, Frans Verschoor, Ernst Feekes én Peter Scholten

Gasten o.a.:

Margreet 't Hart (zang)
Antoinette van Hattem (zang)

John de Vaal (zang)

Frans van Wijk (saxofoon)

Paul Prins (gitaar)

Ruud Overdijk (saxofoon) en

The Suzannes (punkband)

Zaterdag 12 november, 20.30 u
Cafe Schoonewil, Bergweg 80, 3036 BD Rotterdam
Voor bijzonderheden….. Fedde 06 41 21 24 49

Richard Maxwell: Neutral hero

2011-10-06T21:28:00.000+02:00

Het geheime leven van een klein stadje in het zuiden van de Verenigde Staten. Dat wordt ons beloofd bij Richard Maxwell's Neutral Hero, de laatste voorstelling die ik in De Internationale Keuze zie. Ik zie het niet. Ik val regelmatig in slaap om te constateren dat de spelers van het stuk op een andere plaats staan dan waar ze eerder stonden. Het lijkt er op dat er een soort Twin Peaks wordt bedoeld met deze voorstelling maar de spanning ontbreekt. Er wordt sloom en neutraal geacteerd. Er zijn mooie meerstemmig gezongen liedjes maar zelfs die zijn zonder hoogtepunten of climax. Zo kabbelt de voorstelling voort. Nee, dit is het dieptepunt van deze editie van De Internationale Keuze. Het verwondert me dat dit stuk door heel Europa reist, langs Brussel, Wenen, Parijs op diverse internationale festivals. Ik vind het eerlijk gezegd maar niks.

Monika Gintersdorfer en Knut Klaßen: La fin du western

2011-10-04T22:14:00.000+02:00

Begon De Internationale Keuze met een tirade tegen het interactieve theater, op mijn laatste avond word ik ondergedompeld in een stuk interactief theater. Op het toneel staat een soort bouwwerk waar het publiek vanaf de tribune niet in kan kijken. Voor dat bouwwerk neemt een man plaats die vlak voordat het stuk begint nog naast mij op de tribune zat.

Hij, Hauke Heumann, vertelt in het kort de geschiedenis van de verkiezingen in Ivoorkust, in het Engels. Een strijd tussen twee mannen, de één wordt door Europa een dictator genoemd, de ander, die in Amerika heeft gestudeerd, is door het Westen uitgeroepen tot de redder van de democratie. Eén zit opgesloten in een hotel. Het is een moeilijk te volgen verhaal, in het Engels. De situatie in Ivoorkust is gecompliceerd, dat is duidelijk. Dan komen vier negers de tribune af die tegen ons beginnen te praten. In het Frans, waarna de eerste man alles voor ons in het Engels vertaalt. Dat doet hij op een geweldige en komische manier. Soms doet hij de mannen na op een onbeholpen wijze, soms doet hij of hij het niet snapt.

Dan volgt een moeilijk na te vertellen voorstelling waarin de mannen op energieke wijze tegen ons beginnen te praten, ons uitnodigen in het huis dat op het toneel staat, en verloopt de voorstelling simultaan. Tegelijkertijd worden twee voorstellingen gespeeld. Voor de toeschouwers die op de tribune zijn achtergebleven en voor de toeschouwers die zich mee hebben laten lokken het huisje in. Het publiek loopt heen en weer, de acteurs lopen heen en weer.

Het is een warrige en rare voorstelling die hoe dan ook indruk weet te maken. Het publiek wordt opgezweept door het energieke spel van de vier zwarte mannen die ons vragen de handen omhoog te steken ten teken dat we geen wapens dragen. Een gedeelte van het publiek, een stuk of vijf toeschouwers, doen mee op het podium en op het allerlaatst komt als een duivel uit een doosje nog een geüniformeerde neger op die vertelt over hoe het nu in Ivoorkust is, een chaos.

In de war worden we gelijk naar de volgende voorstelling gestuurd omdat La fin du western is uitgelopen. Nog net tijd om naar het toilet te gaan krijgen we, dan moeten we snel naar Neutral Hero.

Mariano Pensotti: El pasado es un animal grotesco

2011-10-01T16:52:00.000+02:00

Eén van de oudste theatermachines in de geschiedenis is het draaitoneel. Een middel om diverse locaties in een toneelstuk weer te geven. Een simpele draai en we zijn ergens anders. Van dit eeuwenoude theatermiddel maakt Mariano Pensotti gebruik in El pasado es un animal grotesco. Vier verschillende verhalen worden er verteld, chronologisch, de handeling speelt zich in tien jaar af, tussen 1999 en 2009.

Er is het verhaal van het verliefde stel, hij filmer, zij schrijfster, dat langzaam van elkaar vervreemdt en elkaar tenslotte toch weer terugvindt. Het verhaal van Pablo die per post een afgehakte hand krijgt toegestuurd en steeds meer geobsedeerd raakt door de hand die hij tien jaar lang bewaart in het vriesvak van zijn koelkast. Dan is er Vicky die aan de hand van een stapel foto's in een oude schoenendoos ontdekt dat haar vader er ergens anders een tweede gezin op na houdt. En er is de jonge vrouw die geld uit de spaarpot van haar ouders steelt om samen met haar vriend een nieuw leven te beginnen in Parijs, de stad van haar dromen. Zij kiest steeds voor de verkeerde mannen en keert uiteindelijk op verzoek van een theatermaakster terug naar haar ouderlijk huis.

Terwijl het draaitoneel steeds langzaam rond blijft draaien ontrollen zich tegelijk langzaam deze geschiedenissen waarin de hoofdrolspelers uiteindelijk tot de conclusie komen dat hun gedroomde levens illusies waren. Maar ook ongrijpbaar want niet weer te geven in een geschiedenis. De jonge vrouw herkent zichzelf niet in het theaterstuk dat de theatermaakster van haar heeft gemaakt, de jonge man herkent zich niet in de film die hij zelf van zijn leven heeft gemaakt.

In het stuk worden de verhalen stuk voor stuk verteld door de vier spelers die afwisselend een microfoon hanteren voor het vertellen van de vier geschiedenissen, en alle rollen voor hun rekening nemen. Er wordt fantastisch geacteerd door de twee mannen en twee vrouwen. Met behulp van een enkel kostuumstuk of rekwisiet schakelen ze makkelijk over van de ene rol in de andere. De neurotische Pablo is het volgende moment een rustige drugs verkopende Arabier, en zoekende Vicky is net zo makkelijk de drumster van een op de White Stripes lijkende band met de mysterieuze naam Travesti Rimbaud, een band die als logo een afgehakte hand heeft.

Ik had nog nooit eerder een Argentijns theaterstuk gezien, maar als ze allemaal zo goed zijn daar ver weg in het zuiden van Zuid-Amerika dan zou ik graag meer van dit soort stukken zien.

OMSK / Lotte van den Berg: Les Spectateurs

2011-09-30T20:31:00.000+02:00

Eén prachtig beeld. Dat bevat de voorstelling Les Spectateurs van Lotte van den Berg. Een man, omringd door antieke ventilatoren pluist een stapel plastic zakken uit en daar komen mensfiguren uit die naar boven zweven, naar de nok van het theater. De figuren stijgen op en dalen neer en cirkelen rond een jonge vrouw die langzaam het toneel oversteekt, op weg naar een zwarte man die achterop het toneel naar haar en naar ons staat te kijken. Een beeld waar je heel lang naar kunt kijken zoals je uren in een vuur kunt blijven staren en steeds iets nieuws ontdekken. Maar is een enkel beeld drama? Het is altijd gevaarlijk om je af te vragen waar de grenzen van het theater liggen. Volgens Peter Brook is theater al één toeschouwer en één acteur in een lege ruimte. Dus in die zin is wat de acteur (de handelaar, degene die handelingen uitvoert) doet in de ene prachtige scène theater.

Toch heb ik ambivalente gevoelens bij deze voorstelling. Lotte van den Berg is met een aantal acteurs en beeldend kunstenaars in Kinshasa, de hoofstad van Congo, geweest en heeft op basis van haar ervaringen daar, deze voorstelling gemaakt. Vorig jaar kwam ze koud van het vliegtuig ditzelfde podium oplopen in de Gouvernestraat en daar was ik bij en deed verslag van Cold Turkey. Mijn eerste regel toen was: "Na afloop weet ik niet goed wat ik heb gezien". Datzelfde gevoel heb ik nu.

Les Spectateurs gaat over kijken en bekeken worden. Wie bekijkt wie en waarom? Wat zien we? De voorstelling is traag, er gebeurt weinig. In één alinea zijn alle gebeurtenissen gemakkelijk weer te geven en er is geen dramatische ontwikkeling. Net als in Cold Turkey worden we aan het einde van de voorstelling op het podium uitgenodigd om iets te drinken met de spelers.

Maar een voorstelling die over kijken gaat moet iets bieden om naar te kijken. Juist daar ontbreekt het aan en juist daar heb ik ambivalente gevoelens over. De neger die het podium oploopt, waar wij naar kijken, die naar ons kijkt met rollende ogen. Is het niet een soort aapjes kijken in de dierentuin? Dat schrijf ik niet omdat het over een zwarte man gaat, die had net zo goed een eskimo of indiaan kunnen zijn, of de olifantman. Maar de man doet niets bijzonders, behalve aanwezig zijn en glazen op een tafel zetten, tezamen met de andere spelers. Dat geeft mij het gevoel dat hij wordt gebruikt wordt in deze voorstelling, misschien zelfs misbruikt. Mij geeft het een naar gevoel, een vervelende nasmaak. Waarschijnlijk onbedoeld door Lotte van den Berg, maar ik had associaties met Waarom vrouwen van apen houden van Stine Jensen.

Davis Freeman: Expanding energy

2011-09-25T23:08:00.000+02:00

Voordat de voorstelling begint moeten we Davis Freeman eerst iets beloven. Op een groot scherm is te lezen hoeveel energie de voorstelling Expanding Energy heeft gekost. Om er voor te zorgen dat de voorstelling klimaatneutraal wordt kunnen wij iets doen. We kunnen kiezen uit een aantal opties.

Een maand geen televisie kijken
(er van uitgaande dat de gemiddelde persoon drie uur per dag kijkt waar ik absoluut niet aan kom),
een week niet internetten
(zou ik niet kunnen laten omdat ik dan mijn werk niet zou kunnen doen),
slechts twee minuten douchen per dag
(of minder, doe ik al),
een week geen autorijden
(doe ik sowieso niet want mag niet zonder rijbewijs),
een jaar lang alleen tweedehands kleding kopen
een maand geen vlees eten
(wij eten al heel weinig vlees) of
een boom planten.

Om toch maar een belofte te doen kies ik nogal laf voor de douche-optie maar eigenlijk heb ik tegelijk het idee dat ik door mijn levensstijl al aardig energiezuinig leef. Die maand geen vlees eten zit bij mij verspreid over het hele jaar en is op die manier bijvoorbeeld misschien wel twee maanden. Gelukkig weten we met zijn allen de gebruikte energie op te heffen en dan kan de voorstelling beginnen.

Die is een energieke show van wervelende dansers (grotendeels uit Rotterdam) met muziek van twee muzikanten van de Einstürzende Neubauten, en een fabelachtig goede engelse acteur (Jerry Killick) die in een orgie van geluid en beweging een fascinerende opsomming geeft van alle energie die het heeft gekost om tot deze voorstelling te komen. Van de manier waarop de vloer is vervaardigd, tot de kleding van één van de danseressen, de versterkers waar de muzikanten op spelen, dit alles geïllustreerd door beelden op het scherm achter hem. Beelden die elkaar in een steeds sneller wordende opeenvolging afwisselen.

Daarna zakt de show ergens halverwege enigszins in om aan het eind met het beeld van een groep rennende mensen waarbij tenslotte één danseres eenzaam achter blijft, eenzaam rennend op een leeg en tamelijk donker podium. Ging bij Anna Mendelssohn aan het einde het licht plotseling uit, dit beeld heeft meer impact. Waar rent het meisje naartoe? Is er ergens een uitweg voor haar? Wat gebeurt er als haar energie op is?

Anna Mendelssohn: Cry me a river

2011-09-25T21:54:00.000+02:00

In het verleden was er altijd een duidelijk thema van De Internationale Keuze van de Schouwburg. Dit keer wordt de titel niet duidelijk gecommuniceerd en moest ik het thema voor dit blog opzoeken, want ik had geen idee. Het thema blijkt parallelle werelden. Op zich een goed thema voor een internationaal theatervoorstelling, maar tegelijk een thema dat op elk internationaal festival van toepassing zou kunnen zijn. Ik ben in de afgelopen dagen al heel wat parallelle werelden binnengestapt maar dat is niet anders dan in andere jaren. Geen wonder dat ik dit thema niet had onthouden. Het is een dertien-in-een-dozijn-thema.

Het tweede weekend van het festival, van 22 tot 25 september, heeft een eigen en ander thema, namelijk Imagine 2020, Kunstenaars over klimaatverandering. Het lijkt er op dat dit thema minder aansprekende voorstellingen heeft opgeleverd. In ieder geval voelde het publiek zich niet geroepen om er in grote getale op af te komen. Bij Cry me a river zitten slechts de eerste drie rijen vol, bij de voorstelling de dag er na, Expanding Energy van Davis Freeman, is de zaal maar matig gevuld. Terwijl alle andere voorstellingen die ik tot nu toe zag of uitverkocht waren (kleine zaal en Krijn Boon Studio), of toch in ieder geval goed vol zaten (Grote Zaal).

Anna Mendelssohn zit achter een grote lange tafel met een wit tafelkleed er over. Voor haar neus staat een microfoon, hier en daar staan kannen water en glazen en het lijkt er op dat ze zo meteen samen met een groot aantal gasten aan een conferentie kan gaan beginnen. Ze blijft echter alleen. In haar eentje voert ze een klimaattop, in haar eentje brengt ze een groot aantal mogelijke standpunten over klimaatverandering voor het voetlicht.

Ze doet dat op een mooie en integere manier. Anna Mendelssohn kan goed schakelen, zoals acteurs dat noemen. Van de ene emotie snel in een volgende overgaan en daarmee brengt ze op een grappige manier de verschillende standpunten.

De ijskappen smelten en dat is om te huilen. Als dat huilen niet vanzelf gaat brengt ze met eens stiftje iets onder haar ogen aan en dan vloeien de tranen als vanzelf over haar wangen. Een goed gevonden beeld om aan te geven dat als argumenten niet werken je over kunt gaan op emotie. Datzelfde bewerkstelligt ze met muziek. Van tijd tot tijd gaat er ineens vanuit het niets een kitscherig muziekje aan, haar stem wordt lager en ze begint langzamer te spreken en als in een reclamespot brengt ze haar boodschap over. Het kan niet schelen dat die boodschap gepikt is van Martin Luther King en oorspronkelijk over een heel ander onderwerp ging.

Anna Mendelssohn gebruikt tussendoor allerlei theatertrucs zoals de al genoemde tranen, grime (ze smeert een soort lijm op haar gezicht waardoor ze er ineens ouder uitziet en ze smeert die weer in met watten, waardoor het lijkt of de vellen aan haar gezicht hangen), en ze maakt een heerlijk onbenullig dansje waarin ze de evolutie verbeeldt.

Hier en daar is de voorstelling iets te serieus, het had wat lichter gekund, maar soms toch ook weer heel erg grappig. Ik bewonder haar acteurkunst en verbaas me over haar geweldige Engels dat ik absoluut niet bij een Oostenrijkse actrice had verwacht.

Rodrigo Garcia: Gólgota picnic

2011-09-25T21:27:00.000+02:00

Een voorstelling over schilderkunst, over de weergave van Jezus Christus aan het kruis op de Schedelberg. Een beeldende voorstelling, ondanks de lappen tekst die de spelers gedurende het stuk uitspreken. Tamelijk abstracte tekst en soms moeilijk te volgen, ook omdat de nederlandse vertalingen van de spaanse teksten helemaal bovenin het toneelbeeld, ver verwijderd van waar de actie plaatsvindt, lastig te volgen zijn. Dat neemt niet weg dat dit voor mij tot nu toe overduidelijk het hoogtepunt is van festival De Internationale Keuze van de Schouwburg. Onnavolgbaar is het geheel. Het is onweerstaanbaar en gedurfd.

Het beginbeeld is indrukwekkend. De complete toneelvloer van de grote zaal is bedekt met hamburgerbroodjes. Een tapijt van bolletjes. De achterwand is een groot scherm waarop gedurende de voorstelling opgenomen filmbeelden te zien zijn, afbeeldingen van schilderijen van o.a. Rubens en Rogier van der Weyden, en live opgenomen close-ups van scènes die op het toneel gespeeld worden. Linksachter op het toneel zitten vier mannen en een vrouw met stoeltjes en een picknickkleed.

Sommige teksten verwijzen rechtstreeks naar het lijdensverhaal van Christus maar vermengd met actuele teksten. Er is geen verhaal, er zijn veel imponerende beelden.

Vooral gedurfd is de eindscène waarin een man opkomt gekleed in McDonalds-uniform met een grote kartonnen beker cola in de hand. Daarvoor hebben we al veel naakt gezien, mannen en vrouwen die elkaar insmeerden met verf, maar deze oudere man van een jaar of zestig begint zich uit te kleden en speelt een compleet pianostuk, De zeven laatste woorden van Jezus Christus van Haydn. Naakt aan de piano speelt hij tot slot van de voorstelling zo ongeveer een half uur lang alle negen delen van deze compositie.

Wunderbaum: Looking for Paul

2011-09-22T17:35:00.002+02:00

Looking for Paul bestaat uit drie delen. In het eerste deel vertelt Inez van Dam (gespeeld door Maartje Remmers) over Rotterdam, de stad waar ze woont, en haar haat ten opzichte van Kabouter Buttplug die haar uitzicht verpest. Inez van Dam is uitgenodigd door theatergroep Wunderbaum om haar verhaal in LA te vertellen en om daar op zoek te gaan naar Paul McCarthey, de veroorzaker van haar leed. Maartje Remmers vertelt het verhaal als een echte amateur, die weinig ervaring heeft in presenteren, met op de achtergrond een reeks dia's. Op elke dia is ze zelf te zien. Als Inez van Dam woont ze aan het Eendrachtsplein en is ze eigenares van Boekhandel Van Gennep die ze van haar moeder heeft overgenomen. Een mooie mengeling van fantasie en werkelijkheid.

Voor het tweede deel komen drie andere spelers van Wunderbaum op. Marleen Scholten, Walter Bart en Matijs Jansen, aangevuld met een Amerikaanse acteur, John Malpede Het tweede deel van de voorstelling gaat over de totstandkoming van het project Looking for Paul waar wij naar zitten te kijken en bestaat uit de emailcorrespondentie tussen de spelers en Inez van Dam.

Ook dit gedeelte, kort onderbroken door een film waarin Inez met Walter en Matijs op pad gaat om zich te wreken op Paul McCarthey, is een mooie mengeling van fantasie en werkelijkheid. Er wordt geruzied, gekibbeld, er zijn intriges, er is egoïsme en je kunt je voorstellendat een voorstelling van Wunderbaum in werkelijkheid ook zo tot stand komt. Dit gedeelte, hoewel erg interessant, duurde me iets te lang.

Het laatste gedeelte is een soort Paul McCarthey-achtige performance met veel ketchup, melk en chocoladesaus waarin Marleen Scholten een doorgedraaide Martha uit Who's afraid of Virginia Woolf? speelt, een baal stro wordt verkracht, een vrouw wordt vastgebonden aan een paal. Er is nep-bloed in de vorm van ketchup, het is hilarisch, gruwelijk en walgelijk, allemaal tegelijk. Ik houd er wel van maar sommige mensen vinden het te veel "zestiger jaren". Al met al een leuke voorstelling van Wunderbaum die veel vragen aan de orde stelt over kunst en subsidiëring, en ondanks dat het niet hun beste is, toch een intrigerende voorstelling.

Gunilla Heilborn: This is not a love story

2011-09-22T17:27:00.000+02:00

Geen liefdesverhaal maar een roadmovie. (Is daar eigenlijk een Nederlands woord voor?) Rechtsachter op het toneel staat een bord met de titel van de voorstelling: This is not a love story. Twee dansers, een man en een vrouw staan doodstil op het toneel. Het onweert. Na iedere flits staan ze er nog steeds maar is het beeld door middel van een projectie veranderd. Een indrukwekkende start van de reis.

De voorstellng is al reizend gemaakt en toont in losse fragmentarische scenes de komische dialogen onderweg. Het dansmateriaal vind ik niet echt indrukwekkend en vaak hetzelfde. De dialogen daarentegen maken mij en de andere bezoekers regelmatig aan het lachen. De onderkoelde humor, Engels gesproken met zwaar Zweeds accent, doen me aan de films van Hal Hartley denken, ooit een coryfee op het International Film Festival Rotterdam.

Vooral de ijzig koude en bijna emotieloze Kristiina Viala is geweldig. Ze herinnert me aan Jeanne Moreau in L'ascenseur pour l'echafaud. Dezelfde lege blik in de ogen. Vooral als ze op een gegeven moment een voor ons onverstaanbaar, want Zweeds, lied zingt, werkt dit erg komisch.

Net als de voorstelling dreigt te gaan vervelen is-ie afgelopen. Precies de juiste lengte. Niet te lang en niet te kort. Een uurtje genieten.

Volksbühne am Rosa-Luxemburg-Platz: Ich schau dir in die Augen

2011-09-18T14:42:00.000+02:00

Wat hebben we nu eigenlijk gezien vraag ik me af na het zien van Ich schau dir in die Augen, gesellschaftlicher Verblendungszusammenhang! zoals de volledige titel luidt. In ieder geval een bijzonder acteur die ons anderhalf uur lang heeft geboeid met standup-comedy, muziek en taal. Maar waar gaat het over? vraag je je met Wim T. Schippers af. Er zijn een aantal thema's die herhaald worden in tekst en beeld. Het interactieve theater, de gemeenschappelijke ervaring die theater verondersteld wordt tot stand te brengen en de vergankelijkheid van het lichaam.

Het acteerwerk van Fabian Hinrichs, de enige acteur in deze voorstelling van René Pollesch, is fabuleus. Hij heeft een tomeloze energie, maakt ons geregeld aan het lachen, bespeelt het publiek als een echte entertainer en dat hij op enkele momenten zijn tekst even kwijt is en gesouffleerd moet worden, vergeef je hem onmiddellijk. Maar is dat niet ook gespeeld? Want welk gezelschap heeft nog een souffleur op de eerste rij zitten met een groot boek met de tekst op schoot? Zo is het ook de vraag of Hinrichs in de lach schiet of dat-ie dat speelt. Zo speelt hij met de boventiteling en met ons.

Blijft de vraag wat de bedoeling is van de voorstelling. Die richt zijn pijlen op het interactieve theater en op de zin van theater. Interessante vragen en Hinrichs nodigt ons voortdurend uit om mee te doen in zijn voorstelling. Een uitnodiging waar niemand op ingaat. We hangen in de zitzakken die in het theater liggen als vervanging van de stoelen en laten ons vermaken, maar nemen niet deel. We laten de acteur het werk voor ons opknappen. Daarom stelt de acteur het interpassieve theater voor. Theater waarbij de acteur de partner van het publiek mee naar huis neemt, met die partner gaat eten, met die partner naar bed gaat. Zodat de acteur beleeft wat de toeschouwer eigenlijk zelf zou moeten beleven. Daarmee de toeschouwer vrijmakend van de behoefte zelf te beleven, zelf te ervaren. Dat mogen wij in een lied gezellig meezingen, dat we blij zijn om bevrijd te zijn van de dingen waar we van houden.

Daarnaast gaat het over de vergankelijkheid van het lichaam. De acteur loopt een groot deel van de voorstelling rond slechts gekleed in een zwarte slip zodat we zijn getrainde lichaam goed kunnen zien. Een lichaam dat zich steeds vernieuwd en nooit hetzelfde blijft. Zo heeft hij afscheid kunnen nemen bij het sterfbed van zijn moeder. Met de gedachte dat het lichaam van zijn moeder niet hetzelfde lichaam is dat hem vroeger toen hij klein was heeft gezoogd. Dat lichaam is vergaan, het stervende lichaam is een ander, nieuw lichaam.

De verbinding van beide thema's met elkaar kan ik niet leggen. Zo is er veel mysterieus in de voorstelling. Er is gedoe met een groene spuitbus waarmee de acteur zijn lichaam verft. Wat wel grappig is op het moment dat hij zijn geslachtsdeel groen spuit. Er is het brandende jaartal 1971. Wat gebeurde er in 1971 in het theater? Is er een voor 1971 en daarna?

Maar belangrijkste is dat ik me niet echt aangesproken voel door de kritiek op het interactieve theater. Daardoor ontbreekt uiteindelijk toch de ontroering en missen de pijlen mijns inziens het doel dat werd beoogd. Toch had ik de voorstelling niet graag willen missen, want ondanks mijn kritiek is alleen al het zien van deze gelauwerde acteur een ervaring op zich.

Fries

2011-09-15T23:28:00.003+02:00

Ik schreef kortgeleden een stukje over toerist in eigen stad. Als ik terugkom uit Dublin en aankom in Eindhoven kijk ik nog om me heen met de blik van een toerist. Zo valt me dit prachtige fries op buiten aan het station. Enigszins in dezelfde stijl als het oude station van Rotterdam.

Ro theater: Bonte Avond van Bodybuilders

2011-09-15T20:05:00.000+02:00

De voorstelling Bonte Avond van Bodybuilders van het Ro theater is wat de titel belooft. Een bonte avond. Niet meer dan dat. De kickboksers waarmee Jetse Batelaan een week of vijftien heeft gewerkt zijn geen toneelspelers. Dat is de charme. Het is hier en daar genant, hier en daar ontroerend. Alsof je naar de schoolvoorstelling of eindmusical van je kinderen zit te kijken. Er zijn leuke vondsten zoals het iedere keer goedenavond zeggen bij opkomst en bij afgang. Het zingen van de onbenullige teksten. De scènes die niet echt ergens over gaan. Het flauwe dansje op de muziek van een mobiele telefoon. Zelfs als aan het einde Dexter dan een waargebeurd en zelfmeegemaakt verhaal gaat verhalen wil het niet echt diep gaan. Het verhaal is bekend en in zekere zin cliché, jongen wordt in elkaar geslagen door vier dealers maar komt er toch bovenop. Gelukkig is de voorstelling kort en verveelt nergens.

Een goed begin van de avond op De Wereld van Witte de With waar we ook nog Sven Hammond Soul zien in het vroegere fotoinstituut. Die is echt goed en swingt als de neten. Daarna nog naar het Museumpark waar The New Earth Group staat te spelen. Alleen de geur van hasj en marihuana ontbreekt en de vloeistofdia's zijn vervangen door grote abstracte projecties op een scherm naast het podium. Maar we zijn een paar decennia terug in de tijd, ik moet denken aan King Crimson en aan de Soft Machine bij de muziek van deze band.

Iers dagboek: Slot

2011-09-06T20:50:00.000+02:00

Ik voel me 's ochtends erg wrakkig na een doorwaakte nacht. Om half zes moet ik opstaan en ik word voortdurend in mijn slaap gestoord in de slaapzaal van Abigail's hostel waar ik weer teruggekeerd ben. Gelukkig haal ik mijn vliegtuig ruim op tijd en ik land ook keurig op tijd op vliegveld Eindhoven. Tijd om de balans op te maken na een week Ierland.

Eten
Omdat we op een lowbudget-tour zijn eten we niet al te vaak buiten de deur. We beginnen de eerste dag met de traditional Irish Stew in in restaurant Quay's in Temple Bar. Binnengelokt door één van de dames die op straat staan kiezen we uit het veel te grote aanbod van restaurants in deze volgens velen gezelligste wijk van Dublin, vlak om de hoek bij ons hostel, Abigail's. We nemen boven plaats en lopen langs een soort van open keuken waar drie Chinese koks achter een bar staan. Dat belooft niet veel goeds voor het origineel Ierse karakter van het eten, maar Chinezen kunnen wel heel goed koken en het eten is ook heerlijk. Mijn Dochter en ik nemen allebei hetzelfde en dat blijft zo tot de dag voor ons afscheid, dan kiezen we allebei iets soortgelijks maar toch anders.
In het hostel in Dublin koken we daarna zelf, tortellini (ik), risotto (mijn dochter). In Kinsale eten we klassieke fish & chips (lekker maar wel duur, met uitzicht op de haven), in Killarney maak ik een soort kip-kerrie en op onze laatste avond eten we in een pub rundvlees gestoofd in Guinness (mijn dochter) en geroosterd rundvlees (ik). Simpel boereneten, maar lekker.
Weer thuis maak ik zelf een Irish Stew maar die is lang niet zo goed als die van de Chinese koks in Dublin, toch nog meer oefenen.

Bier
Het Guinness-bier is beroemd in de wereld, mede dank zij het boek met wereldrecords, maar Mijn Dochter en ik geven (na even wennen aan het zwarte bier) toch de voorkeur aan Murphy's. Ook zijn er andere zwarte biersoorten zoals Smithwick's waar ik nog nooit van gehoord heb. Tenslotte nog uithangborden gezien van Harp-beer, maar dat nergens aangetroffen op de tap. Wel heel veel Heineken, de sponsor van de wereldkampioenschappen rugby, een populaire sport in Ierland. Ook dat is in bijna elke kroeg te koop. Ook aan de tap maar geen echt bier, is Bulmer's, een soort appelcider. Lijkt op Strongbow en Jillz, maar heeft mijns inziens in Ierland een langere traditie en wordt daar ook redelijk veel gedronken. Ik vond er niet veel aan, zo'n groot pint-glas vol. Maar misschien went het net als het zwarte bier.

Spar
Nog steeds populair in Ierland en volgens mij zo'n beetje uitgestorven in Nederland, is de Spar-supermarkt. De formule van de kleine supermarkt op de hoek is de formule die in Nederland vroeger ook gebruikelijk was, maar die bij ons steeds meer aan het uitsterven is.

Maten
Snelheden, afstanden en gewichten worden in Ierland gewoon, net als in Nederland, in het Europese metrische stelsel gemeten. Ik had verwacht dat de maten net als in Engeland zouden zijn, maar terwijl de Ieren wel net als in Engeland links rijden doen ze dat niet in mph maar in kpu.

Ulysses
Dublin werd voor mij een beetje de stad van James Joyce, Leopold Bloom en Ulysses. Voordat we weggingen had ik tegen Mijn Dochter gezegd dat ik natuurlijk nog even Ulysses moest lezen voordat we naar Dublin gingen. Een bijna onmogelijke opgave, bleek al snel. Ik wilde eerst nog een ander boek uitlezen en was bij vertrek uit Nederland nog maar op een kwart. In Ierland las ik gestaag verder. Onderweg noteerde ik in mijn boek de plaatsen die in het boek genoemd worden. Op mijn laatste dag alleen liep ik de Ulysses-wandeling, eigenlijk maar een kort gedeelte uit het boek, en at tenslotte bij Davy Byrne's waar Leopold Bloom in het boek zijn lunch gebruikt. Ik ben nu halverwege en het is een wonderlijk boek en bij vlagen onbegrijpelijk, maar ik vind het erg knap geschreven. Ik ben nog niet bij het eind maar ik vermoed dat de kwalificatie meesterwerk dat het boek in de literaire wereld heeft, niet onterecht is.

Verrassing
Grote verrassing in Dublin was voor mij het Chester Beatty-museum. Op onze laatste dag samen keken Mijn Dochter en ik nog even naar de 33 things not to miss uit de Rough Guide en daar bleek op nummer 33 het genoemde museum al genoemd te worden. Een geweldig museum dat een paar jaar geleden een prijs voor beste museum heeft gewonnen met een prachtige collectie oude boeken. Toen ik er was was er ook nog eens een hele mooie Matisse-tentoonstelling te zien.

Muziek
In bijna alle Ierse pubs wordt levende muziek gemaakt. Dat zouden ze in Nederland ook moeten doen.

Koffie
Zo lekker als het bier in Ierland is, zo slecht is de koffie.

Dublin
"In Dublin's fair city where girls are so pretty." Ik ben echt een stadsmens en Dublin spreekt me erg aan. Enigszins een grauwe havenstad, net als Rotterdam, maar met een prettige sfeer.

Mijn Dochter
Het hoogtepunt van alles was natuurlijk om een week lang alleen met Mijn Dochter op stap te zijn. Een hele week samen.

Iers dagboek: Alleen in Dublin

2011-09-05T22:06:00.001+02:00

Nu ben ik nu alleen in Dublin. Vanmiddag heb ik afscheid genomen van Mijn Dochter op het busstation van Limerick. Zij ging door naar Galway en ik terug naar Dublin. Het was emotioneel na zo'n week samen en ik had haar gezegd hoe fijn ik het met haar vond, we hadden de laatste avond samen gegeten en ze was vanochtend zelfs speciaal voor mij vroeg opgestaan zodat we samen konden reizen.

Toen stond ze daar zo helemaal alleen op het busstation mij uit te zwaaien en ik zag dat ze op het punt stond omte gaan huilen. Ze hield zich groot maar ik zag het goed. Toen reed de bus de hoek om en ineens begon ik zelf te huilen. Dat had ik niet verwacht. Niet echt heftig maar wel echt huilen met echte tranen. Ik denk dat ik dertig jaar niet heb gehuild. Het luchtte me op en ik dacht: wat kan het me schelen wat de andere mensen denken, het is wel mijn dochter die ik daar in haar eentje achterlaat. Ik liet het gewoon gaan.

Ik stuurde haar een sms dat ik had gehuild terwijl ik niet wist dat ik dat kon. Ze schreef terug dat ze ook had gehuild maar wel wist dat ze dat kon. Ze is nu veilig in Galway aangekomen en heeft daar een slaapplaats gevonden. Ik weet zeker dat ze het gaat redden in Ierland.

In Dublin wandelde ik door de regen de James Joyce-wandeling. Toepasselijk bij een melancholieke stemming. Sinds 16 juni 1904 is er veel veranderd maar het blijft een grauwe en toch sfeervolle stad. Heel anders dan het platteland. Ik voel me er wel thuis. Ik eindigde in Davy Byrne's waar Leopold Bloom zijn lunch eet en at daar mijn laatste Ierse maaltijd.

Morgen vertrek ik om 7.30 uur met het vliegtuig en kom rond 10.00 uur Nederlandse tijd aan.

Iers dagboek: Wandelen

2011-09-04T23:48:00.001+02:00

Na een heftige nacht worden we wakker als een heftige regenbui op het dakraam van onze kamer neerklettert. Gisteravond stonden we in de binnenstad van Killarney versteld van het grote aantal schaars geklede jongedames in te korte rokjes, op te hoge hakken. Het geeft niet of je benen vijftig pond per stuk wegen, een korte rok en een hoge hak is een must. Zaterdag uitgaansavond in Killarney, het Renesse van Ierland.

Nadat wij al enige tijd lagen te slapen kwam een gedeelte van deze dames vergezeld van hun jonge heren thuis. Dronken, vloekend, tierend, huilend en met de deuren slaand. Steeds als we dachten datm het afgelopen was ontvlamde de ruzie weer, en werd er met deuren geslagen. Een van de meisjes huilde als een juffershondje, een jongen eiste zijn tas terug, iemand was geruineerd, de baas dreigde iemand op straat te zetten als ze niet gauw stil zouden zijn.

De volgende ochtend was alles weer normaal. De jongeren hebben we niet meer gezien maar uit de hemel viel de regen met bakken neer. De buienradar beloofde niet veel goeds. Optimistisch gingen we na het ontbijt toch op weg naar Ross's Castle. Het was alweer droog en na nog geen kilometer te hebben gewandeld zagen we al drie herten die ons aankeken, verscholen tussen de struiken met grote ogen op ons gericht.

Bij het kasteel aangekomen besluiten we de rondvaart over het meer te doen op een echte Hollandse rondvaartboot. Onze schipper weet veel te vertellen van de geschiedenis en van de natuur. Daarna bezoeken we het kasteel. Een enigszins streng ogende dame leidt ons rond langs de vier of vijf verdiepingen van het vijftiende eeuwse fort.

Dan lopen we langs het meer terug naar het stadje. Soms regent het lichtjes en het is harder gaan waaien maar we komen redelijk droog aan. Pas als we de Saiint Mary-kathedraal aan het bekijken zijn regent het weer serieus en ook 's avonds als Mijn Dochter en ik voor het laatst samen dineren in een pub is het stevig aan het stortregenen. Gelukkig wordt terwijl wij nagenieten van het eten de muziekinstallatie opgebouwd. We blijven nog lang hangen en blijven kijken en luisteren naar een Ierse zanger en gitarist die voornamelijk Amerikaanse liedjes op het repertoire hebben staan.

Maar de regen stopt niet echt en als ik genoeg heb van de muziek rennen we door de regen naar de volgende pub. Als we daar ons drankje op hebben is het gelukkig droger en lopen we naar huis. Onze laatste avond samen in Ierland.

Iers dagboek: Naar Killarney

2011-09-03T23:22:00.000+02:00

We genieten van een uitgebreid ontbijt in B&B Danabela in Kinsale en maken daarna een wandeling naar James's Fort. Genoemd naar koning James die door onze eigen protestantse held Willem III werd verslagen. Dat heeft heel wat ellende in Ierland veroorzaakt. Ik weet niet of de Ieren daarover nog steeds haatdragend zijn ten opzichte van de Nederlanders.

Om kwart over twee stappen we op de bus en gaan we terug naar Cork. Bijna missen we de bus. We zitten op een muurtje voor Dempsey's Hostel en zijn zo verdiept in onze reisgidsen dat we de bus niet zien aankomen. Gelukkig ziet mijn dochter hem nog net op tijd. Deze nogal chagrijnige chauffeur accepteert haar studentenkaart niet en nu moet ze opeens het volle pond betalen. Eerst had hij al moeite de code van Killarney te vinden die hij nodig had om het kaartje te kunnen uitdraaien en de prijs te bepalen.

In Cork stappen we over op de bus naar Tralee, op weg naar Killarney. Langzamerhand wordt het landschap bergachtiger en indrukwekkender. Ook breekt de zon door waardoor ik terugdenk aan Sardinië. Dezelfde soort bussen door een zelfde soort landschap. Onderweg vertelt Mijn Dochter me over de film P.S. I love you waarin een jongedame in een zelfde soort landschap de man van haar leven ontmoet.

We vinden een slaapplaats in het Railway Hostel en lopen nadat we enigszins uitgerust zijn de stad in. Eerst hangen we uitgebreid de toerist uit door in allerlei winkels te gaan kijken zonder iets te kopen. Muziekwinkels, souvenirwinkels, een pubshop waar allerlei Guinness-producten te koop zijn en tenslotte een winkel waar we wel iets kopen, een boekwinkel waar we ansichtkaarten kopen voor het thuisfront. Vanochtend heb ik al postzegels gekocht op het postkantoor van Kinsale. 82 ct per stuk.

Ik stel voor om nu toch maar die Murphy's te drinken die we gisteren niet kregen. We lopen café Speakeasy in. Een echt dorpscafé waar voornamelijk oudere mannen aan de bar zitten die aandachtig naar de paardenraces kijken die op televisie zijn. Als de race begint zet de barman onmiddellijk het geluid harder om dat weer te dempen als de strijd over is.

We komen om zeven uur binnen en in het uurtje dat we er zijn loopt de bar steeds voller met uiteenlopende types. Twee dames die makkelijk plaats kunnen nemen in de Engelse variant van Oh Oh Gerso!, een grote groep mannen die onmiddellijk begint te juichen bij een doelpunt in een rugbywedstrijd die ondertussen op een ander televisiescherm is begonnen, oudere dames in bloemetjesjurken en een man waarbij het lijkt alsof iemand een hap uit zijn gezicht heeft genomen. Een bont gezelschap.

Iers dagboek: Naar Kinsale

2011-09-03T18:34:00.001+02:00

Halverwege de reis krijgen we een kwartier om naar het toilet te gaan en iets te eten of te drinken in de uitspanning naast de parkeerplaats waar onze chauffeur de bus heeft geparkeerd. Zo gaat dat in Marokko, zo gaat dat op Sardinie, zo gaat dat overal op lange-afstandsbussen.

Ik kijk blijkbaar nogal opvallend naar de laarzen van een donkerharige vrouw die een eindje verderop staat. Ze glimlacht naar me. Ik ben gefascineerd door de letters B&W die groot op haar laarzen staan. "Brea" lees ik ook nog maar verder kan ik het niet lezen. De vrouw loopt op me toe. "U kijkt naar mijn laarzen?" vraagt ze me in gebroken Engels. Ze komt overduidelijk niet van hier. "Vind u ze beledigend?", vraagt ze enigszins gegeneerd. Pas dan valt me op dat op de laarzen de vlag van Engeland afgebeeld staat. Op de neuzen staat "The sound of music", nogal een vreemde combinatie met de vlag van Engeland. "Ik ben bang dat ze aanstoot geven, ik ben Spaans en heb ze in Spanje op het vliegveld gekocht." Ik vertel haar dat ik niet uit Ierland kom en dat ze voor mij niet aanstootgevend zijn. "Morgen ga ik andere schoenen kopen", zegt ze nog en dan gaat de reis verder. We stappen in. Ik verlies de Spaanse uit het oog.

In tussentijd is de bus namelijk bijna helemaal volgestroomd met nog meer reizigers die ook naar Cork willen. Daar moeten wij overstappen op de bus naar Kinsale. Vanochtend om half tien zijn we vanaf Abigail's vertrokken, ons hostel in Dublin, en we komen daar om ongeveer half vier aan. Nu logeren we in een B&B, Danabela en vanavond eten we traditional fish&chips aan de haven. Voor het eerst valt er regen. Een fijne bijna mistachtige regen waarvoor je niet eens een regenjas nodig hebt.

Kinsale is een klein vissersplaatsje met vrolijk gekleurde huisjes zoals je veel aan de Franse en Engelse kust ziet. Nu oogt het enigszins mistroostig, zonder toeristen en onder een loodzware grijze hemel, maar het heeft geen naargeestige sfeer. Alhoewel de vier jonge mannen die naast ons op het terras samen een chips met minced meat delen, dit in stilzwijgen doen en niet de indruk wekken van een gezellig avondje uit. Dat geldt wel voor het gezin een tafel verderop dat met een lichtelijk dementerende oude moeder op stap is. Als ze moet betalen weet ze niet waar het geld is dat ze in haar hand heeft.

Zelf wilden we ons trakteren op een Murphy's bij het eten maar dat ging helaas niet door. Terwijl hier bijna overal voor Murphy's geadverteerd wordt op de buitenmuren van de cafe's, biedt de kaart hier slechts Heineken en Corona. Daar komen wij niet voor dus drinken wij volgens oud-Hollandsche traditie cola bij de fish&chips.

Iers dagboek: Toerist

2011-09-01T23:58:00.001+02:00

We drinken koffie in een Italiaans restaurant in de hoop dat de koffie daar wel te drinken is. Helaas. De Ieren hebben meer verstand van draught beer zoals Guinness dan van koffie. Een grote kop cappuccino die meer lijkt op een slechte Wiener melange.

Dan lopen we naar de Vikingwijk. Net als in Normandie zijn ze hier dol op vikingen als stoere voorouders. Er is net als in Rotterdam een splashtour maar hier heeft de bus een open dak en hebben de passagiers allemaal een plastic Vikinghelm op het hoofd tijdens de rit.

Het valt me trouwens op dat het aandeel roodharigen hier niet spectaculair is. Hetzelfde als in een willekeurige Nederlandse stad zou ik zeggen.

Andere opvallende zaken: ouderwetse knipperbollen in Maynooth. De sharks (hoe heet zoiets in het Nederlands?) die proberen het op straat wandelende toeristenpubliek in de wijk Temple Bar restaurants of cafe's binnen te praten. De eerste keer dat het gebeurt weet ik niet wat me overkomt en ben ik van de schrik sprakeloos omdat ik door een onbekende dame op straat wordt aangesproken. Het komt me op een reprimande van de jongedame te staan: "He doesn't even answer!", roept ze verontwaardigd uit. Ik put me uit in excuses en dan merken we dat door de hele buurt mannen en vrouwen staan met folders en menu's, klaar om ons aan te spreken.

Vandaag een toeristische dag, Dublin Castle (mooie kapel met veel houtsnijwerk), belastingmuseumpje in het kasteel, Beatty Library (prachtige oude boeken en boeken van Henri Matisse), National Gallery, standbeeld van Oscar Wilde en van Molly Malone. Morgen vertrekken we naar Het Zuiden.

Iers dagboek: Kamerjacht

2011-09-01T01:08:00.000+02:00

We vertrekken 's ochtends met bus 67 naar Maynooth. Bus 66 komt niet opdagen maar halverwege rijdt die ineens voor ons. Het is een lange rit door kleine dorpen, langs een snelweg en langs weilanden. Een heel uur doen we er over. Dan zijn we in het plaatsje waar een gedeelte van de National University of Ireland is gevestigd op het terrein van het Saint Patrick's College en op een terrein daarnaast.

De buschauffeur wijst ons hoe we moeten lopen en St Patrick's is snel gevonden. Eerst bezoeken we het kasteel. Dat is gratis maar er is ook niet bijzonder veel te zien op dit door de Europese Unie bekostigde project. Dan lopen we naar waar we hopen dat het Student Service Centre is gevestigd. Maar we zijn verkeerd. Dus bekijken we Saint Patrick's eerst. De binnentuin vol grote rozenperken is prachtig, aan vier zijden afgegrendeld door oude gebouwen. Precies zoals je je een oude universiteit voorstelt.

We bekijken de kapel, lopen door lange gangen waar schilderijen van mannen in religieuze kostuums hangen en gluren naar binnen in de zaaltjes waar zo te zien al les wordt gegeven zoals in The Sacred Music Room. Dus lopen we naar het andere, het nieuwe gedeelte.

In een klein kantoortje dat ze moet delen met iemand anders bevindt zich de Residence Officer. Een klein oud vrouwtje met prachtig wit haar en een dunne bril. Mijn Dochter vertelt haar dat ze is uitgeloot en nu dus geen kamer heeft. Ze wordt opgezocht in de computer en dan draait de Residence Officer een lijst met mogelijke kamers uit, met telefoonnummers van de verhuurders. Geordend op wijjken in Maynooth. Ze voegt er een kaart bij waarop te zien is waar de wijken te vinden zijn en welke dichtbij of ver weg. Die nummers moet ze maar gaan bellen. Ze maakt wel een kans op een single room want de meeste studenten die nog geen kamer hebben komen pas volgende week.

Ik stel voor eerst een simkaart te kopen zodat er goedkoper gebeld kan worden en dan ergens een koffie te nemen en te gaan bellen. Op weg naar het stadscentrum passeren we een winkelcentrum en daar moet een nieuwe simkaart te vinden zijn. Eerst kopen we bij een computerwinkel nog een adaptor zodat we computer en telefoon kunnen opladen. De stopcontacten in Ierland zijn niet geschikt voor onze Europese stekkers maar zoals de stopcontacten in Engeland.

Als we het winkelcentrum bijna uit zijn en de hoop al bijna hebben opgegeven vinden we de Ierse versie van The Phone House, het Carphone Centre of zoiets. Die verkopen ons een gratis simkaart. Tenminste, de kaart kost tien euro maar er komt ook tien euro beltegoed bij. Op naar de koffie. In het hostel was de koffie niet te drinken en op het terras dat we vinden en waar we een cappuccino drinken is het niet echt veel beter. Ierse koffie is geen Italiaanse koffie en ook geen Irish Coffee natuurlijk.

Mijn Dochter doet de simkaart in haar telefoon en die blijkt niet te werken. De telefoon vraagt om een juiste simkaart. Ik probeer de mijne. Daarin doet de simkaart het prima. Er is maar één conclusie mogelijk. De telefoon van Mijn Dochter heeft een simlock. Ze is er van overtuigd dat ze dat ooit heeft verwijderd, maar het kan haast niet anders. Dus belt ze met mijn telefoon een groot aantal nummers. Uiteindelijk kunnen we bij één adres gaan kijken en gaan we op pad.

Meadowbrook heet de wijk. We lopen langs het stationnetje door de wijk Silken Vale. Kronkelende lanen en lage huizen met voortuintjes van gras of met een parkeerterreintje voor de deur. Aan het einde van de wijk aangekomen kunnen we niet verder. De weg loopt dood. Er is een hek naar een helling en bovenaan de helling loopt zo te zien een weg achter een stenen muurtje. In het hek is een gat, we kruipen er door en klimmen over het stenen muurtje. Daar staan twee meisjes te praten. We vragen ze de weg en na enige twijfel over de juiste richting wijzen ze ons de weg.

Dan begint de zoektocht. Meadowbrook Crescent 14 is het adres, maar waar is de Crescent. Het echtpaar waar we het vragen woont op Meadowbrook Avenue en achter hun huis loopt volgens de vrouw de Meadowbrook Drive. Maar waar de Crescent is. Ze wijst ons naar de overkant maar dat blijkt al snel Beaufield te zijn, met Beaufield Green en allerlei andere namen die met Beaufield beginnen. Een andere vrouw wijst ons terug naar waar we vandaan kwamen.

Na nog een keer een verkeerd wijkje ingelopen te hebben vinden we een man die folders rondbrengt. Die zou het moeten weten, zegt Mijn Dochter. Hij weet het niet maar zoekt het snel even op met zijn gps en wijst ons de juiste weg. Het blijkt nog net iets verder te zijn dan waar we heen gelopen zijn. Helemaal achterin de wijk.

De straat is een beetje troosteloos en nummer 14 heeft aan de voorzijde een afgebladderde witte muur. Ook wat er door de ruiten te zien is is niet uitnodigend. De ramen zijn lang niet gewassen en achter het rechter raam is een vale bloemetjesbank te zien. Mijn Dochter belt aan bij het rechter huis, ik bel even later aan bij het linker huis. Er wordt niet opengedaan.

Mijn Dochter belt nog een keer en krijgt te horen dat de kamer zojuist is verhuurd aan een ander. Vreemd verhaal. Ik zeg haar toch nog maar een keer te bellen, misschien is er een misverstand. Er is geen misverstand. Vijf minuten geleden is de kamer verhuurd. Zo gaat dat, beweert de man, wie het eerst komt die het eerst maalt. Het klinkt allemaal nogal onbetrouwbaar.

We keren terug naar de Spar die we even geleden in Beaufield hebben gezien, kopen lekkere broodjes, ham en jus d'orange en picknicken op het grasveld van Beaufield Green. Daar belt Mijn Dochter de resterende adressen maar nog een bezoek aan een kamer zit er niet in. Zonder kamer keren we met de trein terug naar Dublin. De trein stopt op elk station en doet er niet veel korter over dan de bus.

Iers dagboek

2011-08-31T00:10:00.001+02:00

De tram is stuk. Geen goed begin. Gelukkig zijn we te vroeg bij de halte en vertrekt de tram die we wilden nemen wel op tijd. Maar het is druk op dinsdag in Rotterdam en de tram doet er lang over om bij het Centraal Station te komen. Marktdag. Dan een lange tocht van de tramhalte naar de ingang. Verbouwing. Ik doe ook nog eens een paar mislukte pogingen om met mijn pinpas een treinkaartje naar Eindhoven te kopen en zo vliegt de tijd voorbij. Mijn dochter's pinpas doet 't wel maar dan hebben we nog slechts drie minuten om de trein te halen. Op de trap naar het perron horen we het fluitje van de conducteur. Gelukkig is het een aardige conducteur. Hij ziet Mijn Dochter rennen en wacht tot we hijgend in de trein zitten.

De trein komt vervolgens vlakbij de eindbestemming achter een stoptrein te zitten en stapvoets leggen we de laatste kilometers af. Dus weer rennen. Nu van de trein naar bus 401. Dan volgt de bustocht door de buitenwijken naar het vliegveld. Maar we zijn ruim op tijd en volgt het gebruikelijke saaie wachten op het vliegveld.

De vliegreis heeft geen vertraging en door de speakers klinkt de trotse stem van iemand van het boordpersoneel dat dit weer een Ryan Air-vlucht is die op tijd binnenkomt. We zijn in Ierland.

Opnieuw volgt een lange tocht door saaie buitenwijken maar dit is het buitenland. Veel minder saai dus. Allereerst valt me op dat alle straatnaambordjes tweetalig zijn. Iers en Engels. De grote hoeveelheid take-away restaurants. Italiaans en Chinees. Het aantal bushaltes lijkt eindeloos maar dan staan we aan de voet van ongelooflijk hoge naald die naar de hemel wijst, The Spire, in het centrum van Dublin.

Nep

2011-08-26T21:16:00.001+02:00

Het lijkt op 'Vers gehakt' maar het is het niet. Het staat er ook op. Vers gehakt. Maar het ligt in de schappen van de C1000 tussen de vegetarische vleesvervangers. Dat is het ook. Het is een sojaprodukt. Geen kiloknaller. Niet alleen lijkt het sprekend op gehakt, het staat er dus nog op ook. Is dit nu misleiding?

Ik heb het gebruikt om paprika's te vullen. Het smaakt niet als gehakt, het is minder vet, en, het belangrijkste, lekker.

Het 'Vermoeden' speelt "Polinka"

2011-08-26T11:30:00.000+02:00

Morgen, aanstaande zaterdag 27 augustus, speelt Het 'Vermoeden' een kort verhaal van Tsjechov in Café Tsjechov&Co op Katendrecht in het kader van de Tsjechov-vierdaagse. Herbij meer informatie over de avond.

TSJECHOV-AVONDVIERDAAGSE 4
Aanvang: 20:00

Vier dagen lang staat het werk van Anton Tsejchov centraal in zijn eigen letterencafé op de Kaap: de eerste twee dagen proza (onder auspiciën van Arie van der Ent), de laatste twee dagen toneel (onder auspiciën van Reinier van Mourik). Als zondagbonus: Paul van Soest speelt Moskou-Petoesjki, naar Venedikt Jerofejev
Programma za. 27:
René Roza sterft in De Kersentuin
Nico van Riessen speelt Over de Schadelijkheid van Tabak
Irene Siekman beweegt door De Kersentuin
Fedde Spoel en Marjanne Deijl van Het 'Vermoeden' spelen Polinka

PAUZE

Theatergroep ZIJ speelt Drie Zusters (in de bewerking van Bart Moeyaert)
Hans Kooiman leest Romance met Contrabas
Adviesprijs toegang: €5 (discrete betaalbus aanwezig)

Café Tsjechov&Co is te vinden op de Delistraat 2 op Katendrecht.

Op zoek naar Flaubert

2011-08-18T22:55:00.000+02:00

Normandie waar we dit jaar op vakantie zijn, is de streek waar Flaubert is geboren en waar zijn beroemdste boek Madame Bovary zich afspeelt. Omdat ik een groot fan ben van Flaubert maak ik als een bedevaartganger een korte rondgang langs een drietal plaatsen. Rouen, Trouville en Ry. De eerste plaats die ik aandoe is het geboortehuis van de schrijver in Rouen. Nu ingericht als klein museum. Het is zonnig als ik naar binnen ga en zonnig als ik naar wordt gestuurd omdat het museum om twaalf uur sluit, maar tussendoor valt een zware regenbui.

Het huis is ingericht ter herinnering aan de jonge jaren van Flaubert die de zoon was van een dokter die in het naastgelegen hospitaal werkte. Daarom is de benedenverdieping ingericht als een museum van de geschiedenis van de geneeskunst. Niet echt mijn eerste interesse dus haast ik me naar de eerste verdieping waar Flaubert geboren werd en zijn jeugdjaren doorbracht. Hierbij een foto van het behang dat boven zijn bed hing. Later nagemaakt natuurlijk.

Er zijn heiligenbeelden van onder andere Sint Antonius (La tentation de Saint Antoine) en er is de papegaai van Flaubert die hij geleend zou hebben in het museum van Rouen voor het schrijven van zijn verhaal Un Coeur Simple waarvan er volgens de schrijver Julian Barnes (Flaubert's parrot) meerdere zijn. Een schattig museum.

Toch blijkt ook het museum van de geneeskunst een ontdekking. Allerlei oude apparaten zoals één van de eerste couveuses, mooie skeletten. Maar het hoogtepunt is een verbeelding van de geboorte. Twee geopende vrouwenbenen gemaakt met een navelstreng en een baby, geheel uitgevoerd in beige katoenen stof en waarschijnlijk opgevuld met kapok. Van hetzelfde materiaal is ook het interieur van een vagina te zien. Dit alles om medische studenten les te geven. Fascinerend.

Toerist in eigen stad

2011-08-10T22:38:00.000+02:00

Vandaag spelen we toerist in eigen stad. Oorspronkelijk wilden we met onze oudste dochter op pad gaan, naar het strand, naar Gouda, naar Hellevoetssluis of ergens anders in de omgeving. In de auto en wegwezen. Maar uiteindelijk kiezen we voor de eigen stad, ons eigen Rotterdam. In Weekblad de Echo staat een artikel met als titel: "Rotterdam verliest in aanzien." Dat moeten we zelf dan maar eens gaan controleren.

We fietsen langs de prachtige Wagnervilla's in Kralingen: Tristan en Isolde, Parsifal, Wotan, Die Walküre en Rheingold. Daarna gaan we naar het Oude Noorden en fietsen langs het Berkelplein naar de Sophiakade. Het kunstwerk dat enige jaren geleden is aangebracht in het smalle steegje dat het plein met de kade verbindt, gemaakt door een graffiti-collectief, is totaal afgebladderd. Een groot aantal van de wereldsterren die zijn afgebeeld zijn nu onherkenbaar.

Verder gaat het, naar het Oude Noorden. Naar het oude Roteb-gebouw dat is afgebroken, maar waar nu een nieuw gebouw staat waarin allerlei kleine hippe winkels zijn gevestigd. Helaas blijkt het gebouw dicht. Wegens vakantie gesloten.

Gelukkig is Spam wel open. We neuzen een beetje rond tussen de tweedehands meubelen in het oude pand van een elektronicawinkel. De prachtige grote videowand is er nog, maar helaas buiten werking. We gaan de Zwaanshals in. Het Kookpunt is weer uitgebreid en lijkt zich als een olievlek vanaf het Noordplein uit te breiden.

We drinken een kop koffie of thee bij Tony's Place, maar dat heeft niet meer de sfeer die het vroeger had. Het is er enigszins kaal en leeg en mist de gezelligheid van vroeger. Verder maar weer. We rijden langs de fietsenwinkel, Biker's Best, waar ik even blitse fietsen wil kijken en mijn achterband oppompen die nog steeds niet vol is sinds ik hem er in Frankrijk heb opgezet. Daar reed ik lek en toen moest er een nieuwe binnenband opgezet. Die hebben we opgepompt met het kleine pompje van Mijn Vrouw en sindsdien is mijn band nog steeds halfzacht.

We besluiten de tocht met een bezoek aan de Kop van Zuid. Aan Café Rotterdam. Ook dat is enigszins kaal en leeg. We treffen het niet vandaag met de uitgaansgelegenheden. Café Rotterdam gaat op 28 augustus helemaal dicht omdat het bijna geen klanten meer trekt. Gelukkig is er nog wel Dudok-taart voor de dames en een glaasje Grolsch voor mij. Op de foto het lege terras van Café Rotterdam.

De excursie sluiten we af met een bezoek aan de Jumbo-supermarkt waar we het eten uitzoeken aan de hand van het supermarkttijdschrift: Plaattaart met rucolapesto. Dat maak ik thuis klaar in de oven. Een soort pizza met Italiaanse groenten, rundersaucijs en zelfgemaakte rucolapesta. Goede afsluiting van een heerlijke middagje toerist in eigen stad, Rotterdam. Goede stad eigenlijk.

Arnon Grunberg: Huid en haar

2011-08-05T22:21:00.000+02:00

Het laatste boek van Arnon Grunberg, Huid en haar, gaat over de econoom Roland Oberstein. Oberstein heeft een ex en verscheidene jongere vriendinnen. Dit ondanks zijn nogal autistische gedrag dat vrouwen op de een of andere manier toch mysterieus en aantrekkelijk lijken te vinden. Hij is bezig met een boek over de geschiedenis van de economische bubbel en eigenlijk is dat het enige wat het echt interesseert. Zijn hobby is de holocaust en dan met name de economische aspecten ervan. Op een conferentie over de holocaust ontmoet hij Lea die een boek schrijft over kampcommandant Rudolf Höss. Ook zij valt voor de econoom en dat is de start van een intrigerende satire over de wereld als markt en strijd. Alles kan verhandeld worden dus waarom de liefde niet? Wat is een paar borsten waard?

Roland en Lea zijn overduidelijk de hoofdfiguren in deze roman maar ook de bijfiguren zijn minstens zo interessant alhoewel minder uitgewerkt, zoals Jason, de man van Lea, de borough president van Brooklyn met zijn geheime verhouding. Sylvie, de ex van Roland en moeder van hun kind Jonathan, die verliefd is op de totaal apathische Lysander. Violet, de minnares van Oberstein die zelf weer vreemdgaat met een zelfingenomen handelaar in satelliettelefoons. En dan is er nog de clowneske moeder van Oberstein die er van overtuigd is dat de hele wereld maar een doel heeft, namelijk haar ondergang.

Na de vorige boeken die ik van Grunberg gelezen en die me na het fantastische De Asielzoeker toch enigszins tegenvielen werd ik dit keer eindelijk weer eens echt geraakt. Het boek is mysterieus, grappig en eigenzinnig, en toch nergens voorspelbaar alhoewel alle bekende thema's van Grunberg weer aanwezig zijn. Net als bij eerdergenoemde asielzoeker werd ik ook nu weer erg geraakt door het waanzinnig tragikomische en toch ontroerende einde. Met huid en haar lever ik me graag over aan de fantasiewereld van Arnon Grunberg.

Opmerkelijk

2011-07-17T09:09:00.000+02:00

Een opmerkelijk reclamebord langs de Maasboulevard.
www.weerdenburgmusic.com

Achterkant

2011-07-15T13:21:00.000+02:00

De achterkant van de notulen

Notulen

2011-07-14T17:55:00.001+02:00

Het is ongeveer zesentwintig jaar geleden dat Het Gebroken Oor begon. Hoogste tijd voor een vijfentwintigjarig jubileum van de band. Al eerder hadden we een vergadering over dit jubileum. Meer een brainstorm om ideeën te inventariseren. Nu is het de hoogste tijd voor actiepunten. Want er moet actie worden ondernomen.

In Utrecht komen we bij elkaar in het huis van De Toetsenist die een heerlijke cassoulet voor ons heeft gemaakt. Een Franse boerenmaaltijd met geconfijte eend, droge worst en witte bonen. Een stevige bonensoep zonder water.

Aan de hand van de notulen van vorige keer en een aantal actiepunten die ik heb opgesteld gaan we aan de slag. Er worden taken verdeeld en plannen gesmeed. Een lijst van mogelijke gastmuzikanten wordt samengesteld. 12 november is de geplande datum. Meer dan een jaar na september 2010 toen de band vijfentwintig jaar bestond.

Ed van der Elsken

2011-07-10T21:28:00.006+02:00

Ook voor de Nokia N900 bestaat nu een app voor Maemo om foto's ouder te maken. De app heet Classicprint en tovert nieuwe foto's om tot ouderwetse. Ik maak van een foto die ik schoot tijdens de diplomauitreiking van de Jongste Dochter een foto van de Oudste Dochter en tover die om tot een Ed van der Elsken-achtige foto van een brutale jonge vrouw zoals hij die vroeger in Saint Germain des Prés maakte. Mijn vader had vroeger het boek van Ed van der Elsken, Een liefdesgeschiedenis in Saint Germain des Prés. Een boek waar ik als kind graag doorheen bladerde, net als door het fotoboek De Ramp over de ramp in Zeeland en het fotoboek met foto's uit het Amerikaanse blad Life. Als ik het boek nog weer eens doorblader op de website van het Nederlands Fotomuseum zie ik dat het een totaal ander soort foto's is. Maar dat doet er niet toe. Ik vind dit een goed gelukte foto. Niet zo goed als Ed van der Elsken natuurlijk, maar dat kan ook niet.

Fotomuseum: New topographics

2011-07-09T21:27:00.000+02:00

In het Nederlands fotomuseum op de Wilhelminapier bezoek ik op voorstel van mijn vader en tezamen met mijn beide ouders de tentoonstelling New Topographics. Een intrigerende tentoonstelling want een reconstructie van een tentoonstelling uit 1975 van een fotografiestijl die op dat moment niet gewaardeerd werd en later van grote invloed bleek te zijn. Foto's van saaie plekken, zonder mensen, zonder dramatisch natuurgeweld of mooie zonsondergangen met soortgelijke luchten. Geïnspireerd door het bezoek maak ik een drietal foto's mijn eigen straat in de stijl van New Topographics waarvan ik bijgaande foto de beste vind.

Leo Ferré

2011-06-28T17:42:00.001+02:00

Leo Ferré heet de roos in het tuincentrum. De naam van de Franse singer/songwriter. Of hoe noem je dat in het Frans? Chansonnier/écrivain? De dag er voor heb ik twee liederen gezongen van Leo Ferré: Monsieur William en L'ile Saint-Louis. Tezamen met een groot aantal andere Franse chansons van o.a. Jacques Brel en Edith Piaf.

Hoe ik daar zo terechtkwam. Maria, de uitbaatster van Maria's Cantina vroeg mij of ik niet iemand kende die Franse chansons kon zingen. Eén keer in de maand organiseer ik voor Erasmus Cultuur een Students On Stage in haar café-restaurant op de Erasmus Universiteit en heb dus regelmatig contact met allerlei artiesten. Ik beloofde haar te gaan zoeken naar een chansonnier. De eerste die ik vroeg of ze me kon helpen was Laura van het secretariaat van het SSC OOS. Zij heeft een man die beroepsmatig piano speelt, en wellicht wist hij iemand die hij zelf dan weer kon begeleiden. Waarom doe je het zelf niet? vroeg ze mij. Ik was er zelf nog niet opgekomen maar dacht: waarom niet?

Zo gezegd, zo gedaan. Ik zocht een aantal liederen uit, sommige die al kende, tenslotte had ik samen met Het Gebroken Oor ooit eens de derde prijs in het Concours de la Chanson gewonnen, en met Erik van der Kroft ging ik aan de slag. We studeerden in totaal achttien chansons en ook een aantal Franse popliedjes in. Het optreden werd een paar keer uitgesteld en soms vroegen we ons af of het er nog van zou komen. Maar het gebeurde echt.

Afgelopen vrijdag stonden we tegen een Frans decor in Maria's Cantina voor een internationaal publiek van MBA Graduates te spelen. Een paar kleine fouten zoals een foute inzet, het verhaspelen van een aantal Franse woorden, maar verder was het een succes. Een ouder echtpaar, beide in licht linnen pak gekleed alsof ze op een seacruise zouden gaan, ouders van een Franstalige graduate, keek geamuseerd toe en aan de monden te zien kenden ze de liedjes uit het hoofd.

Ook Maria en de organisatie van het hele gebeuren was tevreden. Met andere woorden, volgend jaar weer. Maar mocht er een lezer van dit weblog zijn die denkt: ik heb ook wel zin in een avondje Franse muziek en ik heb een piano staan, dan zijn wij te huur. Stuur ons via mijn profiel gerust een email.

Oostpool: Thuis ben je nooit alleen

2011-06-27T22:00:00.000+02:00

Thuis ben je nooit alleen van theatergroep Oostpool is een echte Paradevoorstelling in de goede zin van het woord. In de rij terwijl we staan te wachten worden we al opgewarmd door de enige vrouwelijke speler en eenmaal binnen worden we nogmaals in de stemming gebracht door een man in schort met bezem op de klanken van Een eigen huis van René Froger. Zelf hoopt hij ook ooit acteur te worden, bekent hij ons, maar nu mag hij alleen nog maar de changementen verzorgen.

De voorstelling bestaat uit drie korte scènes steeds gespeeld door dezelfde twee acteurs, Tina de Bruin en Rick Paul van Mulligen. De laatste geniet vooral bekendheid als de homoseksuele vriend van Eva in de serie Adam e.v.a. die onlangs op televisie te zien was. De teksten zijn van Rik van den Bos, Marcel Osterop en Hannah van Wieringen.

We zien drie stellen: het eerste paar is een ouder echtpaar waarvan de vrouw op de leeftijd van 72 besluit een kind te willen, het tweede paar is een stel binnenhuisarchitecten waarvan de vrouw ontdekt heeft dat hun leven totaal leeg is, het laatste stel is een stel pubers dat fantaseert over de toekomst, een toekomst vol dood en verderf. Het zijn alle drie rake schetsen, cabaretesk en vol clichés, maar vooral het overtuigende spel maakt het helemaal af. Drie paren die er totaal verschillend uitzien en totaal verschillend op elkaar reageren. Hardop gelachen werd er volop in de overvolle tent, precies wat je wilt als je een avondje Parade doet. (Iets wat ik erg lang niet had gedaan.)

Foto: Annaleen Louwes

Oude rockers

2011-06-26T14:48:00.002+02:00

Je bent nooit te oud om rock&roll te spelen, lijkt het wel. Dat blijkt op De Parade waar ik op twee opeenvolgende avonden oude rockers hun kunstjes zie vertonen. Op donderdag speelt in het Correct Café op De Parade Johnny's Rattle Shaking Blues Band en op vrijdag Page. Van de laatste band had ik nooit gehoord maar vanaf het moment dat de zanger zijn eerste noot zingt zijn mijn oren gespitst. Een fantastische stem die me vaag bekend voorkomt. Het blijkt Michel van Dijk te zijn, ooit zanger van de band Alquin, niet één van mijn meest favoriete Nederpopbands want nooit zo'n fan geweest van symfonische rock, maar wel een fantastische stem. Omder leiding van gitarist Erwin de Ligt, met een hele koffer vol effectpedalen, speelt de band covers van bekende en onbekende rocknummers maar ze doen dat zo origineel en opzwepend dat de hele tent, jong en oud, aan het eind van het optreden lekker staat te swingen.

Hetzelfde gebeurde de avond ervoor bij Johnny's Rattle Shaking Blues Band die geen rock maar bluesrock spelen. Eigenlijk hetzelfde recept, bekende en minder bekende nummers, aanstekelijk en lekker strak gespeeld onder leiding van John de Vaal, ditmaal niet in gouden pak, maar in vest met een mooie patroongordel om waarin geen patronen maar mondharmonica's gestoken zitten, keurig op een rij. Ook hier valt me op dat zowel jong als oud geniet van een uurtje heerlijke ouderwetse rock&roll-muziek. Leeftijd geen bezwaar, zegt men dan en muziek overbrugt generatieverschillen.

Jean-Philippe Toussaint: De waarheid omtrent Marie

2011-06-25T23:46:00.000+02:00

Bij sommige goede boeken heb je als je aan het einde bent de neiging onmiddellijk weer terug te keren naar het begin om het nogmaals te lezen. Omdat je geen afscheid wilt nemen van het boek of omdat je het zo goed vindt dat je er het liefst nogmaals van wilt genieten. Of sommige details terug wilt lezen.

Bij dit boek van Jean-Philippe Toussaint, De waarheid omtrent Marie, had ik dat ook maar meer zelfs nog om terug te keren naar het begin van Faire l'amour (De liefde bedrijven), het begin van de trilogie over Marie,de vrouwelijke hoofdpersoon ervan. De neiging om de hele trilogie nogmaals te lezen. Daarnaast had ik ook zin om dit boek te herlezen in het Frans omdat ik de twee eerdere delen in de originele taal had gelezen en dit niet.

Eerder schreef ik al een berichtje over het woord koetsdeur en dit boek zit vol met vreemde woorden, woorden die ik zelfs in het Nederlands in het woordenboek moest opzoeken. Sommige woorden vind ik vreemd vertaald zoals het eerder genoemde koetsdeur, zoals masker voor een duikbril, sommige ken ik gewoon niet. Bijvoorbeeld het woord tarmac voor start- of landingsbaan op een vliegveld. Een hele kluif voor de vertaler (Marianne Kaas) lijkt me.

Het boek zelf is opnieuw een wonderlijk boek, net zo wonderlijk als de eerste twee delen en een waardige afsluiter van de trilogie. Ik zou het eerste deel echt moeten herlezen om er achter te komen welk van de drie het meest indrukwekkend vind. Het tweede (Fuir: Vluchten) is in mijn herinnering iets minder maar dit laatste dat in de titel de waarheid omtrent Marie belooft, voldoet volledig aan de verwachting die belofte.

De naamloze ik-persoon vertelt allerlei details over het leven van Marie waarvan hij onmogelijk de details kan weten en verklaart dat als volgt: "Marie kende ik bij intuïtie, over haar had ik een aangeboren weten, een totaal begrip: ik kende de waarheid omtrent Marie."
Vooral mooi zijn de liefdevolle beschrijvingen van de tekortkomingen van Marie. Zelfs de slechte eigenschappen van Marie worden met de mantel der liefde bedekt. Marie kan in de ogen van de verliefde verteller niets fout doen.

Het boek bestaat uit drie delen, in het eerste wordt de verteller door Marie geroepen om haar te helpen omdat haar minnaar Jean-Christophe de G. plotseling onwel is geworden na een nachtelijke vrijpartij en voor dood in haar appartement ligt. Natuurlijk schiet hij haar te hulp alhoewel hij daarvoor in zijn eigen appartement aan de rue des Filles-Saint-Thomas een andere, nieuwe Marie in de steek moet laten met wie hij gelijktijdig met Marie de liefde heeft bedreven zoals de allereerste zin van het boek meldt: "Later (...) drong het tot me door dat we, Marie en ik, op hetzelfde moment de liefde hadden bedreven, maar niet met elkaar."

Die eerste zin is daarmee gelijk een verwijzing naar De liefde bedrijven, het eerste deel van de trilogie die het relaas is van de scheiding van de twee geliefden en uiteindelijk ook weer de terugkeer naar elkaar. Maar voordat het zover is gebeurt er heel wat in dit boek dat uit drie delen bestaat. Het eerste deel speelt in nachtelijk Parijs waar zoals gezegd Jean-Christophe de G. die eigenlijk Jean-Baptiste heet, onwel wordt.

Het tweede deel speelt in Tokio waar het renpaard Zahir ontsnapt op een vliegveld, een deel waarover uitgebreid wordt verteld door de mannelijke hoofdpersoon die bij de gebeurtenissen niet (of slechts heel even zijdelings) aanwezig is en toch alles weet. Hetgeen mij even deed vermoeden dat Jean-Christophe de G. eigenlijk een alter ego of een afsplitsing is van Jean-Philippe T. en een compleet literair en fictioneel karakter waarvan de schrijver een groot aantal details weet die hij niet kan weten of kennen behalve als hij het zelf zou zijn.

Het derde en laatste deel brengt de twee ex-geliefden samen op Elba in het huis van de overleden vader van Marie dat ook in het vorige deel een rol speelde. Tenslotte brengt een grote bosbrand en opnieuw de zorgen om een paard de twee geliefden na een doelloze vlucht voor het vuur nader tot elkaar. In de allerlaatste zin van het boek wordt Marie van een derde persoon plotseling een tweede persoon en hoop je van harte dat het uiteindelijk goed zal komen tussen de twee.

Droom van een eiland

2011-06-20T21:22:00.001+02:00

Ik ga boodschappen doen. Ik ben op Sardinië. Ik neem een klein bootje naar een klein eiland voor de kust van het grote eiland. Het is een vulkanisch eiland met een hoge top in het midden. Ik loop langs kronkelende paden naar een klein dorp en kom bij een kleine groentenboer. Het is donker in de zaak. Ik krijg ruzie met een vrouw die vind dat ik voordring maar zelf ben ik me van geen kwaad bewust. Ik loop verder het dorp in en kom op een groot plein dat aan een zijde wordt afgesloten door een grote kathedraal of kerk. Op het plein zitten rondom aan tafeltjes verklede carnavalsfiguren. Wit geschminckte gezichten, jurken en uniformen met veel goud, met tressen en versierselen. De figuren lijken zich te vervelen en zitten te wachten. Op een door mij niet opgemerkt teken beginnen ze ineens allemaal te bewegen, te dansen in formaties van twaalf personen, drie bij vier. Ik ga weer verder en nog hoger naar de punt van het eiland. Ik sta op de flank van de berg en zie beneden me een kleine baai van waaruit een kleine boot vertrekt. Nu moet ik lang wachten voordat ik het eiland kan verlaten. Ik moet Mijn Vrouw bellen, bedenk ik me, maar doe dat niet. Ik weet niet waarom maar ik stel het bellen uit en weet op hetzelfde moment dat ik dat beter niet kan doen. Ze heeft immers geen flauw idee waar ik ben.

Koetsdeur

2011-06-19T20:55:00.000+02:00

Wat is een koetsdeur vraag ik me af als ik het woord lees. Het staat in het boek De waarheid omtrent Marie van Jean-Philippe Toussaint, vertaald door Marianne Kaas. De meest logische verklaring is de deur van een koets en ook de dikke Van Dale geeft die betekenis als enige betekenis. Het woord blijft in mijn hoofd rondhangen op zoek naar een verklaring. Porte cochère is waar ik aan moet denken. Een Frans woord dat wel vaker in de Franse boeken die ik lees opduik, en waarbij ik me dan meestal niet afvraag wat dat betekent.

De groep rende het trottoir op, haastte zich om naar binnen te gaan, maar beneden konden ze niet verder, werden gestuit in hun vaart, want ondanks herhaald duwen en al hun pogingen zich toegang te verschaffen ten spijt ging de koetsdeur niet open.

Dit is de zin waarin het woord voor het eerst voorkomt. Als het nu om een koets ging die moest worden geopend was het een logisch woord geweest, maar het gaat hier om de deur van een flat waarbinnen zich Marie bevindt in gezelschap van het bewusteloze lichaam van haar minnaar.

Ik zoek verder, naar het woord port cochère waarvan ik vermoed dat het de vertaling is. Het oude Franse pocketwoordenboek van Prisma geeft als verklaring koetsdeur en koetspoort (Van dat laatste woord geeft de dikke Van Dale als verklaring gewulfde inrijpoort. (waardoor een koets naar binnen kan rijden). Ook weer een spannend woord waar ik nooit van had gehoord, gewulfde, maar dat betekent gewoon gewelfde. Ik kijk op Google Street View naar de Rue la Vrillière waar deze scène zich afspeelt en ja hoor, daar zijn diverse grote gewelfde poorten, geen koetsdeuren, maar brede inrijpoorten.

Productiehuis Rotterdam: Marcelles onschuld

2011-06-14T21:10:00.000+02:00

Als het aan de huidige regering ligt worden na 2013 voorstellingen als dit Marcelles onschuld niet meer gemaakt. Dan zijn de productiehuizen opgeheven en dat zou zonde zijn. Want ondanks dat de voorstelling moeizaam op gang komt en ik zelfs het gevoel heb naar een amateurvoorstelling te kijken explodeert die uiteindelijk tot een orgie van seks en geweld die Georges Bataille waardig is. Het zet je aan het denken en schokt je alhoewel ik tegelijk het gevoel heb dat sommige van de taboes van Bataille ondertussen alweer ouderwets aan het worden zijn.

Marcelles onschuld is gebaseerd op de novelle Het oog van Bataille, een intrigerend verhaal rondom een tweetal vrijgevochten jonge mensen die alle taboes doorbreken en over alle grenzen gaan en daardoor de dood van een onschuldig meisje, Marcelle, op hun geweten hebben. In dit stuk wordt het verhaal van Marcelle in terugblikken en slechts beetje bij beetje onthuld. Het is een gebeurtenis waaraan de hoofdpersonen van het drama liever niet herinnerd worden. De toneeltekst is geschreven door Oscar van Woensel en gebaseerd op de novelle en onderzoek van de spelers en regisseusse Nataliya Golofastova. DJ Von Rosenthal de la Vegaz maakte een prachtig muzikaal decor, een mix van klassiek en beats.

Het verhaal begint in een kasteel, weergegeven door een groot tafelblad met een wit tafellaken met daarop een groot aantal pioenrozen, dat hangt aan vier staalkabels, een aantal onduidelijke kunstvoorwerpen, links een rood gordijn, en op de achtergrond een antieke kast, de kast waarin Marcelle zelfmoord heeft gepleegd. Er is een dokter, George, zijn vriendin of zus, Simone, en de homoseksuele huisvriend. Ze worden bediend door een jong en onschuldig dienstertje dat hen aan Marcelle doet denken en de herinneringen aan haar zelfmoord bij hen opwekt.

De sfeer is koel en afstandelijk, maar de teksten die de personages uitspreken zijn modern. Er mist een spanning tussen de personages, er wordt vooral in het begin nogal houterig gespeeld waardoor het lijkt alsof de spelers eerder zijn uitgekozen om wat ze durven dan om wat ze kunnen als toneelspeler. Want zoals hierboven al gezegd, de voorstelling explodeert in seks en geweld en maakt daardoor ondanks het matige toneelspel grote indruk. Op het hoogtepunt zwaait de huisvriend in vrouwenkleren boven op de tafel heen en weer rakelings over het publiek terwijl hij staat te pissen, Georges zit te masturberen, Simone over de grond kruipt en het dienstmeisje naakt aan een touw hangt te kronkelen.

"Een vrouw in een jurk vind ik net zo eng als kinderporno," of iets van die strekking zegt de arts Georges ergens in het stuk. Waarmee hij feilloos het grootste taboe van deze tijd aangeeft. Seks met kinderen. Op de dag dat ik de voorstelling zie zijn twee ouders gearresteerd die hun achtjarige dochter via internet aanboden voor seks. Georges Bataille vond dat taboes en verboden nodig zijn. Zonder verbod geen genot. In zijn boeken zijn dat voornamelijk plassen, incest en de dood. In Bataille's boek De moeder wil de moeder van de hoofdpersoon hem nog slechter maken dan zij zelf al is. Theater over grenzen is de ondertitel van Marcelles onschuld. Grenzen zullen er altijd zijn. Er zullen altijd mensen zijn die over die grenzen heen willen gaan. Een facinerend uitgangspunt voor een voorstelling en een goede reden dat de productiehuizen moeten blijven bestaan. Juist om dit soort experimentele voorstellingen te kunnen maken.

Suzannes: het optreden

2011-06-13T20:29:00.000+02:00

Op weg naar Babylon schiet me ineens te binnen dat de cover die we in het repertoire van de Suzannes hadden moeten opnemen het nummer Babylon van de New York Dolls had moeten zijn. Te laat. Nu doen we The kids are allright van The Who en ook daar is niets mis mee.

Het optreden in Babylon in Woerden zit er op en ondanks mijn aanvankelijke tegenzin kan ik niet anders dan toegeven dat het heerlijk was. Geen moment spijt. Het is heerlijk om de oude nummers van de Suzannes nog eens uit te voeren en nu in een nieuw swingender jasje met blazers, toetsen en mandoline. Veel enthousiaste reacties, ook van onbekenden en ook van bevriende muzikanten. Maar ook het samenspelen met andere muzikanten schenkt me veel bevrediging, met de blazers, met de nieuwe drummer en natuurlijk ben ik blij met de toevoegingen van good old Willem op toetsen en mandoline. Dat alles geeft een nieuwe dimensie aan het geluid van de Suzannes en meer variatie en diepgang aan de de eenvoudige nummers.

Op weg naar het diner in een Wok-restaurant, tussen de soundcheck en het optreden, komen we er achter dat we eigenlijk medeplichtigen zijn aan 'de wraak van Tull'. Onze bassist die tevens voorzitter is van het jongerencentrum heeft vijf jaar eerder opgetreden bij het 25-jarig bestaan en toen vonden de jongeren het maar oude koek wat hij ten gehore bracht met zijn band. Nu wil hij de jongeren een poepie laten ruiken. Dat lukt wonderwel. Iets wat ik niet had verwacht. Er wordt gesproken over een authentiek geluid dat jongeren heden ten dage proberen na te maken wat ze niet goed lukt. Maar ons ouwe lullen wel. Zo worden we ook aangekondigd als ouwe lullen. De technicus, een joch van rond de negentien, noemt ons rollatorpunks.

De wraak van Tull: Een half uur lang op full speed zestien nummers spelen in een echt ouderwets jongerencentrum. Niet voor niets goed gerepeteerd. Er waren fans van vroeger en we hebben mijns inziens nieuwe fans gemaakt door mensen blij te maken die de Suzannes nog nooit eerder hadden gezien. Hopelijk doen we het nog een paar keer over, de plannen zijn er in ieder geval.

Foto: Willem Schneider op mandoline

The First Suzannes Punk Orchestra

2011-06-11T14:56:00.001+02:00

Donderdag vond de laatste repetitie van The First Suzannes Punk Orchestra plaats, voor het eerst met het complete punkorkest. Dat ging goed. Vanavond is het zover. We treden voor het eerst op in Babylon in Woerden. Misschien in november nog een keer in Enschede en eventueel ook nog in een rockcafé in Schoorl.

Hierbij een foto van het punkorkest met van links naar rechts: het enige vrouwelijke bandlid Roos Manshanden (sax), nieuwe drummer Fred van Hilten (drums), Fedde Spoel (zang en gitaar), Dick (Tull) Pekelharing (bas), in de schaduw van Frank Loek Stolwijk (gitaar), Frank Stolwijk (sax) en vooraan op de knieën Willem Schneider (mandoline en toetsen).

Suzannes again

2011-06-06T17:17:00.000+02:00

Ondertussen is er vier keer gerepeteerd met de Suzannes in vier verschillende bezetting. De eerste keer door de drie originele Suzannes (Loek, Tull en ik) met de nieuwe drummer Fred, om het repertoire eerst maar eens goed door te nemen. Daarna volgde een repetitie zonder Fred omdat diens vader overleed en er voor hem belangrijker zaken waren dan optreden met een punkband. Huib, de drummer van Het Gebroken Oor viel voor hem in en tijdens deze repetitie waren ook de blazers Frank en Roos voor het eerst aanwezig. Nieuwe arrangementen met blazers werden uitgeprobeerd en we kwamen er achter dat de cd die ik van het oeroude tapje uit 1977 had gemaakt een toontje te laag stond zodat alle nummers tijdens de repetitie door de blazers even snel getransponeerd moesten worden. Daarna volgde derde een repetitie met blazers maar zonder mij omdat ik, o tegenstelling, bij een huwelijksfeest van een goede vriend en medebandlid de toetsenist van Het Gebroken Oor aanwezig moest zijn en daar mijn kunsten moest vertonen. Tenslotte volgde een repetitie met de Suzannes en Willem op toetsen, mandoline en ukelele, maar dan weer zonder blazers. Aanstaande donderdag vindt dan de laatste repetitie plaats, helemaal compleet, The First Suzannes Punk Orchestra in voltallige bezetting.

Het optreden van de Suzannes vindt plaats op zaterdag 11 juni in Babylon in Woerden.

Elmgreen en Dragset: The one and the many

2011-06-05T20:17:00.001+02:00

Een totaalervaring wordt ons beloofd voordat we de tunnel betreden die de opmaat vormt van de installatie van Elmgreen en Dragset in de Onderzeebootloods. Vorig jaar was in deze zelfde loods een grootse tentoonstelling te zien van het werk van Joep van Lieshout. De kreet totaalervaring was daarop zeker van toepassing en de verwachtingen ten aanzien van het vervolg hierop zijn dus hooggespannen.

Zoals gezegd leidt een lange tunnelbuis de bezoekers binnen. Bij de opening moeten we lang wachten voordat we naar binnen komen vanwege een technisch probleem. Een half uur langer worden we in spanning gehouden en dan kunnen we naar binnen. We passeren een accordeonist bij de entree en passeren in de tunnel een pinautomaat. Onder de automaat staat een wieg met daarin een baby. Geen echte baby natuurlijk maar levensecht nagemaakt en kortstondig de suggestie wekkend dat hier een moeder haar kind te vondeling heeft gelegd.

We verlaten de tunnelbuis aan de andere kant en staan in een grote donkere ruimte. In het midden een klein reuzenrad en rechts voor ons een flatgebouw waar de bezoekers door de ramen naar binnen staan te gluren. Binnen in het flatgebouw zijn kamers nagebouwd. Het lijkt of er mensen wonen maar de meeste kamers zijn verlaten op een kamer na waarin een Chinese jongen op bed ligt, zijn laptop geopend. Op het scherm is een datingsite voor homo's te zien. Ook deze jongen is niet echt, het is een griezelig goed nagemaakte jongen.

Tussen deze twee grote en in het oog springende voorwerpen staan kleinere zoals een toilet, een limousine en een vuilnsbak en lopen acteurs. Een meisje met een kinderwagen zit boos kijkend te wachten, in de tunnel loopt een jongen met ontblote borst en aan de limousine staan twee mannen te sleutelen. We zijn overduidelijk in een nagebouwde, enigszins gestyleerde achterstandswijk in een willekeurige grote stad.

Daar begint mijn telerstelling. Ik ben als regisseur regelmatig in achterstandswijken geweest. Bijvoorbeeld in Oud-Krispijn in Dordrecht, in het Oude Noorden in Rotterdam. Vooral de eerstgenoemde was toen ik daar aan het werk was zo'n beetje de beruchtste wijk van heel Nederland. Dat maakt deze cleane, nergens smerige of gevaarlijke buitenwijk niet echt de totaalervaring die ons is beloofd. Met honderden keurige mensen lopen we tijdens de opening van The one and the many gevaarloos rond in een kopie.

Sprekend voorbeeld is het hierboven afgebeelde urnoir, een klein grapje van de kunstenaars. Het echte urinoir dat de mannelijke bezoekers mogen gebruiken is smeriger, daar hebben de urinerende mannen wel gewoon onder de pot gemorst zoals mannen dat overal ter wereld doen.

Suzannes

2011-05-28T23:41:00.003+02:00

Het is een jaar of vier geleden dat punkband de Suzannes voor het laatst optrad. In Enschede in 2007 tijdens een Nobosessie na een pauze van tien jaar. Het optreden dat daaraan voorafging was op dat moment tien jaar geleden. In 1997, twintig jaar na het slotconcert in de Vestingbar. Het leek mij een goed idee om het volgende optreden van de Suzannes in 2017 te laten plaatsvinden, opnieuw tien jaar later. Ik was er dan ook niet echt happig op om eerder op te treden toen de bassist mij benaderde voor een optreden in Babylon in Woerden ter ere van het dertigjarig bestaan van dit jongerencentrum. Waarvan hijzelf de voorzitter is.

Ik talmde nogal met antwoorden op zijn vraag of ik mee wilde doen. Ik had geen zin maar wilde tegelijk geen spelbreker zijn als de andere drie leden besloten om toch te gaan optreden. Ook Mijn Vrouw drong aan. Zij heeft de Suzannes nooit zien optreden. Bij het optreden in de Melkweg in '97 waren de kinderen nog klein, het optreden in Enschede was op een maandagavond aan de andere kant van Nederland. Ik herinnerde me dat De Gitarist bij het vorige optreden had gezegd dat als we een volgende keer zouden optreden dat hij er dan graag blazers bij wilde hebben. Dit trok mij over de streep. Als we dan nog eens gaan optreden dan doen we het anders. Geen herhaling van de eerdere reprises.

In februari kwamen we met zijn vieren, de vier originele Suzannes, bij elkaar in Amsterdam. Een avond met eten en herinneringen ophalen. Sterke verhalen over vroeger, de goeie ouwe tijd toen we nog jong waren en de wereld gingen veroveren. Vrij snel bleek dat De Drummer zich terugtrok. Hij is de enige van ons vieren die niet meer speelt. Hij zag er tegenop te gaan oefenen. We moesten op zoek naar een Nieuwe Drummer. Die te vinden bleek niet al te moeilijk en we startten met repeteren in april.

(Wordt vervolgd)

Het optreden van de Suzannes vindt plaats op zaterdag 11 juni a.s. In Babylon in Woerden

Kafka op de campus

2011-05-27T11:52:00.036+02:00

Kafka on the beach is een boek van Haruki Murakami. Een ander boek van Murakami, After dark, was oorspronkelijk het uitgangspunt voor de voorstelling Random Numbers die theatergroep ZUUR vandaag nog op campus Woudestein speelt. Een locatievoorstelling over het kaalgeslagen campusterrein en door de gebouwen. Inhoudelijk is de voorstelling een idee van ZUUR, het idee om een voorstelling op de campus te maken kwam van mij. Of dat zo'n goed idee was begon ik me langzamerhand gaande het proces af te vragen.

Waren er in de opstartfase al problemen om het benodigde geld bijeen te vergaren, in de eindfase begon het er op te lijken dat behalve de weergoden zelfs de universiteit ons tegenwerkte. De universiteit is altijd al een logge en bureaucratische organisatie maar door de bewaking, de schoonmaakdiensten en de afdeling groenvoorziening werd niet aldoor even vlekkeloos samengewerkt. Kafka op de campus.

Maar gelukkig is de productie doorgezet en deze week wordt de voorstelling nog gespeeld, vanavond voor het laatst. Deze voorstellingen zijn uitverkocht maar vanmiddag is er nog plek.

Het is een mooie voorstelling geworden. Sereen, zou ik zeggen. Het publiek volgt een in het zwart geklede gids over het kale campusterrein. Juist dat vreemde lege van het terrein versterkt het gevoel van vervreemding. Samen met de gids is het publiek op zoek. Maar op zoek naar wat? We worden langs enigszins wonderlijke bewoners van de campus gevoerd die zich op bizarre plekjes bevinden en daar wachten op de terugkomst van een vrouw die voor ieder van hen een andere betekenis heeft. Zo zijn daar de coffeegirl, de man met de gitaar, de man met de rafelige trui en de journaliste. De sfeer is als van een droom, je wordt echt meegevoerd door een sprookjesachtige wereld.

ZUUR speelt de voorstelling Random Numbers vanmiddag nog twee keer, om half vijf en vijf uur, de avondvoorstellingen zijn uitverkocht. Informatie en reserveren: www.zuur.net

TU Odyssee

2011-05-22T22:42:00.000+02:00

Terwijl op de Erasmus Universiteit door theatergroep ZUUR de laatste hand wordt gelegd aan de voorstelling Random Numbers, een voorstelling die de toeschouwers in kleine groepen over de campus voert, was vorige week in Eindhoven op de TUe een soortgelijke voorstelling te zien. Dat is nu wat je de tijdgeest noemt. Een idee hangt in de lucht en wordt op verschillende plaatsen bijna gelijktijdig uitgevoerd.

Omdat ik in Rotterdam onder andere voor Studium Generale werk, kreeg ik een uitnodiging voor de Eindhovense productie. Natuurlijk was ik erg nieuwsgierig en daarom vertrok ik vrijdagavond naar Eindhoven om een kijkje te nemen.

Regisseuse Marijke Schermer had voor het stuk de reis van Odysseus als uitgangspunt genomen en omdat het een Studium Generale-productie was kwam ook de wetenschap aan bod. Van te voren was ons beloofd dat we op zoek moesten en allerlei vragen moesten beantwoorden tijdens onze tocht, maar dat viel erg mee. Overal waren wel gidsen aanwezig die we als we de weg kwijt zouden raken ons weer op het rechte spoor brachten. Ook hadden we een kaart bij ons en als je het terrein van de TUe goed kende was aan de hand van de kaart de weg eveneens makkelijk terug te vinden.

We starten in de filmzaal en krijgen daar een korte monoloog van een vrouw of in ieder geval van een wezen dat zegt de vorm van een vrouw te hebben aangenomen. Zij stuurt ons op weg. Eén van ons krijgt een telefoonnummer voor als de weg kwijtraken, een andere vrouw wordt benoemd tot ons kompas omdat ze degene is die de juiste richting naar het noorden weet aan te wijzen. Dan gaan we op pad.

We komen aan bij de rivier en daar moeten twee van ons een vlot naar de kant trekken en krijgen we een flesje dat we later kunnen gebruiken. Zo gaat de tocht verder. Soms met koptelefoons op waardoor we een vrouwenstem teksten horen spreken, meestal gewoon wandelend en trappen beklimmend en afdalend, en eenmaal per touringcarbus onder leiding van een energieke reisleider.

Vooral de scène in de hel, in de pijpengang onder een gebouw die helrood verlicht is erg indrukwekkend en de scène wanneer de zak met winden opengaat in een ruimte waar een elektriseermachine staat als ik het goed heb, in ieder geval is het een machine die bliksemstralen kan maken. We komen op bijzondere plekken. Het mooie van een technische universiteit is dat er verrassender plaatsen zijn dan op een 'gewone' universiteit zoals de Erasmus. Op onze eigen universiteit zijn er veel plaatsen die ik al ken, maar een machinekamer zoals op een TU is er bij ons niet.

Grappige momenten zijn er ook, zoals het Mexicaanse tweepersoonsorkestje op de twaalfde verdieping en de al eerder genoemde energieke gids. Mooi is het gezang van de sirene als we alle twaalf verdiepingen weer af moeten dalen langs een bijna eindeloze wenteltrap waarbij we zelf ook nog eens lekker herrie mogen maken.

Ik ben erg onder de indruk van het geheel en moet me na afloop snel weer terughaasten naar het station om nog enigszins op tijd weer thuis te zijn, maar in de trein geniet ik nog na van wat ik allemaal heb gezien. Ik hoop natuurlijk dat onze eigen voorstelling minstens even mooi en indrukwekkend is.

Delft Fringe

2011-05-22T12:45:00.000+02:00

Een nieuw festival in Delft is het Delft Fringe. Op zondag 15 mei besluit ik even een kijkje te nemen op het ambitieuze festival waar binnen vier dagen, van donderdag t/m zondag zo'n 140 voorstellingen te zien zijn. Omdat ik mijn bezoek combineer met een zondagse fietstocht via Schiedam, Vlaardingen, Schipluiden en Den Hoorn kom ik pas laat op het festival aan en kan ik uiteindelijk nog maar één voorstelling zien: Wat doen we met junior?

Een voorstelling van een eindexamenkandidaat van de Theaterfabriek in Rotterdam, gespeeld door een groep die zich Werklicht noemt. Regisseur en auteur is Jasper Sprengers. Hier en daar erger ik me een beetje aan het vele 'gedoe' tijdens de voorstelling, met meubilair, met muziekjes en er valt een witje omdat één van de spelers niet snel genoeg is met omkleden. Maar dat lijken me beginnersfoutjes. Want voor de rest is het een spannende voorstelling rondom een familie over een actueel onderwerp. Vader is dood, onder mysterieuze omstandigheden gestorven in Thailand. Er zijn nogal wat vraagtekens waarom hij daar was en wat hij daar deed. Op ingenieuze wijze legt het stuk langzamerhand het familiegeheim bloot rondom de vader en de jongste zoon, Max Junior. Een belofte voor de toekomst, deze Jasper Sprenger.

Daarna race ik in volle vaart naar Hotel de Plataan, waar de voorstelling Il Stupendo van Tatio zou staan, ware het niet dat die door familieomstandigheden niet is doorgegaan. Daar hoop ik Reinier van Mourik nog een keer te zien die daar Dagboek van een Gek nog een keer speelt. Maar helaas, als ik aankom is hij al begonnen en kan ik de diepzeekamer waar hij de voorstelling speelt, niet meer in.

Achteraf spreek ik de organisatie nog die tevreden is over deze eerste editie van Delft Fringe. Een geweldig idee dit festival, georganiseerd door een enthousiast team. Hopelijk lukt het om het in deze tijd van culturele kaalslag volgend jaar weer te organiseren. Dan hoop ik dat er wel een nieuwe voorstelling van mij staat.